13-4-2016

Quốc hội Âu Châu lên án Ba Lan

Ngày 13-4-2016, quốc hội Âu Châu đã thông qua một quyết nghị lên án những biện pháp hạn chế dân chủ tại Ba Lan. Từ ngày lên cầm quyền, đảng PiS ở Ba Lan đã hạn chế quyền hạn của Tòa án Hiến pháp ở nước này.

Với sự ủng hộ của các khối dân biểu thuộc các đảng Cơ đốc, Dân chủ Xã hội, Xanh, Tự do và Tả khuynh, Quốc hội Âu Châu đã thông qua nghị quyết nói trên với 513 phiếu thuận, 142 phiếu chống và 30 phiếu trắng. Quốc hội cho rằng „việc làm tê liệt Tòa án Hiến pháp một cách có hiệu quả“ là mối đe dọa đối với nền dân chủ, nhân quyền và chế độ pháp trị ở Ba Lan. Ngoài ra việc „gìn giữ các giá trị của Âu Châu như được ghi tại Điều 2 Hiệp ước Âu Châu“ cũng mang một ý nghĩa đặc biệt. Điều 2 này qui định việc tôn trọng nhân phẩm, tự do, dân chủ, bình đẳng và pháp trị. Việc viện dẫn điều khoản này cho quyết nghị cho thấy quốc hội Âu Châu cũng chỉ trích cả hành động hạn chế quyền tự do ngôn luận của chính quyền Ba Lan.

Như vậy quốc hội Âu Châu đã có đồng quan điểm với Uỷ ban Liên minh Âu Châu (EU). Vào tháng 1-2016 uỷ ban này đã cho mở thủ tục kiểm tra tính pháp trị của Ba Lan mà trên thực chất là việc bắt đầu một thủ tục chế tài. Bên cạnh đó, Uỷ ban Venice thuộc Ủy hội Âu Châu cũng lên án Ba Lan.

Bà Jadwiga Wisniewska, dân biểu của đảng cầm quyền PiS của Ba Lan tại quốc hội Âu Châu, phê bình hành động của EU. Theo bà thì chính phủ Ba Lan đã gửi thư cho uỷ ban EU vào ngày 15-1 để yêu cầu uỷ ban này cho biết „cơ sở pháp lí của việc can thiệp vào nội bộ của Ba Lan.“ Bà cho biết Ba Lan chưa nhận được câu trả lời mặc dù thời hạn trả lời là 6 tuần. Bà chỉ trích rằng uỷ ban EU „đang tìm cách cải tổ luật pháp ở Ba Lan nhưng lại vi phạm luật của chính mình.“

Ông Gianni Pittella, Trưởng khối dân biểu Dân chủ xã hội tại quốc hội Âu Châu, phản bác rằng: „Chẳng có ai bắt Ba Lan phải gia nhập EU. Người dân Ba Lan đã tự quyết định gia nhập EU. Cho nên bây giờ Ba Lan phải chấp nhận các lề luật và quyết định của EU. Việc làm này không phải là can thiệp mà là một việc hợp pháp và là mối quan tâm của các định chế Âu Châu.“

Ông Manfred Weber, Trưởng khối dân biểu Dân chủ Cơ đốc tại quốc hội Âu Châu, cũng chỉ trích chính phủ Ba Lan: „Chúng ta cần có một nước Ba Lan hùng mạnh trong khối EU. Nhưng các chính sách của chính phủ của đảng PiS đã làm cho Ba Lan không còn mạnh nữa. Ba Lan hiện không có tiếng nói trong EU bởi vì tân chính phủ Ba Lan đang tấn công vào những giá trị cơ bản của Âu Châu và không tham gia vào các chính sách của EU.“

Cần biết rằng Nghị quyết của quốc hội Âu Châu không có tác dụng đến các quyết định của uỷ ban EU trong thủ tục kiểm tra tính pháp trị tại Ba Lan. Tuy nhiên nếu không nhượng bộ thì Ba Lan có thể bị tước quyền biểu quyết trong Ủy hội Âu Châu, mặc dù điều này có khó mà xảy ra trên thực tế.



13-4-2016

Người tị nạn ở Idomeni chưa bỏ cuộc

Ngày 13-4-2016, hàng chục người tị nạn ở khu trại tị nạn Idomeni thuộc Hi Lạp đã tìm cách phá hàng rào biên giới để chạy sang Macedonia. Cảnh sát Macedonia đã dùng lựu đạn cay để đẩy lùi họ. Cảnh sát Hi Lạp nghi ngờ các thiện nguyện viên Âu Châu trong trại đã xúi giục họ.

