8-5-2017

Ông Macron đắc cử tổng thống Pháp

Ông Emmanuel Macron hôm 7/5 đã được bầu làm tổng thống Pháp, đánh bại nữ đối thủ Marine Le Pen với khoảng cách biệt lớn.

Ứng viên ủng hộ sự hội nhập của châu Âu giành được khoảng 66,1% số phiếu, trong khi đối thủ từng đe dọa đưa Pháp rời Liên hiệp châu Âu giành được 33,9% phiếu.

Phát biểu sau khi giành thắng lợi, ông Macron nói rằng một trang mới đã mở ra trong lịch sử Pháp. "Tôi muốn nó là một trang của sự hy vọng và niềm tin", ông nói.

Cuộc bầu cử này được cho là có thể quyết định liệu nước Pháp tiếp tục con đường toàn cầu hoá, hay sẽ rẽ sang con đường mới tách khỏi Liên hiệp châu Âu.

Trong cuộc đua bị chi phối mạnh mẽ bởi các vấn đề về công ăn việc làm, nhập cư và an ninh, cử tri đứng trước những lựa chọn khó khăn trong cuộc bỏ phiếu vòng hai và cũng là vòng chung cuộc.

Một bên là cựu bộ trưởng kinh tế theo đường lối trung dung, ông Emmanuel Macron. Đối thủ của ông là người theo chủ nghĩa dân tộc, chống di dân, bà Marine Le Pen.

Bà Le Pen, với quan điểm chống EU và thúc đẩy việc ngăn chặn dòng người di cư Hồi giáo đến nước Pháp, đang thu hút sự chú ý của thế giới tới cuộc chạy đua.

Bà kêu gọi trục xuất những người Hồi giáo, đóng cửa các nhà thờ Hồi giáo nơi các thày tế thuyết giảng chủ nghĩa cực đoan, cắt giảm người nhập cư, bãi bỏ đồng euro, và trưng cầu dân ý về tư cách thành viên EU của Pháp.

Lý do chính để bà Le Pen chống lại EU cũng tương tự như lý do của những người Anh đã nêu ra để thực hiện Brexit: Các chính sách của EU về tự do đi lại đồng nghĩa là EU mới kiểm soát biên giới chứ không phải các quốc gia riêng rẽ.

Còn ông Macron có cái nhìn khác hoàn toàn. Vị cựu lãnh đạo ngân hàng đã nhiều lần nói ông tin rằng không có chuyện rút lui khỏi toàn cầu hóa.

Ông Macron chủ trương kiên định ủng hộ EU nhưng cũng nói ông muốn thấy có các cải cách để làm cho tổ chức này trở nên dân chủ hơn. Ông đã cảnh báo rằng nếu EU cứ tiếp tục vận hành như hiện nay, sẽ dẫn đến Frexit, tức là việc nước Pháp rút khỏi EU giống nước Anh.

Nhiều cử tri ở vùng thành thị, hầu hết là thịnh vượng, có chung quan điểm với ông Macron. Họ đánh giá rằng quốc gia của mình là thí nghiệm thành công về sự tập hợp những người từ nhiều nơi trên thế giới, và toàn cầu hoá không chỉ là bất khả kháng mà còn là chìa khóa đi đến sự thịnh vượng kinh tế trong tương lai.

Thông điệp của bà Le Pen đã cộng hưởng với nhiều người cho rằng tương lai của họ bị đe dọa bởi chủ nghĩa tư bản thân hữu và sự phá hoại văn hoá bản xứ của Pháp. Những nơi ủng hộ bà mạnh mẽ chủ yếu là các khu vực ở đông bắc nước Pháp, nơi các công xưởng và nhà máy thép đóng cửa đã làm mất đi hàng nghìn việc làm, đẩy tỷ lệ thất nghiệp của Pháp lên gần 10%, một trong những mức cao nhất ở châu Âu.



8-5-2017

Macron thắng, nhưng thách thức cho EU còn nhiều

Các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) thở phào nhẹ nhõm với chiến thắng của ông Emmanuel Macron trong cuộc bầu cử tổng thống Pháp.

