18-5-2016

EU: Không phân bổ được tị nạn

Ngày 18-5-2016, Ủy Ban Liên minh Âu Châu (EU) cho biết rằng số người tị nạn hiện đang bị ứ đọng tại Ý Đại Lợi và Hi Lạp. Trong khi đó EU chỉ mới phân bổ được có 1.500 người tị nạn đến các quốc gia thành viên trong tổng số 160.000 người như đã hứa.

Hai quốc gia EU là Ý và Hi Lạp hiện chờ được các quốc gia EU khác chia xẻ gánh nặng tị nạn với họ. Nhưng Uỷ ban EU cho biết rằng đến nay mới chỉ có 1.500 người tị nạn được phép rời khỏi 2 nước này để đến một quốc gia EU khác. Trước đây 2 tháng, EU đưa ra mục tiêu di dời 20.000 người tị nạn cho đến giữa tháng 5.

Từ khi đưa ra bản báo cáo lần đầu về việc di dời người tị nạn vào giữa tháng 4-2016 đến nay, EU mới chỉ đưa thêm được 355 người tị nạn từ 2 quốc gia trên đi đến các quốc gia Âu Châu khác. Cần biết rằng vào mùa hè 2015, tất cả các quốc gia thành viên trong khối EU đã chấp nhận mục tiêu di chuyển tổng cộng 160.000 tị nạn từ Ý và Hi Lạp sang các quốc gia khác trong vòng 2 năm.

Uỷ ban EU cho biết Áo, Hung Gia Lợi và Slovak hiện vẫn chưa cho biết sẽ nhận bao nhiêu người tị nạn. Đức cũng không tuân thủ thỏa thuận là phải báo con số tiếp nhận mỗi 3 tháng và cho đến nay cũng mới chỉ báo sẽ nhận khoảng 5% của số chỗ được thỏa thuận là 27.000. Cho đến nay chỉ mới có 57 người tị nạn được đưa từ Ý và Hi Lạp đến Đức.

Ủy viên nội vụ của EU, ông Dimitris Avramopoulos, cho biết EU phải tìm cách „đối phó nhanh với tình trạng khẩn cấp về nhân đạo ở Hi Lạp“ và ngăn chặn không để cho „tình hình ở Ý xấu thêm nữa.“ Ông cho rằng với 46.000 người tị nạn trong nước, Hi Lạp hiện đang „gặp khủng hoảng về mặt nhân đạo.“

Theo EU thì việc thi hành thỏa ước về tị nạn với Thổ đang chạy tốt. Đến nay EU đã tiếp nhận 177 người Syria từ Thổ. Đa số được Đức, Thụy Điển và Hòa Lan nhận. EU cho biết hiện đã làm xong thủ tục tiếp nhận cho 723 người tị nạn ở Thổ và họ chỉ còn chờ ngày đi đến một trong 7 quốc gia Âu Châu. Trong thỏa thuận với Thổ thì mỗi khi Thổ nhận một người tị nạn ở Âu Châu về thì EU sẽ phải đón một người tị nạn Syria sang Âu Châu. Từ khi Thổ nhận lại người tị nạn, số người tị nạn vào Âu Châu đã giảm hẳn.

Tuy nhiên những còn số trên còn thua xa mục tiêu đề ra. Theo thỏa thuận với Thổ thì đã có 19 quốc gia EU đồng ý đón nhận người tị nạn Syria từ Thổ. EU dự tính sẽ cấp nhập cảnh cho 12.200 người tị nạn Syria. Tuy nhiên EU hiện ước đoán sẽ đưa được khoảng 1.900 người Syria từ Thổ sang Âu Châu trong thời gian từ tháng 5 đến tháng 7.



