12-7-2016

Tân thủ tướng Anh sẽ là một phụ nữ

Bộ trưởng Nội Vụ Anh, bà Theresa May, hôm Thứ Hai có vẻ đang trên đường trở thành tân thủ tướng quốc gia này sau khi đối thủ của bà là Andrea Leadsom từ bỏ cuộc vận động để lãnh đạo nước Anh.

Bà Leadsom, bộ trưởng Năng Lượng, cho hay bà không nghĩ

rằng mình có đủ sự ủng hộ bên trong đảng để đứng đầu một chính phủ mạnh mẽ và ổn định.

Các thành viên trong đảng cầm quyền hồi tuần qua chọn bà May và Leadsom là hai ứng viên để thay thế ông David Cameron, người tuyên bố từ chức sau khi cử tri Anh bỏ phiếu rời khỏi EU hôm 23 Tháng Sáu vừa qua.

Bà May, người ủng hộ ở lại EU, có được 199 phiếu của đảng, trong khi bà Leadsom, ủng hộ việc rời khỏi EU, có 84 phiếu.

Sau khi được xác nhận là người lãnh đạo mới của đảng Bảo Thủ, bà May sẽ trở thành tân nữ thủ tướng của Anh, lần đầu tiên kể từ thời bà Margaret Thatcher, vốn cầm quyền từ năm 1979 tới 1990.

Bà May cho hay quyết định rời khỏi EU của cử tri là điều sẽ không thay đổi.


6-7-2016

Anh: Quyết định tham chiến ở Irak là quá vội

Việc quân đội Anh nhảy vào tham chiến ở Irak vào năm 2003 là quá vội vã. Đó là kết luận của uỷ ban điều tra của quốc hội Anh quốc được công bố vào ngày 6-7-2016. Báo cáo này chỉ trích ông Tony Blair, thủ tướng Anh lúc đó, một cách nặng nề. Báo cáo này được đọc trước sự hiện diện của một vài thân nhân của 179 binh sĩ Anh tử trận tại Irak. Họ muốn được biết tại sao và vì mục đích gì mà thân nhân của họ đã bị chết.

Uỷ ban điều tra về sự tham chiến của Anh tại Irak dưới sự điều động của chủ tịch John Chilcot đã làm việc trong 7 năm trời để hoàn tất bản báo cáo được gọi tắt là Báo cáo Chilcot. Trong cuộc họp báo, Chilcot tuyên bố: „Việc tham chiến đã không phải là phương thức được chọn lựa cuối cùng.“ Nhưng Blair lúc đó đã hứa với tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush là Anh sẽ theo Hoa Kỳ „bằng bất cứ giá nào“. Bản báo cáo cho rằng quyết định chính trị về việc tham chiến đã được lấy trước khi „mọi khả năng tước bỏ vũ khí của chế độ Saddam Hussein bằng phương thức hòa bình được tận dụng“.

Báo cáo cho biết tiếp là „Hậu quả của việc xâm chiếm đã bị xem nhẹ cho dù đã có sự cảnh báo mạnh mẽ. Việc sửa soạn và lên kế hoạch cho một nước Irak hậu Saddam đã hoàn toàn thiếu sót.“

Việc xâm chiếm Irak vào năm 2003 bị lên án vì nó bị xem là vi phạm luật quốc tế khi không được Hội đồng Bảo an LHQ cho phép. Sau cuộc chiến người ta đã không tìm ra các vũ khí giết người hàng loạt của Saddam Hussein mặc dù Hoa Kỳ nêu ra lí do này để biện minh cho cuộc tấn công vào Irak. Ngay vào năm 2004 một uỷ ban giám sát ở Anh đã cho rằng những chứng cứ do tình báo cung cấp về vũ khí giết người hàng loạt ở Irak chỉ là sự thổi phồng của Tony Blair đối với quốc hội Anh.

Chilcot xem Blair là người có trách nhiệm chính và chủ động về cuộc xâm chiếm Irak vào năm 2003 vì chỉ vài tuần sau cuộc khủng bố ở New York vào ngày 11-9-2001 thì Blair đã có ý định muốn lật đổ Saddam Hussein. Hồi tháng 12-2001 Blair đã bàn với tổng thống Bush về một sách lược khôn ngoan cho việc thay đổi quyền lực ở Irak. Chilcot cho rằng cuộc xâm chiếm Irak đã được chuẩn bị một cách vội vã và tồi tệ. Sở dĩ nó thành công chỉ trong vòng một tháng là vì các binh lính Anh đã chiến đấu dũng cảm.

