25-1-2017

EU gia hạn kiểm soát nội biên khối Schengen

Ngày 25-1-2017, Uỷ Ban Liên minh Âu Châu (EU) đưa ra đề nghị gia hạn việc kiểm soát các ranh giới giữa các quốc gia trong khối Schengen. Như vậy việc tự do đi lại giữa các quốc gia này vẫn tiếp tục bị hạn chế cho dù số người tị nạn vào Âu Châu có giảm đi trong thời gian qua. Hiện có 26 quốc gia Âu Châu thuộc về khối Schengen. Thỏa ước Schengen bãi bỏ việc kiểm soát đi lại ở tại biên giới các quốc gia thành viên.

Từ mùa Thu năm 2015, các nước Đức, Áo, Đan Mạch, Thụy Điển và Na Uy đã cho kiểm soát trở lại đường biên giới của họ để đối phó với việc có hàng trăm ngàn người tị nạn vào Âu Châu. Thời hạn kiểm soát đáng lẽ sẽ chấm dứt vào tháng 2 năm nay nhưng 5 quốc gia kể trên muốn tiếp tục kiểm soát biên giới nên Uỷ Ban EU đã ra đề nghị gia hạn thêm 3 tháng, nghĩa là đến tháng 5: „Dù tình hình đã dần dần ổn định trở lại nhưng việc tái lập trở lại việc tự do đi lại trong khối Schengen chưa thể thực hiện được.“ Ủy viên EU về Di dân và Nội vụ, ông Dimitris Avramopoulos, nói rằng quyền tự do đi lại là một thành quả lớn của Âu Châu cho nên EU sẽ cho phục hồi nó cáng sớm càng tốt.

Trong khi đó Uỷ Ban EU cũng trình làng kế hoạch ngăn chặn làn sóng di dân từ Lybia. EU dự dịnh sẽ dùng 200 triệu Euro cho các chương trình trợ giúp và huấn luyện. Ngoài ra EU cũng sẽ gia tăng quỹ trợ giúp khẩn cấp cho Phi Châu. Dimitris Avramopoulos cho biết rằng kế hoạch này không chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi của những người tị nạn đang nằm chờ ở Lybia mà còn trợ giúp cho việc tái thiết Lybia. Các kế hoạch này sẽ được hội nghị thượng đỉnh EU ở Malta bàn vào tuần tới.

Cần biết rằng trong năm 2016 đã có 180.000 người đi từ các quốc gia Phi Châu và băng qua Địa Trung Hải để vào Ý. Gần 90% trong số này đã xuống thuyền ở Lybia. Ủy viên Ngoại giao EU, Federica Mogherini, cho rằng Lybia phải có trách nhiệm triệt tiêu các tổ chức đưa người di dân bất hợp pháp ở bờ biển và trong hải phận Lybia.

Uỷ Ban EU cho biết lực lượng kiểm soát biên giới đường bộ và đường thủy Frontex đã được tăng cường. Từ tháng 12 năm ngoái Frontex đã thành lập được một đội cảnh sát biên phòng gồm 1.500 người mà các quốc gia thành viên có thể dùng để hỗ trợ cho biên phòng tại quốc gia họ. Từ đầu tháng 1-2017 Frontex cũng cung cấp nhân viên để giúp các quốc gia thành viên thực hiện việc trục xuất di dân lậu.



25-1-2017

Hòa Lan: Lập quỹ quốc tế giúp phá thai

Ngày 25-1-2017, bộ trưởng phát triển Hòa Lan, Lilianne Ploumen, tuyên bố sẽ cho thành lập một quỹ quốc tế để trợ giúp cho phụ nữ phá thai trên thế giới. Như vậy Hòa Lan đã phản ứng lại một quyết định của tổng thống Hoa Kỳ, Donald Trump, nhằm cắt các ngân khoản tài trợ cho các tổ chức quốc tế chuyên giúp trong vấn đề này.

Một trong những sắc lệnh đầu tiên được tân tổng thống Hoa Kỳ kí ban hành liên quan đến việc cúp ngân sách trợ giúp cho các tổ chức quốc tế chuyên lo về kế hoạch hóa gia đình và phá thai tại các nước nghèo. Bộ trưởng Ploumen cho rằng phụ nữ ở các nước nghèo không thể trở thành nạn nhân của chính sách của Trump. Bà cho rằng phụ nữ ở các quốc gia đang phát triển phải được giúp để hiểu hơn về việc giao hợp, các phương tiện ngừa thai và nếu cần thì về cách phá thai an toàn. Theo Ploumen, việc cấm phá thai sẽ không làm giảm con số người phá thai mà sẽ dẫn đến các cách phá thai vô trách nhiệm và lén lút, và khiến cho nhiều người mẹ bị chết hơn. Quỹ này được lập ra để trám càng nhiều càng tốt vào chỗ các ngân khoản bị Hoa Kỳ cắt giảm. Ploumen cho biết các quốc gia, các doanh gia và tổ chức dân sự đều có thể đóng góp cho quỹ này. Báo chí cho biết bà Ploumen sẽ bắt đầu liên lạc với các quốc gia khác ở Âu Châu và Nam Mĩ trong tuần này.