Những người tị nạn đã ném đá vào cảnh sát Macedonia. Cảnh sát Hi Lạp đã can thiệp để ngăn chặn họ và do đó cũng trúng hơi cay. Cần nhắc rằng vào ngày 9-4 vừa qua, người tị nạn cũng tìm cách phá rào ở đúng vị trí biên giới nói trên. Cuộc đụng độ với cảnh sát Macedonia đã khiến cho 300 người bị thương.

Nhiều người tị nạn ở Hi Lạp đã rời khỏi trại lều tị nạn ở Idomeni và cảng Piraeus. Trong ngày 12-4, trên 1.000 người tị nạn đã đi khỏi Piraeus và hiện chỉ còn 3.800 người ở trong trại này. Trong cùng ngày khoảng 500 người đã rời khỏi Idomeni.

Hiện nay số người tị nạn rời khỏi Thổ để đến Hi Lạp cũng giảm so với tháng trước: Trong ngày 12-4 chỉ có 101 người tị nạn đến các đảo trên biển Aegaeis. Hồi tháng trước, Cao ủy tị nạn LHQ cho biết mỗi ngày có đến 900 người cập bến vào Hi Lạp.

Trong khi đó chính quyền Hi Lạp cho rằng những tình nguyện viên đến giúp người tị nạn ở Idomeni đã xúi giục người tị nạn nổi loạn và phá rào để sang Macedonia. Do đó Hi Lạp đã ra lệnh bắt giữ nhiều người trong đó có 3 người Đức.

Hiện có hàng trăm người Âu Châu đến trại Idomeni để giúp đỡ cho người tị nạn. Thủ tướng Hi Lạp Alexis Tsipras cáo buộc họ phá hoại các cố gắng của chính phủ Hi Lạp nhằm chuyển những ngoại kiều ở đó đến các trại tị nạn được xây dựng tử tế hơn. Một cảnh sát viên Hi Lạp ở Idomeni nói rằng các thanh niên Âu Châu đã chỉ đến idomeni để gây rối và lợi dụng người tị nạn để thỏa mộng làm cách mạng.

Cảnh sát Hi Lạp cho biết họ cài nhiều nhân viên mật vụ vào trại tị nạn Idomeni để khám phá những kẻ gây rối hoặc hoạt động tình báo. Nhiều tình nguyện viên hiện không đồng ý với chính sách chuyển trại của chính phủ Hi Lạp vì cho rằng hành động này là dã man. Một nhóm tả khuynh ở Hi Lạp khuyên người tị nạn chống lại việc họ bị đưa vào các trại tị nạn vì cho rằng các trại này giống như nhà tù. Các người tị nạn cũng không muốn vào trại tị nạn mà muốn ở ngoài để dễ gây chú ý cho dư luận quốc tế. Trong quá khứ các hoạt động của người tị nạn luôn được giới truyền thông quốc tế tường thuật.



12-4-2016

Vớt 4.000 thuyền nhân trong 48 tiếng

Trong hai ngày 11 và 12-4-2016 đã có khoảng 4.000 thuyền nhân được cứu vớt trên Địa Trung Hải. Dù biết rằng con đường đi đến các nước Trung Âu đã bị đóng lại nhưng số người tìm đường tị nạn vẫn còn nhiều dù đã giảm.

Ý Đại Lợi cho biết số người nói trên được cứu vớt trên Địa Trung Hải giữa Bắc Phi và đảo Sisil nằm phía Tây của Ý. Trong ngày 12-4, 17 chuyến tàu của tổ chức từ thiện Maltesa, của lực lượng bảo vệ biên giới EU Frontex, của hải quân và tuần duyên Ý đã tham gia vào việc cứu vớt này.

Trong khi đó các thuyền nhân đã bị cản đường ở mặt phía Đông của Ý rong Địa Trung Hải. Tuần duyên Lybia cho biết các tàu của Lybia đã chặn 6 chiếc tàu với 649 người tị nạn đang tìm đường đến Ý vào ngày 12-4. Vào ngày 11-4 họ đã bắt được 115 người.

Theo LHQ thì từ đầu năm 2016 đã có 19.900 thuyền nhân dùng đường đi qua Địa Trung Hải để đến Ý. Trong cùng thời gian này 153.00 người cập bến Hi Lạp. Hiện nay con đường để người tị nạn đi tiếp từ Hi Lạp đến các nước Trung Âu và Bắc Âu đã bị bít cho nên người ta dự đoán các người tị nạn sẽ tìm những cách khác, thí dụ như đi dường biển từ Lybia đến Ý.

