4-5-2016

EU gia hạn kiểm soát biên giới

Ngày 4-5-2016, Uỷ ban Liên minh Âu Châu (EU) đã đề nghị gia hạn lệnh kiểm soát các biên giới quốc gia thêm 6 tháng, đến tháng 11-2016. Lí do là việc bảo vệ biên giới xung quanh nước Hi Lạp hiện vẫn chưa được bảo đảm. Lệnh này cần được các quốc gia thành viên thông qua thì mới có hiệu lực.

Trong số 26 quốc gia Schengen hiện có 5 quốc gia cho thực hiện việc kiểm soát biên giới để ngăn chặn người tị nạn. Đó là các quốc gia Đức, Áo, Thụy Điển, Na Uy và Đan Mạch. Theo luật, EU có thể ra lệnh tổng cộng 4 lần, mỗi lần 6 tháng, vị chi là 2 năm khi thấy việc thực hiện quyền tự do đi lại trong khu vực Schengen bị đe dọa. Pháp tuy cũng cho kiểm soát biên giới nhưng lại có một lí do khác là tình trạng đặc biệt sau cuộc khủng bố ở Paris vào ngày 13-11-2015.

Cũng trong ngày nói trên Uỷ ban EU dọa sẽ phạt những quốc gia thành viên không hợp tác nhận người tị nạn. Uỷ ban này đề nghị phạt 250.000 Euro cho mỗi người tị nạn bị quốc gia thành viên từ chối nhận. Trên nguyên tắc EU vẫn tiếp tục giữ nguyên tắc Dublin là mỗi ngoại kiều phải đặt đơn xin tị nạn ngay tại quốc gia Âu Châu đầu tiên khi họ đặt chân xuống lãnh thổ EU. Nay nguyên tắc Dublin sẽ được bổ túc thêm bằng „một cơ chế công bằng“ bắt các quốc gia thành viên phải chia xẻ gánh nặng với những nước như Ý Đại Lợi hay Hi Lạp khi các nước này phải đối phó với một số lượng lớn người tị nạn trong một thời gian ngắn. EU qui định khả năng tiếp nhận của một quốc gia thành viên EU dựa trên dân số và sức mạnh kinh tế. Khả năng tiếp nhận tị nạn của một quốc gia bị xem là đạt giới hạn khi quốc gia này nhận thêm 50% so số qui định.

Cần biết rằng các qui định Dublin đã không được tuân thủ trong cuộc khủng hoảng về tị nạn vừa qua ở Âu Châu, nhất là từ khi Hi Lạp không chịu nổi nữa và bắt đầu mở biên giới cho người tị nạn tự tìm đường tràn sang các quốc gia Bắc và Trung Âu.


4-5-2016

EU đề nghị cho dân Thổ qui chế đặc miễn

Ngày 4-5-2016, Uỷ ban Liên minh Âu Châu (EU) đề nghị các quốc gia Âu Châu nên cho công dân Thổ được hưởng qui chế đặc miễn thị thực nhập cảnh. Tuy nhiên uỷ ban này cũng đưa ra điều kiện là Thổ phải hoàn tất các đòi hỏi của EU về việc này. Qui định mới sẽ có hiệu lực vào cuối tháng Sáu tới sau khi phải được tất cả các quốc gia thành viên EU và quốc hội Âu Châu chuẩn y.

Cụ thể các doanh nhân, khách du lịch và người đi thăm thân nhân Thổ sẽ được phép miễn xin trước giấy nhập cảnh vào khu vực các quốc gia Schengen. Tuy nhiên qui định này sẽ chỉ áp dụng cho những công dân Thổ có hộ chiếu có trang bị một một con chip điện tử ghi các dữ kiện cá nhân của họ. Uỷ ban EU ước lượng chỉ có 10% trong số 79 triệu người dân Thổ có loại hộ chiếu này.

Cần biết rằng từ nhiều năm qua Ankara vẫn đòi EU cho dân Thổ được sang du lịch một cách dễ dàng. Lần này EU mới nhượng bộ Thổ để đổi lấy việc Thổ giúp giải quyết vấn đề tị nạn. Để đổi lại, mới đây Thổ cũng quyết định cho người dân của tất cả các quốc gia EU được đặc miễn thị thực nhập cảnh. Trước đây các công dân của đảo quốc Chipre không được đặc miễn.