Cựu thủ tướng Blair đã có ngay trả lời đối với báo cáo Chilcot. Blair nói nó sẽ giúp đánh tan hết mọi nghi ngờ đối với ông vì ông bị cáo buộc là ác độc, nói láo và lừa dối. Ông cho biết ông quyết định tham chiến bên cạnh Hoa Kỳ với sự tin tưởng rằng ông đã làm diều tốt nhất cho đất nước. Blair nói „tôi nhận tất cả trách nhiệm đối với mọi lỗi lầm, không loại trừ bất cứ điều nào và không tìm cách biện minh gì.“

Trong 7 năm trời từ 2009, uỷ ban Chilcot đã thẩm vấn 120 nhân chứng trong đó có cả thủ tướng Blair, thủ tướng Gordon Brown kế vị Blair, nhiều bộ trưởng, giám đốc tình báo và lãnh đạo quân đội, và xem nhiều tài liệu trao đổi giữa Blair và Bush.


6-7-2016

EU nhượng bộ và cho thành viên tham gia quyết định Ceta

Ngày 5-7-2016, Uỷ ban Liên minh Âu Châu (EU) đã quyết định cho phép quốc hội của các quốc gia thành viên được tham gia vào việc biểu quyết về Hiệp ước Kinh tế và Thương mãi Toàn diện với Canada (Ceta). Tuần trước đó, vào ngày 28-6-2016, ông Jean-Claude Juncker, Chủ tịch Uỷ ban EU, vẫn còn tuyên bố EU sẽ thông qua hiệp định thương mãi tự do với Canada (Ceta) mà không cần hỏi ý kiến quốc hội các quốc gia thành viên và biện minh rằng luật EU cho phép ông làm điều này vì hiệp ước này liên quan đến bình diện EU mà thôi. Dù chấp nhận rằng Uỷ ban EU có quyền quyết định một mình nhưng các quốc gia thành viên đã phản đối ông Junkcker vì sợ người dân của họ càng ác cảm và đòi ra khỏi EU như trường hợp của Anh quốc vừa qua.

Chủ tịch Uỷ ban EU Jean-Claude Juncker lo sợ là nếu để cho các quốc gia thành viên tham gia vào việc phê chuẩn Ceta thì Ceta khó mà thành công, vì chỉ cần một quốc hội quốc gia cản đường thì Ceta sẽ phải bị xếp xó. Trên lý thuyết nếu cho quốc gia tham gia thì Ceta sẽ cần phải được 28 quốc hội quốc gia và 14 quốc hội vùng chuẩn thuận. Hiện nay quốc hội địa phương vùng Wallonie của Bỉ đã tuyên bố sẽ kiên quyết bỏ phiếu chống lại Ceta. Ngoài ra 2 quốc gia khác là Bulgari và Rumani cũng đòi EU phải tranh đấu để Canada phải cho 2 quốc gia này qui chế đặc miễn thị thực nhập cảnh thì họ mới thông qua Ceta mặc dù việc nhập cảnh không ăn nhập gì với Ceta cả.

Để giải quyết mâu thuẫn với các quốc gia thành viên EU, Uỷ ban EU hiện đồng ý xếp Ceta vào loại „hiệp ước hỗn hợp“, nghĩa là vừa nằm trong thẩm quyền của EU và vừa nằm trong thẩm quyền của các quốc gia thành viên. Như vậy Ceta sẽ được chia làm 2 phần. Phần của EU sẽ được đưa sang cho quốc hội Âu Châu biểu quyết và có thể đưa vào thực hiện nhanh trong khi các quốc gia tiếp tục biểu quyết thông qua toàn bộ hiệp ước Ceta.


6-7-2016

Cứu 4.500 thuyền nhân trong một ngày

Chỉ riêng trong ngày 5-7-2016 đã có 4.500 thuyền nhân được cứu trên Địa Trung Hải. Một số tàu của họ không đủ an toàn trên đường đến Âu Châu nữa.