Chính phủ Áo dự tính sẽ có hàng trăm ngàn người tị nạn tìm đường vào Ý và sau đó sẽ đến Áo. Cho nên Áo dự định sẽ cho mở lại trạm kiểm soát tại biên giới ở thung lũng Brenner giữa Áo và Ý, trễ nhất là vào ngày 1-6-2016. Uỷ ban EU đã „bày tỏ lo ngại“ về biện pháp này vì trục lộ Brenner là con đường giao thông bằng xe chính yếu giữa 2 quốc gia Áo và Ý trong khối EU. Theo thỏa ước Schengen các quốc gia thành viên sẽ bỏ việc kiểm soát biên giới để gia tăng việc lưu thông tự do. Chỉ trong trường hợp đặc biệt các quốc gia thành viên mới được phép đặt lại trạm kiểm soát biên giới nội địa.



12-4-2016

Bỉ bắt thêm 2 nghi can khủng bố

Ngày 12-4-2016 Bỉ cho biết đã bắt thêm 2 người bị tình nghi có liên quan đến những vụ khủng bố tại thủ đô Brussels. Họ bị cáo buộc mướn nhà cho các thủ phạm ở.

Theo biện lí cuộc Bỉ thì hai nghi can tên Smail F., 32 tuổi, và Ibrahim F., 28 tuổi, bị cáo buộc tham gia vào tổ chức khủng bố, có hành vi khủng bố giết người, toan tính khủng bố giết người trong vai trò là thủ phạm, đồng phạm hay tòng phạm. Hai người này bị cho là người đứng mướn căn hộ ở khu Etterbeek thuộc thủ đô Brussels. Căn hộ này bị cảnh sát đến khám xét vào ngày 9-4 vì cho rằng một tên khủng bố ở Brussels và một tòng phạm của hắn đã trú ở căn hộ này. Tuy nhiên cảnh sát đã không tìm được chất nổ hay đạn dược trong nhà này. Cần nhắc lại rằng 3 tên khủng bố đã cho nổ bom tự sát tại một trạm xe điện ngầm và tại phi trường Brussels vào ngày 22-3 đã làm cho 32 người bị thiệt mạng.

Cảnh sát cho biết đã bắt giữ tên Mohamed Abrini, người Bỉ 31 tuổi, tại phường Anderlecht thuộc Brussels. Cảnh sát cho biết Abrini đã thú nhận hắn chính là „người đàn ông đội mũ“ trong đoạn phim quay hình 3 tên khủng bố tại phi trường. Abrini hiện bị truy tố về tội tham gia tổ chức khủng bố và có hành vi khủng bố giết người.

Báo Libération của Pháp cho biết Abrini khai với cảnh sát điều tra rằng nhóm của hắn định tấn công khủng bố vào Paris nhân dịp Giải Túc cầu Âu Châu đự định sẽ diễn ra từ ngày 10-6 đến 10-7-2016. Biện lí cuộc của Bỉ loan báo vào cuối tuần qua rằng nhóm khủng bố ở Brussels lúc đầu định thực hiện việc khủng bố tại Pháp nhưng vì bị truy lùng gắt gao quá nên đã đổi kế hoạch sang Bỉ.

Abrini ngoài ra còn bị nghi là có dính dáng đến các cuộc khủng bố tại Paris. Vào ngày 11-11-2015, nghĩa là 2 ngày trước khi xảy ra vụ khủng bố làm chết 130 người ở Paris, hắn đã đi cùng với nghi can khủng bố Salah Abdeslam trên cùng một chiếc xe. Hiện cả Abrini lẫn Abdeslam đều bị giam điều tra.



13-4-2016

EU tiếp tục cấm vận Iran

Ngày 13-4-2016, Liên minh Âu Châu (EU) thông báo sẽ tiếp tục cấm vận Iran vì vi phạm nhân quyền. Như vậy EU đã gia hạn lần thứ 5 lệnh cấm vận này đối với Iran. Cần biết thêm là EU đã bỏ các lệnh cấm vận đối với Iran liên quan đến chương trình nguyên tử sau khi Iran đạt được thỏa thuận với quốc tế về việc này.

Lệnh cấm vận đối với Iran vì lí do nhân quyền liên quan đến 82 cá nhân và một công ti của Iran. Họ là những người bị EU xem là phải chịu trách nhiệm về các vụ vi phạm nhân quyền trầm trọng. Các trương mục ngân hàng của họ tại ngoại quốc đã bị khóa và họ bị cấm nhập cảnh vào EU. Kể từ năm 2011 EU đã có lệnh cấm vận đối với những người này.