18-5-2016

Nato thu nhận Montenegro dù bị Nga đe dọa

Vào ngày 19-5-2016, các ngoại trưởng của các quốc gia thành viên Khối Minh ước Bắc Đại Tây Dương (Nato) sẽ cùng kí vào biên bản chấp nhận quốc gia Montenegro của vùng Balkan làm thành viên của Nato mặc dù bị Moskva đe dọa.

Như thế các trở ngại để Montenegro gia nhập Nato đã được gỡ bỏ. Vào mùa hè năm ngoái, các ngoại trưởng Nato đã kí giấy mời Montenegro gia nhập. Tổng thư kí Nato, Jens Stoltenberg, cho biết thủ tướng Milo Djukanovic của Montenegro cũng sẽ có mặt trong lễ kí kết diễn ra tại Brusselles này. Sau đó thỏa thuận này sẽ còn phải được tất cả các quốc gia thành viên Nato phê chuẩn thì mới có hiệu lực.

Montenegro là một quốc gia vùng Balkan với 600.000 dân. Quốc gia này tách ra khỏi Serbia từ năm 2006 và thành một quốc gia độc lập. Quốc gia này có một quân đội gồm 2.000 lính. Hồi năm 2009 các quốc gia Balkan khác là Albania và Croatia cũng đã gia nhập Khối Minh ước Bắc Đại Tây Dương (Nato).

Nga chỉ trích việc tiếp nhận Montenegro là hành vi đối đầu với Nga và sẽ đe dọa đến tình hình an ninh trong khu vực EU-Đại Tây Dương. Sau khi tin tức về lễ tiếp nhận được loan đi Bộ ngoại giao Nga bình luận là việc tiếp nhận Montenegro sẽ làm quan hệ giữa Nato và Nga xấu đi thêm.

Nga hiện không bằng lòng khi thấy Nato bành trướng thế lực đến các khu vực trước đây chịu ảnh hưởng của Nga. Từ khi chấm dứt chiến tranh lạnh đến nay, Nato đã thu nhận thêm 12 thành viên, phần lớn ở Đông Âu.

Mặt khác, nhiều quốc gia Đông Âu hiện lo ngại khi thấy Nga bành trướng ảnh hưởng sang vùng Đông Ukraine. Vào ngày 18-5, các quốc gia Litva và Rumani đã yêu cầu Nato phải tăng cường thêm sự hiện diện ở xứ họ. Litva trước đây thuộc về Liên Xô là quốc gia có biên giới chung với Nga. Rumani có biên giới chung với Ukraine và là quốc gia EU nằm gần vùng Krim nhất.

Quan hệ giữa Khối Minh ước Bắc Đại Tây Dương (Nato) và Nga bị xấu đi rất nhiều từ khi xảy ra chiến tranh ở Ukraine, Mới đây 2 bên tìm cách nhích lại gần nhau bằng các mở lại cuộc đối thoại của Hội đồng Nato-Nga bị đình chỉ từ 1 năm nay.



18-5-2016

Thổ cảnh cáo Đức

Khi được tin quốc hội liên bang Đức dự tính thông qua một nghị quyết lên án cuộc tàn sát người Armenia là diệt chủng thì một phát ngôn viên của tổng thống Thổ Recep Tayyip Erdogan đã chỉ trích Đức. Lâu nay Thổ tỏ ra nhạy cảm đối với vấn đề này.

Vào ngày 2-6-2016 sắp tới, quốc hội liên bang Đức sẽ dự định thông qua một quyết nghị lên án hành vi tàn sát người Armenia trong Đệ nhất Thế chiến là hành vi diệt chủng. Từ năm 1915 đến năm 1917 quân Thổ đã xua đuổi người Armenia ra khỏi vùng Anatolia và khiến cho 1,5 triệu người Armenia phải thiệt mạng. Armenia và nhiều sử gia quốc tế xem tội ác này là diệt chủng. Cho đến nay Thổ vẫn mạnh mẽ chống lại việc việc gọi hành vi này là diệt chủng.