Nghị định chống phá thai của Trump bị nhiều quốc gia trên thế giới chỉ trích. Theo Quỹ Dân số Toàn cầu (DSW) thì quyết định của Trump sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ của hàng ngàn phụ nữ và em gái: „Điều này có nghĩa là hàng triệu các em gái và phụ nữ không còn có thể phòng ngừa việc có thai ngoài ý muốn và nếu bị cưỡng hiếp thì họ sẽ không tìm được dịch vụ phá thai an toàn.“ Cần nói thêm rằng Trump không phải là tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ cắt khoản trợ cấp cho các tổ chức phá thai. Trước đây Ronald Reagan và George W. Bush của đảng Cộng Hòa cũng đã làm việc này. Nhưng sau đó các tổng thống kế nhiệm của đảng Dân chủ Hoa Kỳ đã lại hủy bỏ các sắc lệnh này.



25-1-2017

Đức: Gabriel từ chức, Schulz sẽ làm chủ tịch SPD

Ngày 25-1-2017, đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD) đã tạo ra 2 bất ngờ lớn: Sigmar Gabriel đã từ chức chủ tịch đảng và không muốn ra ứng cử thủ tướng, và ông đề nghị ông Martin Schulz sẽ thay ông. Schulz là cựu chủ tịch Quốc hội Âu Châu và sẽ ra tranh chức thủ tướng với bà Angela Merkel của đảng Dân chủ Cơ đốc Đức (CDU) vào ngày 24-9 sắp tới.

Trên nguyên tắc hội đồng chủ tịch và ban chấp hành đảng SPD sẽ phải thông qua đề nghị của Gabriel. Ngoài ra một đại hội bất thường của đảng SPD vào cuối tháng 5 cũng sẽ phải bầu cho Schulz làm chủ tịch.

Quyết định của Gabriel đã làm ngạc nhiên nhiều đồng chí trong SPD. Lâu nay ông luôn tuyên bố sẽ công bố quyết định vào ngày chủ nhật 29-1 và nhất quyết giữ lộ trình này. Tuy nhiên trong lòng ông đã rõ từ lâu, như ông cho 2 tuần báo Stern và Zeit biết trước.

Mãi đến 15g ngày 25-1 Gabriel mới báo quyết định này cho khối dân biểu đảng SPD biết. Nhiều dân biểu SPD đã không bằng lòng với thái độ này cho nên đã không vỗ tay trong cuộc họp. Gabriel đã sôi nổi cho biết rằng quyết định này „liên quan đến sự tồn vong của đảng SPD“. Ông cho biết rằng trong 7 năm làm chủ tịch SPD ông đã tranh đấu cho luật thu thập trước các dữ kiện cá nhân cũng như cho hiệp định thương mãi tự do Ceta với Canada và do đó không giành được nhiều cảm tình của dân chúng. Do đó ông không được phép đặt tham vọng cá nhân lên trên: „Nếu chúng ta không thắng trong trong cuộc bầu cử năm 2017 thì càng khó thắng nó vào năm 2021.“ Gabriel giới thiệu rằng Schulz là một „chính trị gia tuyệt vời“ và nếu có ai chưa hiểu Schulz thì nên nói chuyện thẳng với Schulz chứ đừng đi nói với người khác, Gabriel nói.

Một diều không thể chối cãi là Gabriel thua xa Schulz trong các cuộc thăm dò dư luận về mức độ được yêu thích của các chính trị gia Đức. Báo Zeit cho biết Gabriel sẽ chuyển sang làm bộ trưởng ngoại giao và nhường chức bộ trưởng kinh tế cho bà Brigitte Zypries, hiện đang giữ chức thứ trưởng trong bộ kinh tế. Đương kim ngoại trưởng Frank-Walter Steinmeier (SPD) sẽ gần như chắc chắn đắc cử chức tổng thống trong cuộc bầu cử vào ngày 12-2 sắp tới. Hiện người ta chưa rõ rằng Gabriel có muốn giữ chức phó thủ tướng hay sẽ trao nó cho một người cùng đảng SPD khác.



25-1-2017

Romania: tổng thống chống chính phủ

Ngày 25-1-2017, tổng thống Klaus Iohannis của Romania (Rumänien) đã đọc một bài diễn văn nẩy lửa về việc chính giới Romania „đang bơi móc luật lệ để rửa sách các tội ác của mình“. Ông nói ông „muốn có một quốc gia với nhiều người được sống hãnh diện và tự do đưới sự lãnh đạo của những chính trị gia có khả năng và liêm chính“. Cuộc tấn công vào chính phủ hiện nay của tổng thống Romania đã bắt đầu từ khi ông xuống đường tham gia cuộc biểu tình chống chính phủ vào ngày 22-1 vừa qua.

Lí do khiến cho ông tổng thống gốc Đức và ít nói này phải nổi giận là là việc chính phủ dự định ban hành một sắc lệnh miễn trừ truy nã hình sự hoặc trả tự do cho các chính trị gia. Đó cũng là lí do khiến hàng chục ngàn người Romania phải xuống đường biểu tình, phần lớn ở thủ đô Bukarest. Lâu nay Iohannis bị xem là quá thụ động và làm việc không chuyên nghiệp. Với việc tham gia biểu tình ông hi vọng sẽ trở thành người lãnh đạo một phong trào phản kháng dân sự.