Tổ chức nhân quyền Ân xá Quốc tế lên án Iran về việc tra tấn tù nhân và có hình phạt dã man đối với họ. Tổ chức này báo cáo rằng trong năm qua Iran đã cho hành quyết gần 1.000 người. Iran là một trong số các quốc gia có số án tử hình bị đem rat hi hành cao nhất.

Chúng ta cần phân biệt lệnh cấm vận vì lí do nhân quyền và lệnh cấm vận vì li do nguyên tử đối với Iran. Sau khi Iran đạt được thỏa thuận với quốc tế về chương trình nguyên tử của Iran, EUđã bãi bỏ lệnh cấm vận về kinh tế và tài chính đối với Iran. Trong các biện pháp cấm vận này có biện pháp cấm nhập cảnh dầu khí vào EU và hạn chế chuyển ngân. Nền kinh tế Iran do đó đã bị thiệt hại nặng nề. Sau khi đạt được thỏa thuận và tin rằng Iran đã ngưng chương trình chế bom nguyên tử, EUvà Hoa Kỳ đã bãi bỏ dần các lệnh cấm vận.



10-4-2016

Thủ tướng Ukraine từ chức

Ngày 10-4-2016, thủ tướng Arsenij Jazenuk của Ukraine đã tuyên bố từ chức để mở đường cho một chính phủ mới. Vào ngày 12-4, quốc hội Ukraine mới họp bàn về đề nghị từ chức của thủ tướng.

Theo diễn văn hàng tuần đọc trên truyền hình vào ngày 10-4, Jazenuk tuyên bố sẽ từ chức. Ông cho biết đảng Mặt trận Bình dân của ông sẽ tiếp tục đứng trong liên minh thân Âu Châu cùng với đảng của tổng thống Poroschenko. Jazenuk mong chính phủ mới sớm được thành lập để tránh tình trạng bỏ trống quyền lực trong khi đất nước đang có chiến tranh.

Jazenuk từ chức vì chính phủ của ông đang gặp khó khăn lớn từ 2 tháng nay. Lên cầm quyền từ sau cuộc cách mạng hồi năm 2014, Jazenuk đã chỉ có thể từ từ khắc phục cuộc khủng hoảng kinh tế. Việc tiến gần đến khối Liên minh Âu Châu (EU) và Khối Minh ước Bắc Đại Tây Dương (Nato) cũng như việc mượn thêm 1,7 tỉ Euro của Quĩ Tiền tệ Quốc tế (IMF) bị trục trặc nhiều lần vì những tranh cãi trong nội bộ chính phủ.

Trong bài diễn văn nói trên Jazenuk đã đả kích tổng thống Petro Poroschenko. Jazenuk cho rằng cuộc khủng hoảng này chỉ là giả tạo: „Mong muốn thay đổi cá nhân đã làm cho các chính trị gia bị mù và ý chí thay đổi thực sự bị tê liệt.“ Trong những ngày tháng qua mối quan hệ giữa Jazenuk và Poroschenko bị sút giảm trầm trọng. Hồi tháng 2, Jazenuk thắng cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm ông trong quốc hội Rada, sau khi Poroschenko đòi Jazenuk phải từ chức.

Giai đoạn cầm quyền của Jazenuk được gắn liền với việc Nga thôn tính đảo Krim và cuộc chiến xảy ra sau đó với phiến quân thân Nga ở vùng Donbass phía Đông Ukraine . Cuộc khủng hoảng kinh tế do đó càng trở nên trầm trọng. Từ năm 2014 kinh tế Ukraine đã giảm 17%. Đồng Griwna bị mất giá đến hai phần ba khiến cho lạm phát tăng lên đến 80% và người dân phải chịu đựng gia dầu tăng cao.

Hiện nay nhiều đảng phái đã rút lui khỏi liên minh cầm quyền với Jazenuk. Những cuộc thăm dò dư luận cho thấy sự ủng hộ của người dân đối với Jazenuk đã giảm xuống còn dưới 1%. Sau một thời gian dài tìm người kế nghiệp mà không thành, Liên minh thân phương tây của Jazenuk đã chấp nhận giải pháp mời chủ tịch quốc hội Wolodymyr Hrojsman làm thủ tướng. Tổng thống Poroschenko hiện không muốn tự do bầu lại quốc hội.