Các tờ báo thân EU hoan nghênh chiến thắng áp đảo của nhà lãnh đạo 39 tuổi, đánh bại đối thủ cánh hữu Marine Le Pen, người từng hứa rằng nếu đắc cử, bà sẽ rút nước Pháp ra khỏi khu vực đồng euro và tổ chức một cuộc biểu quyết về giải pháp rút ra khỏi EU, một bước ngoặt đối với khối kinh tế chung đang vấp phải nhiều khó khăn.

Sau nhiều tháng đấu tranh với sự lớn mạnh của chủ nghĩa dân túy trên khắp lục địa châu Âu, và những chia rẽ chính trị do hậu quả của cuộc khủng hoảng di dân, chiến thắng áp đảo của ông Macron mở ra khả năng về một khởi đầu mới cho một EU đang chuẩn bị bước vào cuộc đàm phán đầy khó khăn để nước Anh chính thức rút ra khỏi EU.

Nhà báo Wolfgang Munchau của tờ Financial Times nói cuộc bầu cử này không phải là về tương lai của nền dân chủ, mà là về "tương lai của nước Pháp trong châu Âu, và về chính tương lai của châu Âu." Nhà báo nói người Pháp đã được đặt một câu hỏi rất rõ ràng, và họ đã trả lời một cách rất rõ ràng.”

Báo La Repubblica của Ý đồng ý với quan điểm này, hôm thứ Hai tờ báo chạy tít:

"Ông Macron, một bước ngoặt cho châu Âu".

Đó cũng là cách diễn giải của giới lãnh đạo EU và các chính khách thân EU về sự chiến thắng của ông Macron, một nhân vật trung hòa từng là giới chức ngân hàng đầu tư, đã ra vận động tranh cử với lập trường dứt khoát thân EU.

Trước cuộc bầu cử, các quan chức EU và các chính trị gia trung dung trên khắp lục địa xem cuộc bầu cử ở Pháp thậm chí còn quan trọng cho sự sống còn của liên minh châu Âu, hơn là so với cuộc biểu quyết ở Anh vào tháng 6 năm ngoái để rút ra khỏi EU, còn gọi là ‘Brexit’.

Là một thành viên sáng lập của EU, Pháp luôn là thành viên chủ yếu của khối euro.

Nhưng tuần trước ông Macron tuyên bố nếu thắng cử, ông không trông đợi sẽ được hưởng một thời gian ‘trăng mật’ kéo dài. EU đang đối mặt với ba thách thức tức thời: các cuộc đàm phán Brexit đã khơi lên sự tức giận ở cả hai bên eo biển Manche, cuộc khủng hoảng nợ của Hy Lạp có nguy cơ phá hoại đồng Euro, và mối nguy của Phong trào Năm sao chống lại đồng Euro ở Ý, phong trào này nổi lên trong tư cách là chính đảng lớn nhất trong cuộc bầu cử sẽ diễn ra ở Ý vào cuối năm nay



3-5-2017

Đức: Sĩ quan giả làm người tị nạn

Ngày 2-5-2017, bộ trưởng quốc phòng Đức Ursula von der Leyen đã hoãn chuyến viếng thăm Hoa Kỳ để chỉ huy việc dọn dẹp mầm mống phát xít trong quân đội Đức. Ngày 3-5 bà đã đến doanh trại Illkirch thuộc Pháp là nơi đóng quân của Franco A., một sĩ quan Đức vừa bị bắt vì bị tình nghi có âm mưu khủng bố. Franco có tư tưởng cực hữu và đã giả dạng làm người Syria để đăng kí làm người tị nạn ở Đức.

Khi vào viếng phòng sinh hoạt tập thể của lữ đoàn hỗn hợp Đức Pháp ở trại Illkirch, bà von der Leyen được xem những dấu hiệu của Đức Quốc Xã, thí dụ như một một khẩu tiểu liên G36 có khắc chữ vạn Đức Quốc Xã, một tấm bích chương in hình một binh sĩ Quân đội Đức Quốc Xã. Bà tuyên bố với báo chí rằng „sẽ còn có nhiều chuyện khác được phanh phui“ nhưng cho rằng: „Quân đội Đức Quốc Xã không để lại một truyền thống nào cho quân đội Đức hiện nay. Chỉ có một vài ngoại lệ đơn lẻ về việc kháng chiến. Nhưng ngoài ra Quân đội Đức Quốc Xã không có cái gì gọi là chung với quân đội Đức hiện tại.“