Ibrahim Kalin, Phát ngôn viên tổng thống Thổ, cho rằng việc loan truyền tội diệt chủng mà không trưng dẫn bằng chứng nào phải được xem „hành vi khai thác đề tài này về mặt chính trị“. Kalin cho biết Thổ không phải không có quan tâm mà cũng đã đề nghị Armenia cùng với Thổ làm rõ vấn đề lịch sử này.

Trong vài năm qua Thổ đã kịch liệt chỉ trích các quốc gia công nhận có xảy ra cuộc diệt chủng này và phản đối lại bằng thủ tục ngoại giao. Thí dụ năm ngoái Thổ đã triệu hồi đại sứ ở Vatican về nước sau khi Giáo hoàng Fransico gọi cuộc tàn sát người Armenia là cuộc diệt chủng đầu tiên trong Thế kỉ 20. Hiện Thổ đã gửi đại sứ sang Roma trở lại.

Hồi tháng Hai năm nay khối đảng Xanh đã rút lại đề nghị quốc hội ra nghị quyết về hành vi diệt dủng người Armenia để giúp cho chính phủ Đức có thề thương lượng với Thổ về một thỏa ước tị nạn giữa Thổ và EU. Hồi đó chính phủ Đức lo ngại rằng một nghị quyết như vậy có thể sẽ chọc giận Thổ. Trong khi đó thì Tổng thống Đức Joachim Gauck đã nói thẳng rằng đây là hành vi tội ác diệt chủng nhân dịp kỉ niệm 100 năm sự kiện này vào năm ngoái.



17-5-2016

Christian Kern lên làm tân thủ tướng Áo

Ngày 17-5-2016, tổng thống Áo Heinz Fischer đã làm lễ tuyên thệ cho ông Christian Kern làm tân thủ tướng Áo và như thế kế vị ông Werner Faymann vừa từ chức vào 2 tuần trước.

Kern, 50 tuổi, là Tổng giám đốc công ti hỏa xa Áo ÖBB và nay trở thành vị thủ tướng thứ 13 của Áo kể từ năm 1945. Kern là người cùng đảng Dân chủ Xã hội (SPÖ) với Faymann. Faymann từ chức sau chiến thắng của đảng bài ngoại FPÖ trong cuộc bầu cử tổng thống Áo. Faymann nói rằng ông không còn được dân chúng và đảng của ông ủng hộ nữa. Ông cũng từ bỏ chức chủ tịch đảng SPÖ.

Tân thủ tướng Kern sẽ là người lãnh đạo liên minh cầm quyền giữa đảng SPÖ và đảng bảo thủ ÖVP. Hành động đầu tiên của Kern là cải tổ nội các và thay thế 3 trong 6 người bộ trưởng của đảng SPÖ. Ngoài ra Kern cũng bổ nhiệm bà Muna Duzdar, 37 tuổi, làm thứ trưởng. Bà là người Hồi giáo đầu tiên được tham gia chính phủ Áo.

Hai đảng cầm quyền SPÖ và ÖVP hiện bị mất tín nhiệm trong dân chúng. Kern phải đối phó với hàng loạt vấn đề khó khăn trong đó có nạn thất nghiệp gia tăng, lương giảm và việc các nhà đầu tư rút khỏi nước Áo. Đối với vấn đề tị nạn, Kern tuyên bố sẽ tiếp tục chính sách giảm số người tị nạn của cựu thủ tướng Faymann.

Đảng SPÖ hiện đang bị mất uy tín trầm trọng. Trong cuộc bầu cử tổng thống vào ngày 24-4 vừa qua, ứng cử viên của SPÖ là Rudolf Hundstorfer chỉ nhận được có 11% phiếu cử tri và rớt xuống hàng thứ 4. Do đó Hundstorfer sẽ không được vào vòng bầu thứ hai giữa 2 ứng cử viên có số phiếu cao nhất dự định được tổ chức vào cuối tuần 22-5.