Phó chủ tịch Uỷ ban EU, Frans Timmermans, cho rằng Thổ đã có những tiến bộ đáng khen trong các dự án cải tổ. Ông tin rằng với đà này thì Thổ sẽ thỏa mãn 5 điều kiện cuối cùng trong số 72 điều kiện do EU đưa ra. Thổ sẽ còn phải kí thỏa thuận với Cơ quan Cảnh sát Âu Châu Europol, sửa đổi luật chống khủng bố và cải thiện một số quyền căn bản.

Phía chính phủ Thổ đã hoan nghênh thông báo nói trên của Uỷ ban EU và cho rằng hai bên đã lật sang „một trang sử mới“. Thổ hứa sẽ hoàn tất việc cấp hộ chiếu có con chíp điện tử cho người dân.

Thỏa thuận về việc cho Thổ hưởng qui chế đặc miễn thị thực nhập cảnh bị nhiều người chỉ trích là cuộc đổi chác lấy vấn đề tị nạn. Trong tình trạng Thổ đàn áp quyền tự do ngôn luận và báo chí hiện nay việc nhượng bộ này là thiếu trách nhiệm. Người ta còn lo ngại rằng qui định mới sẽ mở đường cho một làn sóng người Thổ gốc Kurdistan đến từ các khu vực có chiến tranh ở Đông Nam nước Thổ.


4-5-2016

Nga và Nato gia tăng quân số

Ngày 4-5-2016, Bộ trưởng quốc phòng Nga Sergej Shoigu tuyên bố sẽ cho tăng cường thêm 3 sư đoàn cho việc bảo vệ các đường biên giới ở phía Tây và Nam nước Nga. Nga biện minh rằng Nga cần có phản ứng đối với việc gia tăng quân số của Khối Minh ước Bắc Đại Tây Dương (Nato) ở Đông Âu. Hiện nay Nga và Nato không có dấu hiệu lắng dịu nào.

Nga cho biết sẽ đưa 2 sư đoàn sang phía Tây và một sư đoàn sang phía Nam. Shoigu cho biết các sư đoàn này có thể bắt đầu tác chiến từ cuối năm nay. Phía Nato đã quyết định vào tháng Hai vừa qua về việc gia tăng quân số tại các quốc gia láng giềng của Nga. Quan hệ giữa Nato và Nga đã trở nên căng thẳng từ ngày Nga vào thôn tính bán đảo Krim của Ucraine. Từ đó nhiều quốc gia Đông Âu thành viên trong Nato e ngại họ sẽ bị Nga tấn công như Ucraine.

Tại cuộc họp thượng đỉnh hồi năm 2014 khối Nato đã quyết định gia tăng sự hiện diện quân sự dọc theo biên giới Nga. Các phản lực cơ của Nato hiện bay kiểm soát trên không phận của 3 quốc gia bên bờ biển Baltic. Tại Biển Đông (Âu Châu) các tàu chiến Nato cũng thường xuyên qua lại. Nato cho nâng số binh sĩ của lực lượng can thiệp nhanh lên đến 40.000 người. Ngoài ra Nato cũng mở thêm các bản doanh nhỏ tại nhiều quốc gia Đông Âu và Baltic. Nato cũng cho gia tăng các cuộc tập trận.

Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama và nhiều đồng minh đã kêu gọi Đức cần phải đưa thêm lính đến vùng biên giới giữa Nato và Nga để răn đe Nga. Ba Lan hiện đòi Nato phải nới rộng sự có mặt ở Đông Âu.

Trong những tuần qua quân đội Nga đã có nhiều hành động khiêu khích trên Biển Đông (Âu Châu). Ngày 3-5 vừa qua, bộ trưởng quốc phòng Estonia, Hannes Hanso, tố cáo các máy bay chiến đấu Nga đã thường xuyên bay vào xâm phạm không phận nước này. Ông nói rằng các phản lực cơ Nga đã tắt các máy transponder (máy phát tín hiệu) và do đó có thể gây ra tai nạn với các phi cơ dân sự. Hanso cho biết: „Không có nước bình thường nào mà đi làm chuyện đó“ và cho rằng thái độ của Nga là khiêu khích. Theo Hanso các quốc gia Baltic muốn hội nghị Nato vào tháng Bảy tới sẽ phải tỏ thái độ rõ ràng đối với Nga: „Chế độ Moskva cần phải nhận được một thông điệp rõ ràng là các loại thái độ này là không thể chấp nhận được và lãnh thổ của Nato cần phải được bảo vệ.“ Ông muốn Nato tỏ thái độ „răn đe“ Nga.