Bộ trưởng quốc phòng cho biết Đức sẽ bỏ nhiều thời gian để điều tra về vụ này và bà không loại trừ việc thay đổi nhân sự lãnh đạo. Bà hứa sẽ lưu ý đặc biệt đến vấn đề kỉ luật trong quân đội Đức và sẽ cho điều tra về vụ này cũng như các vụ sách nhiễu và hành hạ tình dục để xem vấn đề làm báo cáo lên trên đã được thực hiện thế nào vì „các thủ tục có vẻ không ăn khớp với nhau.“

Bà cũng nói rằng trong vụ điều tra về Franco, quân đội Đức đang tìm hiểu về lí lịch của Franco để biết „hắn đã có tiếp xúc với ai, vào lúc nào và ở đâu để cung cấp thông tin cho biện lí cuộc Đức“. Đồng thời bà cũng nhấn mạnh rằng „bà kính trọng phần đông các binh sĩ trong quân đội Đức và chúng ta có thể hãnh diện vì họ.“ Bà cho biết trước khi đi Illkirch, thủ tướng Đức Angela Merkel đã bày tỏ sự „hoàn toàn yểm trợ bà“ để làm rõ „mọi khía cạnh“ trong vụ Franco.

Mới đây dư luận dẵ phanh phui ra rằng Franco từng nộp một luận án cao học vào năm 2014 trong đó hắn bày tỏ tư tưởng cực hữu nhưng lại không bị quân đội Đức kỉ luật. Hồi đó tướng Antoine Windeck, chỉ huy trưởng Học viện Saint Cyr của Pháp đã báo cáo vụ việc cho trưởng đoàn sinh viên Đức. Windeck cho biết Franco đã viết về thuyết kì thị chủng tộc, những âm mưu tiêu diệt giống người Âu Châu trong luận án của mình. Windeck bày tỏ rằng „nếu có một học viên người Pháp nào mà viết như vậy thì tôi đã đuổi nó khỏi trường.“ Thế nhưng trưởng đoàn sinh viên Đức đã chỉ mời Franco lên hỏi chuyện và sau đó ghi vào biê bản rằng Franco không có vấn đề gì về lập trường. Vì Franco đã khai rằng hắn đã phải viết luận án này trong một thời gian rất ngắn, không được giúp đỡ về mặt phương pháp nghiên cứu của ai cho nên hắn đã làm việc cẩu thả và khiến cho người đọc không còn phân biệt được giữa việc tường thuật về ý thức hệ cực hữu của người khác và tư tưởng của hắn. Do đó các cấp chỉ huy Đức đã xem vụ này là một tai nạn về sự cẩu thả và cho phép Franco viết lại một luận án khác.

Cần nhắc lại rằng đại úy Franco A., 28 tuổi, đã bị cảnh sát Đức bắt giữ vào ngày 27-4-2017 vì tình nghi hắn đang dự định một vụ tấn công khủng bố. Cảnh sát Áo đã bắt giữ hắn vào tháng 2-2017 khi hắn đến lấy khẩu súng cất giấu ở phi trường thủ đô Vienne. Cảnh sát đã theo dõi hắn từ tháng 1-2017 khi khám phá rằng hắn cất giấu khẩu súng và từ đó mới biết rằng hắn đã giả làm một người Syria đến Đức tị nạn vào cuối năm 2015. Sáu tháng sau, hắn đặt đơn xin tị nạn vào tháng 5-2016. Đến tháng 11-2016 thì hắn được gọi đi phỏng vấn về lí do xin tị nạn. Tại đây hắn chỉ nói ngọng ngịu tiếng Ả Rập (được học trong quân đội) nên người thông dịch gốc maroc chuyển sang hỏi hắn bằng tiếng Pháp. Một tháng sau đó, vào tháng 12-2016, hắn được chính quyền Đức cấp cho qui chế tị nạn tạm thời. Cảnh sát đã nghe trộm các cuộc điện đàm của Franco với một sinh viên trong đó 2 người này đã bộc lộ các tư tưởng cực hữu và bài ngoại. Người sinh viên 24 tuổi này cũng bị Đức bắt giữ. Trong căn phòng của hắn cảnh sát đã tìm thấy chất nổ. Cảnh sát không loại trừ giả thuyết là Franco có ý định đặt chất nổ và đổ tội này cho người tị nạn. Trong ngày 27-4, tổng cộng có 90 cảnh sát viên của nhiều tiểu bang ở Đức, Áo và Pháp tham gia vào việc lục soát 16 nơi ở Đức, Áo và Pháp.