Iohannis được bầu làm tổng thống vào năm 2014 và chủ trương xây dựng một chế độ pháp trị, minh bạch và không tham nhũng. Ông ủng hộ cơ quan chống tham nhũng và các tổ chức xã hội dân sự. Đối thủ của ông là một liên minh giữa các đảng phái và chính trị gia của đảng Dân chủ Xã hội Romania (PSD). Ở Romania PSD bị xem là đồng nghĩa với móc ngoặc và tham nhũng. Chủ tịch PSD là Liviu Dragnea vừa bị kết án 2 năm tù treo vì tội gian lận bầu cử. Bấy lâu nay nhiều chính phủ và chính đảng trong quốc hội đã tìm cách vô hiệu hóa luật chống tham nhũng. Trong khi đó biện lí cuộc đã làm việc ngày càng độc lập và hữu hiệu hơn. Trong năm qua cơ quan chống tham nhũng này đã truy tố hàng trăm chính trị gia tham nhũng và khiến cho họ phải vào tù.

Dự thảo sắc lệnh nói trên muốn tha bổng cho các vụ tham nhũng và lạm dụng chức vụ nếu những vụ này chỉ gây thiệt hại dưới 50.000 Euro. Ngoài ra những kẻ phạm tội tham nhũng sẽ được ân xá. Chính phủ cũng dự định sẽ cho hủy một đạo luật cấm các cựu tù nhân được nhận chức vụ trong chính quyền. Người ta cho rằng đó là mưu đồ của Liviu Dragnea để trở lại làm thủ tướng.

Điều đáng nói là chính cái đảng tham nhũng PSD đang bị dân chúng xuốn đường phản đối hiện nay tại Romania cũng lại là cái đảng đã dành được đa số tuyệt đối trong cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 12 năm ngoái. Lí do giải thích là tỉ lệ cử tri đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử năm ngoái rất thấp và đảng PSD đã vận động được ủng hộ viên của mình đi bầu.



24-1-2017

Anh: Chính phủ phải hỏi quốc hội

Ngày 24-1-2017, Tòa án Tối cao ở London đã phán rằng chính phủ Anh phải hỏi ý kiến của quốc hội trong việc rút khỏi Liên minh Âu Châu (EU). Quyết định này có thể làm chậm chương trình rút Anh ra khỏi khối EU (Brexit) của thủ tướng Theresa May.

Tòa án đã biểu quyết với tỉ lệ 8:3 và bắt chính phủ phải để nạp một dự luật Brexit vào quốc hội trước khi nộp đơn Brexit. Trước đó tòa án ở London cũng đã phán điều này vào cuối năm 2016 nhưng bị chính phủ khởi kiện lại quyết định này vì cho rằng chính phủ có thể tự ý rút khỏi các hiệp ước quốc tế.

Quyết định của Tòa án Tối cao có thể gây trở ngại cho thủ tướng Anh. Hồi tuần qua bà May đưa ra chủ trương rút cứng rắn, nghĩa là sẵn sàng chấp nhận những thiệt thòi khi mất thị trường nội địa Âu Châu để đổi lấy việc không phải nhận người di dân vào Anh. Nhiều dân biểu trong quốc hội Anh không đồng ý với chủ trương này nên sẽ tận dụng cơ hội để đòi chính phủ phải giảm nhẹ các chủ trương cứng rắn.

Trên nguyên tắc nhiều dân biểu Anh đã chủ trương chống Brexit trước khi có cuộc trưng cầu dân ý. Nay họ tuyên bố sẽ tôn trọng ý dân, dù phe ủng hộ Brexit chỉ hơn họ một ít phiếu. Tại thượng viện, dù đảng Bảo thủ của bà May không chiếm được đa số nhưng người ta cho rằng thượng viện cũng sẽ không làm trái ý của người dân muốn Brexit.

Các dân biểu của đảng Lao Động đối lập trong hạ viện hiện ở trong thế kẹt vì hai phần ba dân biểu của đảng này đại diện cho nhưng khu vực cử tri ủng hộ việc ở lại trong EU. Đảng Lao Động cho biết sẽ không cản chặn Brexit nhưng hi vọng có thể gài một vài điều kiện vào chủ trương của chính phủ và đòi chính phủ phải thương thảo lại với EU nếu quốc hội không đồng ý với kết quả của cuộc đàm phán Brexit. Đảng Tự do đang tính đến nước cờ đưa kết quả đàm phán Brexit ra cho trưng cầu dân ý. Đảng Quốc gia Scottland thì chỉ muốn được ở lại trong thị trường nội địa của EU.

Cần nói thêm rằng quốc hội của các khu vực Bắc Ái Nhĩ Lan, Wales và Scottland cũng không thể ngăn chặn chương trình Brexit của chính phủ Anh vì Tòa án Tối cao đã quyết định rằng họ không có quyền tham gia biểu quyết.