17-5-2016

18 năm tù cho thuyền trưởng tàu tị nạn

Ngày 17-5-2016, công tố ở tòa án Sisilia (Ý) đã đề nghị mức án 18 năm tù cho một bị cáo thuyền trưởng 27 tuổi, quốc tịch Tunesi. Cách nay một năm hắn bị tình nghi là thuyển trưởng của một chiếc tàu tị nạn bị đắm trên Địa Trung Hải và làm chết 800 thuyền nhân.

Chỉ có 28 người thoát chết trong vụ đắm tàu diễn ra ngày 18-4-2015 này ở ngoài khơi nước Lybia. Theo những người sống sót thì chiếc tàu đánh cá này chở đến 950 người. Vụ đắm tàu này đã khiến dân chúng Âu Châu lên án chính sách tị nạn của EU một cách nặng nề.

Theo hãng tin Ansa thì bị cáo là người Tunesi và bị cáo buộc tội vô ý làm chết nhiều người, tội gây ra đắm tàu và tội tiếp tay đưa di dân lậu. Một người Syria khác, 25 tuổi, bị công tố cáo buộc tội tổ chức cho người đi di dân trái phép và đề nghị mức án 6 năm tù. Cả 2 bị cáo phủ nhận các cáo buộc và nói rằng họ chỉ là những hành khách bình thường trên tàu. Cả 2 đã bị bắt giữ sau khi tàu vừa chìm.

Hiện nay hải quân Ý đang tìm cách vớt xác chiếc tàu tị nạn đang nằm ở đáy biển sâu 360 mét. Hồi đó chiếc tàu này bị nạn và phát đi tín hiệu cứu cấp. Chiếc thương thuyền King Jakob của Bổ Đào Nha đã nhận tín hiệu này và chạy đến cứu. Khi thấy tàu đến cứu, các thuyền nhân đã đổ xô về một phía để trèo nhanh lên chiếc tàu Bồ Đào Nha và khiếu cho chiếc tàu của họ bị lật. Cảnh sát biên phòng Ý nghi ngờ rằng có nhiều người bị nhốt dưới hầm tàu này và bị chết.



17-5-2016

Armenia và Aserbaidschan quyết định ngưng bắn

Vào ngày 17-5-2016, hai tổng thống của nước Armenia và Aserbaidschan đã gặp nhau và đồng ý về việc ngưng bắn và thương thuyết về cuộc tranh chấp ở Nagorno-Karabakh.

Đây là lần đầu tiên 2 nhà lãnh đạo Sersch Sarkissjan và Ilcham Alijew gặp nhau ở thủ đô Vienna của Áo Quốc kể từ khi xảy ra chiến tranh ở Nagorno-Karabakh vào đầu tháng Tư vừa qua. Cuộc gặp gỡ lần này được Hoa Kỳ, Nga và Pháp dàn xếp. Hai bên tuyên bố sẽ gặp nhau vào tháng Sáu để thảo luận tiếp.

Cuộc xung đột tại vùng Caucasus đã căng thẳng trở lại hồi tháng Tư khi binh lính hai nước đánh nhau trong nhiều ngày liên tiếp và làm hàng chục người bị chết. Đây là cuộc xung đột nặng nhất trong 20 năm qua ở Nagorno-Karabakh. Đến ngày 5-4 hai bên thỏa thuận ngừng bắn qua sự dàn xếp của Nga.

Cả 2 quốc gia Armenia và Aserbaidschan đều là các nước thuộc Liên Sô cũ. Họ tranh nhau vùng Nagorno-Karabakh từ 40 năm nay. Nagorno-Karabakh là một cao nguyên ở phía Đông Nam vùng Caucasus, rộng 4.400 km vuông và có đa số dân là người Armenia theo cơ đốc giáo. Năm 1994 hai nước cũng đã từng thỏa thuận ngưng bắn.