3-5-2017

Trưởng đoàn thương thuyết Brexit của EU hối thúc Anh quốc

Ngày 3-5-2017, ông Michel Barnier (Pháp), Trưởng đoàn thương thuyết Brexit của EU, đã thúc hối London không nên trì hoãn việc đàm phán với EU. Theo ông, sau cuộc bầu cử quốc hội vào ngày 8-6 sắp tới thì chính phủ Anh phải bắt đầu cuộc thương thuyết Brexit với EU.

Tuyên bố trên của Barnier được đưa ra nhân dịp ông trình dự thảo về quyền hạn của phái đoàn thương thuyết EU. Dự thảo này dựa trên những chủ trương được các nhà lãnh đạo các quốc gia EU thông qua hồi tuần qua trong đó EU muốn đàm phán với Anh về việc giải quyết các vấn đề tồn đọng trước khi bàn sang những thỏa ước trong tương lai. Phía Anh thì muốn đàm phán song song 2 lãnh vực này nhưng các quốc gia còn lại trong EU sợ bị Anh gây chia rẽ nội bộ. Các vấn đề tồn đọng là khoản nợ của Anh và qui chế dành cho khoảng 3 triệu công dân EU hiện đang sống tại Anh.

Hiện nay EU đòi Anh phải thanh toán các lời hứa về tài chính, được ước lượng từ 60 đến 100 tỉ Euro. Barnier cho rằng số tiền này không phải là sự trừng phạt mà là số tiền mà Anh phải đóng góp trong tư cách là quốc gia thành viên EU. Số tiền này là tổng số tiền Anh hứa đóng góp cho ngân sách của EU, tiền hưu bổng cho các nhân viên của EU, … Hiện nay EU cũng chưa biết rõ số tiền này sẽ là bao nhiêu. Tuy nhiên phía Anh cũng có thể đòi ngược lại phần hùn của họ trong các cơ sở của EU.

Trước đây bà thủ tướng Anh Theresa May cũng đã phản đối việc EU bắt Anh phải trả một số tiền lớn có thể lên đến 60 tỉ Euro. Bây giờ bộ trưởng Brexit của Anh, David Davis, cũng đã phản bác về tin đồn rằng Anh sẽ phải trả đến 100 tỉ Euro và cho rằng hai bên cần thương lượng về vấn đề này. Davis nói Anh sẽ chỉ trả phần tiền do luật qui định chứ không phải là số tiền mà EU muốn có qua tuyên bố: „Chúng ta không bước vào vòng đàm phán như một kẻ ăn xin.“. Tin đồn này do tờ Financial Times của Anh loan đi. Tờ báo này đã tự tính ra con số đó dựa trên phần đóng góp của Pháp và Đức.

Mới đây chính phủ Anh đã từ chối phê chuẩn ngân sách cho năm 2018 của khối EU lấy lí do là đang bận bầu cử nên không thể quyết định thay cho chính phủ tương lai. Phía EU rất bực mình vì cho rằng Anh đang muốn làm khó dễ vì dự thảo ngân sách này đã được bàn thảo từ lâu với Anh và trước đây Anh quốc cũng đã từng chuẩn y ngân sách trong hoàn cảnh tương tự.

Vào ngày 2-5 thủ tướng May đã phản bác thông tin cho rằng bữa ăn tối của bà và ông Juncker, Chủ tịch Uỷ Ban EU, có kết quả tệ hại. Sau bữa ăn tối vào cuối tuần qua, hai bên tuyên bố rằng buổi nói chuyện có kết quả xây dựng. Nhưng những tin tức bị rò rỉ lại cho biết buổi gặp này „vô cùng tồi dở“ vì hai bên nhất quyết giữ nguyên lập trường. Phía EU cho rằng trong việc Brexit, chính quyền May thiếu thông tin, ngây thơ và như là sống trên mây. EU cho rằng chính phủ Anh hiện không biết rằng việc đàm phán sẽ vô cùng khó khăn và kéo dài.

