16-8-2017

Thổ xin Đức dẫn độ đối lập

Ngày 16-8-2017, ngoại trưởng Thổ Mevlüt Cavusoglu tuyên bố trên đài TRT Haber của Thổ rằng chính phủ của ông đã chuyển đến chính phủ Đức công hàm xin dẫn độ một giáo sĩ Hồi giáo về Thổ. Giáo sĩ Adil Öksüz bị xem là một người thân cận của giáo sĩ Fethullah Gülen và có liên quan đến vụ đảo chính hụt tại Thổ vào tháng 7-2016. Thổ cho rằng ông ta đang nương náu tại Đức.

Theo Thổ thì Öksüz đã đóng một vai trò quan trọng trong vụ đảo chính vì là giáo sĩ tuyên úy tại căn cứ không quân của quân đảo chính ở gần thủ đô Ankara. Öksüz bị xem là người thân cận của Gülen là một kẻ thù của tổng thống Tayyip Erdogan. Nhiều video clip trên mạng internet cho thấy hình ảnh của Öksüz cùng làm lễ cầu nguyện với Gülen ở tiểu bang Pennsylvenia, Hoa Kỳ. Casovuglu yêu cầu Đức bắt giữ và giải giao Öksüz cho Thổ.

Öksüz bị cảnh sát Thổ bắt giữ sau vụ đảo chính tổng thống Erdogan hồi tháng 7-2016 tại một căn cứ không quân gần Ankara. Thổ cho rằng ông ta giữ vai trò điều phối cuộc đảo chính. Hồi đó các quân nhân đảo chính đã chiếm được cây cầu Bosporus và phi trường Atatürk ở thành phố Istanbul, dùng máy bay oanh tạc quốc hội và phủ tổng thống. Sau những cuộc chạm súng gay go quân chính phủ đã thắng và vãn hồi trật tự. Gần 300 người đã bị chết và hàng ngàn người bị thương trong vụ đảo chính này.

Hai ngày sau khi bị bắt, một thẩm phán đã ra lệnh trả tự do cho Öksüz và từ đó ông đã lẩn trốn. Theo báo chí Thổ thì ông này bị nhìn thấy ở 2 thành phố Frankfurt và Ulm và có giấy phép tạm trú ở tiểu bang Baden-Württemberg của Đức. Hiện chưa ai kiểm chứng được tin này.

Bộ ngoại giao Đức xác nhận việc nhận được công hàm của phía Thổ vào ngày 12-8-2017 và cho biết phía Đức sẽ cứu xét mong muốn của Thổ dựa trên „luật pháp“. Khi được hỏi là Öksüz có thực sự ở Đức không thì phát ngôn viên bộ ngoại giao Đức nói: „Tôi không biết.“

Nên biết là tổng thống Erdogan đã mở một cuộc thanh trừng và đàn áp những người đảo chính và đối lập sâu rộng vì cho rằng họ là người của Gülen. Cho đến nay Thổ đã đuổi việc 140.000 công chức và bắt giam 50.000 người.



16-8-2017

Thổ: Nhà nhân quyền Đức Steudtner không còn bị biệt giam

Ngày 16-8-2017, một luật sư của nhóm hoạt động nhân quyền bị Thổ bắt giữ hồi tháng Bảy cho biết rằng tuy việc giam giữ còn khắc nghiệt nhưng chính quyền Thổ đã bỏ lệnh biệt giam nhà nhân quyền Đức Peter Steudtner và một người Thụy Điển khác.

Steudtner và đồng nghiệp Thụy Điển Ali Gharavi hiện bị giam tại nhà tù Silivri ở thành phố Istanbul. Luật sư cho biết họ hiện được giam chung với người khác. Tuy nhiên „điều kiện giam giữ họ vẫn còn khắc nghiệt và có phần nào phạm luật“. Kí giả Deniz Yücel của báo Welt của Đức hiện cũng bị giam ở Silivri vì bị cáo buộc tội khủng bố.

Steudtner, Gharavi và 8 nhà hoạt động nhân quyền Thổ khác bị bắt trong một cuộc hội thảo vào ngày 5-7 vừa qua ở Istanbul. Sau đó tám trong số 10 người đã bị tạm giam vì tội ủng hộ khủng bố.