3-5-2016

Đức: Đảng Tả khuynh thua kiện hiến pháp

Ngày 3-5-2016, đảng Tả khuynh Đức đã thua kiện tại Toà án Hiến pháp Liên bang Đức ở thành phố Karlsruhe. Đảng này đòi sửa Hiến pháp để cho các đảng đối lập có thể kiện chính phủ. Tòa Hiến pháp quyết định rằng các khối đảng có ít dân biểu không được quyền đòi hỏi có thêm quyền và bác đơn kiện của đảng Tả khuynh.

Với đơn kiện nay Khối dân biểu của đảng Tả khuynh có ý định sửa đổi hiến pháp Đức để các khối đảng đối lập nhỏ phải luôn có quyền nộp đơn kiện lại các đạo luật do chính phủ đưa ra mà họ cho là vi hiến. Toà án Hiến pháp Liên bang Đức đã bác đơn kiện này dựa trên nguyên văn của bản hiến pháp. Tòa cho rằng việc kiện một đạo luật vi hiến là một vũ khí quan trọng của phe đối lập. Nếu muốn kiện thì hiến pháp Đức đòi hỏi phải có ít nhất 25% số dân biểu trong quốc hội liên bang ủng hộ việc kiện. Hiện nay nhân sự của 2 đảng đối lập là Đảng Tả khuynh và Đảng Xanh cộng lại chưa đủ 20% số ghế trong quốc hội liên bang nên không thể dòi kiện tại tòa án hiến pháp.

Trong phiên sử hồi tháng Giêng các thẩm phán đã cho rằng một sự thay đổi hiến pháp có ảnh hưởng rộng lớn như vậy là không cần thiết. Do đó phái nguyên đơn là đảng Tả khuynh cũng không còn nuôi hi vọng thắng kiện. Sau phiên xử, đại diện đảng Tả khuynh đối lập hi vọng tòa sẽ đồng ý về một vài điểm nhỏ trong đơn kiện. Đảng Xanh đối lập cũng chỉ trích chính phủ liên minh giữa 2 đảng lớn hiện nay tại Đức có thái độ kiêu ngạo với quốc hội. Điều này được thể hiện qua cách mà chính phủ trả lời các chất vấn lớn nhỏ của quốc hội. Đảng Xanh cho rằng hệ quả của việc này là quốc hội khóa này đã cho lập ra nhiều uỷ ban điều tra hơn mọi khi.



3-5-2016

Ra tòa vì xúc phạm người chết

Ngày 3-5-2016, tòa án tiểu bang Hessen tại Frankfurt/M (Đức) đã mở phiên xử một công dân Đức vì tội phạm chiến tranh. Aria L. đã đứng chụp hình với những cái đầu người bị chặt ở Syria. Aria nói rằng hắn chỉ tình cờ có mặt tại đó.

Aria L., năm nay 21 tuổi, đi từ vùng Rhein-Main sang các khu vực có chiến tranh tại Syria. Hắn không chối bỏ hành vi này. Hắn cho rằng hắn là „một người nhạy cảm“ và muốn sang Syria để giúp đỡ các con người ở đó. Aria đã phát biểu như vậy trong phiên xử đầu tiên. Cần biết rằng Aria đã có nhiều tiền án ở Đức trước khi sang Syria.

Biện lí cuộc liên bang Đức cho rằng hắn đã phạm tội ác chiến tranh một cách nặng nề. Theo cáo trạng, khoảng tháng Ba hay tháng Tư 2014, khi còn 19 tuổi, Aria đã đứng chụp hình với các đầu người bị chặt và tung hình này lên internet. Cáo trạng cho rằng khi làm thế „hắn đã nhạo báng người bị giết chết và làm nhục người chết“.

Aria L. là một công dân Đức có gốc Iran. Vụ xử này được xem là một tiền lệ cho các vụ khác. Vụ xử này là vụ xử đầu tiên một công dân Đức vì tội ác chiến tranh kể từ khi Đức có luật Hình sự Công pháp vào năm 2002.

Sở cảnh sát hình sự của bang Hessen đã bắt được Aria L. ở gần thành phố Frankfurt/M vào tháng 10-2015. Sau đó cảnh sát đã khám xét căn hộ của hắn. Ngoài việc bị truy tố vì tội ác chiến tranh Aria L. còn bị cho là có tham gia vào một nhóm vũ tranh chống lại chế độ độc tài Bashar al-Assad ở Syria.