Trong mùa tranh cử hiện nay bà May cũng kêu gọi dân chúng Anh phải bầu cho bà vì nếu không sẽ có hỗn loạn xảy ra. May nói rằng trong cuộc đàm phán sắp tới với EU nước Anh cần có „giới lãnh đạo mạnh và vững vàng“ cho nên nước Anh sẽ phải đoàn kết sau lưng bà và đảng Bảo thủ và đó là phương cách duy nhất để đạt được kết quả đàm phán tốt nhất cho Anh quốc: „Phía bên kia bàn đàm phán là 27 quốc gia cấu kết với nhau để tìm được cái lợi lớn nhất cho họ.“



3-5-2017

Thụy Điển bỏ kiểm soát biên giới

Ngày 2-5-2017, chính phủ Thụy Điển cho biết sẽ bãi bỏ biện pháp kiểm soát chặt chẽ hộ chiếu tại biên giới nhưng sẽ cho gia tăng các biện pháp kiểm soát khác. Hồi tháng 1-2016, Thụy Điển đã cho tái lập các trạm kiểm soát giữa biên giới quốc gia này và Đan Mạch để kiểm soát dòng người tị nạn đổ xô vào Thụy Điển.

Từ dạo đó tất cả các hành khách đi trên phương tiện chuyên chở công cộng đã phải trình giấy tờ tùy thân và các công ti chuyên chở phải chịu trách nhiệm làm việc này. Việc kiểm soát này đã gây ra nhiều phiền toái cho những người đi làm, khiến họ phải chờ đợi lâu ở cổng biên giới hay ở các bến phà.

Ngày 2-5, bộ trưởng nội vụ Thụy Điển Anders Ygeman cho biết việc kiểm soát giấy tờ hiện không còn quan trọng như trước nữa. Hồi mùa thu năm 2015, mỗi tuần đã có đến 10.000 người vào nước này tị nạn, bây giờ chỉ còn 500 người. Do đó Thụy Điển sẽ bỏ việc kiểm soát giấy tờ trên xe bus, xe lửa và phà. Tuy nhiên Ygeman cũng loan báo rằng không phải vì thế mà chính phủ bỏ lỏng việc kiểm soát biên giới. Thụy Điển sẽ dùng các phương tiện kĩ thuật tối tân khác như scan bảng số xe, sử dụng hữu hiệu các ngân hàng dữ kiện và dùng các máy quang tuyến để kiểm soát.

Trong khi đó Uỷ Ban EU đã chỉ cho Đức được phép gia hạn việc kiểm soát biên giới đến hết cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 9-2017. Ủy viên Nội vụ Dimitris Avramopoulos của Uỷ Ban EU cho biết rằng 5 quốc gia Schengen chỉ được gia hạn một lần cuối việc kiểm soát biên giới cho đến tháng 11-2017. Và trong vòng 6 tháng tới các quốc gia này sẽ phải giảm dần dần các biện pháp kiểm soát tại biên giới và dùng đến các biện pháp khác như là kiểm soát trên xa lộ.

Cần nhắc lại rằng khi làn sóng tị nạn dâng cao vào tháng 9-2015, Đức là quốc gia Schengen đầu tiên cho áp dụng biện pháp kiểm soát biên giới với Áo. Sau đó các quốc gia Thụy Điển, Áo, Đan Mạch và Na Uy đã nối gót theo Đức. Thực ra Uỷ Ban EU đã dự định chấm dứt biện pháp kiểm soát biên giới vào cuối năm 2016 để tái lập quyền tự do đi lại trong khối Schengen nhưng cho rằng thời điểm chưa chính muồi dù „tình hình đã ổn định dầu dần trở lại“. Trong thời gian tới Đức muốn được tiếp tục duy trì biện pháp kiểm soát tại biên giới, nhưng sẽ không dùng lí do tị nạn mà dùng lí do chống khủng bố và như thế không cần phải xin phép EU nữa.