Hải quân Ý Đại Lợi đã cùng các tổ chức nhân đạo và các tàu của hải quân thuộc các quốc gia thành viên EU khác đã cứu được những người tị nạn này. Ý cho biết các tàu này hoạt động cứu người trong 30 chuyến công tác tại vùng biển nằm giữa Ý và Bắc Phi. Chuyến cứu được nhiều người nhất là 435 người trong đó có 124 đàn bà và 18 trẻ em đi trên một chiếc tàu ọp ẹp. Nhiều nhóm người tị nạn khác đã dùng xuồng bơm hơi để vượt biển.

Bộ nội vụ ở Rome thông báo hồi tuần trước rằng trong nửa năm đầu 2016 đã có 70.000 thuyền nhân đến được Ý. Cao ủy tị nạn LHQ ước tính có khoảng 2.800 người đã bỏ mạng trên đường đi qua Địa Trung Hải trong năm nay.


5-7-2016

Anh: Bộ trưởng Theresa May thắng vòng đầu

Ngày 5-7-2016, các dân biểu thuộc khối đảng Bảo Thủ (Tory) trong quốc hội Anh đã bầu chọn người trong tương lai gần sẽ lên làm chủ tịch đảng và làm thủ tướng thay cho David Cameron. Kết quả là bà bộ trưởng nội vụ Theresa May đã thắng. Dân biểu Liam Fox bị loại vì có số phiếu thấp nhất. Trước cuộc bỏ phiếu bà May đã được giới bình luận đánh giá là người có nhiều triển vọng nhất.

Bà May nhận được 165 trên tổng số 330 phiếu của dân biểu đảng Tory. Bà Andrea Leadsom, thứ trưởng bộ năng lượng, nhận được 66, còn bộ trưởng tư pháp Michael Gove được 48 phiếu. Dân biểu Liam Fox chỉ nhận được 16 phiếu và như thế ông bị loại vì có số phiếu thấp nhất. Bộ trưởng lao động Stephen Crabb đã rút lui khỏi danh sách ứng cử viên từ trước và kêu gọi bầu cho Theresa May.

Như vậy chỉ còn 3 ứng cử viên vượt qua được vòng đầu. Họ sẽ ra ứng cử trong vòng 2 để 150.000 đảng viên Tory chọn một người. Chậm nhất vào tháng 9, đảng Tory sẽ bầu xong chủ tịch.

Cần biết rằng đảng Tory đang cần tìm người làm thủ tướng và chủ tịch đảng sau khi ông Cameron tuyên bố sẽ từ chức vào tháng 10. Quyết định từ chức của Cameron là câu trả lời đối với sự thất bại của ông trong việc thuyết phục dân Anh bỏ phiếu ở lại khối EU vào ngày 23-6 vừa qua. Tân thủ tướng Anh sẽ là người đứng ra thương lượng với Brusselles về tiến trình rút ra khỏi EU.

Trong cuộc vận động trưng cầu dân ý về việc Anh rút khỏi EU (Brexit) bà Theresa May không phải là người đòi Brexit nhưng cũng không sốt sắng vận động để Anh ở lại trong EU như Cameron. Leadsom và Grove là 2 người kiên quyết đòi Brexit. Ban đầu người ta tưởng bà Leadsom có nhiều triển vọng vì bà được cựu thị trưởng Boris Johnson ủng hộ. Johnson là người lãnh đạo phong trào đòi Brexit cho nên được xem là người sẽ đương nhiên thay thế Cameron trong đảng Tory và lên làm thủ tướng sau chiến thắng của phe Brexit. Thế nhưng Johnson bất ngờ từ chối không ra ứng cử và tuyên bố ủng hộ Leadsom.

Nếu thắng cử thì ông Gove hoặc bà May sẽ tiến hành từ từ việc thương lượng rút ra khỏi EU và sẽ chính thức bắt đầu thủ tục rút ra vào năm tới. Còn bà Leadsom thì muốn làm Brexit cho thật nhanh.


5-7-2016

Đức: 3 năm tù cho cựu khủng bố IS

Ngày 5-7-2916, một tòa án ở thành phố Hamburg (Bắc Đức) đã tuyên án 3 năm tù một người đàn ông vì tội tham gia tổ chức khủng bố „Nhà nước Hồi giáo“ (IS) ở Syria. Tòa đưa án phạt tương đối nhẹ vì bị cáo nhận tội và tỏ ra hối hận.