2-5-2017

Tiệp giải tán chính phủ

Ngày 2-5-2017, thủ tướng Bohuslav Sobotka của Tiệp Khắc đã tuyên bố từ chức. Như vậy chính phủ bắt buộc phải bị giải tán theo. Biện pháp của Sobotka nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng hiện nay trong chính phủ Tiệp khi bộ trưởng tài chính không chịu từ chức. Quyết định này xảy ra 6 tháng trước khi cuộc bầu cử quốc hội định kì được dự định tổ chức ở Tiệp vào tháng 11.

Như vậy chính phủ liên minh của nhiều đảng ở Tiệp là đảng Dân chủ Xã hội, đảng tự do dân túy (ANO) và đảng Dân chủ Cơ đốc (KDU-CSL) sẽ bị giải tán. Thủ tướng Sobotka tuyên bố sẽ nộp đơn từ chức cho tổng thống Tiệp, có thể vào tuần này. Lí do là có sự bất đồng giữa Sobotka (Dân chủ Xã hội) và bộ trưởng tài chính Andrej Babis (chủ tịch đảng ANO) trong việc Babis bị tố cáo là trốn thuế.

Trong vụ này, vào cuối năm 2012, Babis, một tỉ phú, đã mua các cổ phiếu của chính công ti Agrofert-Holding của mình để được miễn thuế. Vụ này đã xảy ra trước khi Tiệp có luật thuế mới để khép lại các kẽ hở trong luật thuế khóa. Những người chỉ trích cho rằng việc phát hành hàng triệu cổ phiếu với giá 1 đồng Krone là hành vi lợi dụng kẽ hở pháp luật. Babis thì cho rằng đây là một cách hợp pháp để „tối ưu hóa việc đóng thuế“. Theo Babis thì „Chúng ta đều đóng thuế theo luật pháp và không ai phải đóng thuế nhiều hơn mức cần thiết.“

Babis cho rằng ông không có lỗi trong việc chấm dứt liên minh cầm quyền ở Tiệp: „Mọi người nghĩ rằng chúng tôi đều điên cả rồi nhưng trên thực tế chỉ có mỗi mình ông thủ tướng nổi điên.“ Bộ trưởng tài chính Babis cho rằng việc chấm dứt này là „vô trách nhiệm“ và gọi Sobotka là „kẻ hèn nhát“ và „thủ tướng tồi tệ nhất từ trước đến nay“.

Hiện nay cảnh sát và biện lí cuộc Tiệp đang mở cuộc điều tra về vụ mua cổ phiếu nói trên. Quốc hội Tiệp cũng kêu gọi Babis phải giải thích về việc này. Thủ tướng Sobotka thì chỉ trích: „Hiện nay người ta chưa rõ là ông ta có trốn thuế hay không và làm sao mà ông ta tạo ra được sản nghiệp như vậy.“

Một khả năng là sẽ có một cuộc bầu cử mới. Nhưng Sobotka cũng cho biết một khả năng khác là các đảng liên minh sẽ tiếp tục hợp tác với nhau trong một chính phủ lâm thời mới và chính phủ này sẽ không có Babis tham gia. Ban đầu dư luận Tiệp có bàn về việc liệu Sobotka có thể bãi chức Babis được hay không. Nhưng Sobotka cho biết ông ta không muốn biến Babis thành một vị thánh tử đạo.

Theo một cuộc thăm dò cử tri ở Tiệp thì hiện nay đảng ANO của Babis đang là đảng mạnh nhất với 28,3%. Đảng Dân chủ Xã hội sẽ chỉ đạt được 16,6% và đảng Cộng sản Chính thống (KSCM) về thứ 3 với 12,2%. Nhiều quan sát viên cho rằng quyết định bất ngờ của Sobotka là một tính toán nhằm đưa Babis lên vành móng ngựa trong giai đoạn mở màn mùa bầu cử vì theo chủ tịch của đảng bảo thủ đối lập TOP09, cựu bộ trưởng tài chính Miroslav Kalousek, thì Soboka đã biết chuyện lem nhem này từ 3 năm nay nhưng bây giờ mới khui ra.