Ông Harry S., 27 tuổi, ở thành phố Bremen, đã từng là thành viên của tổ chức IS. Trong một video clip tuyên truyền được IS đưa lên internet người ta thấy S. xuất hiện với lá cờ IS cầm trên tay trong khi các binh lính IS khác hành quyết một người. S. bị truy tố tội tham gia một tổ chức khủng bố ở nước ngoài và vi phạm luật về vũ khí chiến tranh của Đức.

Bị cáo S. đã khai đầy đủ về các hành vi phạm tội của mình và đã tỏ ra ăn năn trong lời nói cuối cùng trước tòa. Theo S. thì ông đi sang Syria vào tháng 4-2015 và được tham dự một khóa huấn luyện của lực lượng đặc biệt của IS. Ông nhận được một khẩu AK47 không có đạn và sau đó một khẩu súng lục Beretta có đạn. Sau này ông trốn khỏi khu vực bị IS kiểm soát để sang Thổ Nhĩ Kỳ. Khi trở về thành phố Bremen (Bắc Đức) vào ngày 20-7-2015 thì ông bị cảnh sát Đức bắt.

Tòa xem rằng lời khai thành thật của bị cáo là yếu tố để cho tòa giảm khinh. Vị chánh án phiên xử công nhận rằng bị cáo đã thực sự rời bỏ IS: „Hôm nay ông không còn là quân khủng bố nữa.“ Tòa cho rằng bị cáo đã cung cấp thông tin giúp người ta hiểu thật rõ về tổ chức khủng bố IS và khai ra tên tuổi của những thành viên IS ở Bremen mà ông ta biết. Chánh án xem đây là hành vi can đảm.

Tòa cho rằng bị cáo đã tham gia vào tổ chức khủng bố chứ không phải chỉ là kẻ bị lôi kéo theo và đây là yếu tố làm nặng tội. Được biết Harry S. có cha mẹ là người Gahna (Phi Châu) và lớn lên ở Bremen. Ông theo công giáo. Khi chuyển nhà sang London (Anh) thì ông chuyển sang đạo Hồi.


5-7-2016

Thổ bắt thêm 17 nghi can khủng bố

Ngày 5-7-2016, cảnh sát Thổ đã bắt thêm một số người bị tình nghi là thành viên của tổ chức khủng bố „Nhà nước Hồi giáo“ (IS) tham gia vào vụ tấn công phi trường Istanbul. Đến nay Thổ đã bắt giam tổng cộng 30 người để điều tra.

Một tuần sau vụ khủng bố ở phi trường Istanbul, biên lí Thổ đã kí thêm 17 lệnh bắt giam. Theo hãng tin DHA thì 11 người trong số này có quốc tịch Nga. Biện lí Thổ cáo buộc họ tội tham gia tổ chức khủng bố. Họ bị cảnh sát bắt vào cuối tuần qua. Hai người có quốc tịch Kirgistan, 25 và 35 tuổi, đã bị bắt tại phi trường. Trong va li của họ cảnh sát tìm thấy ống nhòm đêm, quần áo lính và hai quyển hộ chiếu không phải tên của họ.

Vào ngày 3-7, biện lí Thổ đã ra lệnh bắt 13 người bị tình nghi có liên quan đến tổ chức IS. Họ bị bắt trong những cuộc hành quân của cảnh sát ở Istanbul. Trong số người bị bắt có thể có cả một người dựt dây vì trong ngày xảy ra vụ khủng bố hắn đã gọi điện thoại nói chuyện với một trong ba tên khủng bố ở phi trường. Ba tên này ban đầu đã xả súng bắn vào hành khách rồi sau đó mới cho bom nổ. Ba người này đến từ Nga, Usbekistan và Kirgistan. Đến nay người ta đếm được 45 người bị chết và gần 240 người bị thương trong vụ khủng bố ở phi trường Atatürk tại Istanbul.

Thổ cáo buộc tổ chức IS là thủ phạm của vụ khủng bố ở phi trường Atatürk mặc dù IS chưa lên tiếng nhận. Báo chí Thổ cho rằng Achmed Schatajew, một người gốc Chechnia, là kẻ chủ mưu và là người cầm đầu tổ khủng bố IS ở Istanbul.