Theo luật sư thì Gharavi bị bệnh tâm lí và cần dùng thuốc cây cỏ. Nếu không uống thuốc thì ông sẽ hoảng loạn. Vấn đề là Gharavi không thể nói chuyện được với chuyên viên tâm lí của nhà tù và điều này vi phạm luật. Theo luật sư: „Gharavi có quyền được nói chuyện với một bác sĩ biết tiếng Anh.“ Hiện nay Gharavi bị giam chung với một tù nhân khác nhưng người này chỉ biết tiếng Thổ.

Trong khi đó tình trạng của Steudtner thì khá hơn. Ông bị giam chung với một tù nhân 21 tuổi biết tiếng Anh và hợp ý. Các luật sư của các nhà nhân quyền hiện khiếu nại về điều kiện giam giữ và đòi chính quyền phải cho giam chung Steudtner và Gharavi với nhau.



16-8-2017

Đức khó trục xuất người tị nạn

Theo báo Bild ngày 16-8-2017 thì chính quyền Đức hiện khó trục xuất người tị nạn hơn trước mặc dù các chính đảng đều đòi hỏi phải mạnh tay trục xuất những người không còn phép ở lại Đức.

Việc trục xuất qua đường hàng không thường bị hủy bỏ vào phút chót khi đương sự bị ốm hoặc chống cự. Theo báo Bild thì trong 6 tháng đầu năm 2017 có 387 vụ trục xuất bị hủy và như thế tăng 71% so với con số 226 của cùng thời gian vào năm trước.

Nói chung con số người tị nạn trong 6 tháng đầu năm 2017 cũng đã giảm so với năm trước. Theo thông tin của bộ nội vụ liên bang thì trong thời gian này các tiểu bang ở Đức đã trục xuất được 12.545 người, so với 13.743 người của năm 2016. Trong khí đó số người nhận giấy trục xuất đã tăng từ 204.414 người vào cuối 2015 lên 222.211 vào cuối tháng 5-2017.

Theo báo Bild thì trong số các vụ trục xuất bị hủy bỏ trong nửa năm đầu 2017 có 186 trường hợp chống lại việc đưa lên máy bay (tăng 53,7%) và 61 người bị bệnh bất thình lình và không thể đi máy bay được (tăng 110,3%). Trong 113 trường hợp phi hành đoàn đã từ chối chuyên chở họ (tăng 68,7%). Ngoài ra chính quyền không thề trục xuất 27 người vì nước gốc của họ bất ngờ từ chối cấp giấy tùy thân cho họ (tăng 200%).

Cũng cần biết là luật cải tiến việc trục xuất của Đức đã mới có hiệu lực. Luật này cho phép triệt để truy nã và giám sát những người bị xem là nguy hiểm và trục xuất họ.



16-8-2017

Anh: Cách giải quyết biên giới giữa Ái Nhĩ Lan sau Brexit

Ngày 16-8-2017, chính phủ Anh đã công bố kế hoạch giải quyết vấn đề biên giới giữa phần đất Bắc Ái Nhĩ Lan (thuộc Anh) và quốc gia Cộng hòa Ái Nhĩ Lan cùng nằm trên một hòn đảo. Cộng hòa Ái Nhĩ Lan vẫn là thành viên của Liên minh Âu Châu (EU) trong khi Anh sẽ không còn thuộc EU sau khi rút khỏi liên minh này (Brexit).

Hiện nay theo một bản lập trường mà bộ Brexit của Anh soạn cho cuộc đàm phán với EU thì Anh muốn không tái thiết lập trạm kiểm soát biên giới giữa hai phần đất của đảo Ái Nhĩ Lan như trước đây nữa. Thay vào đó Anh muốn thương lượng một thỏa ước quan thuế với EU để không cần có trạm kiểm soát ở biên giới tại đảo Ái Nhĩ Lan. Theo kế hoạch này thì công dân Anh và công dân Ái Nhĩ Lan có thể thoải mái và tự do đi lại với nhau trên đảo Ái Nhĩ Lan. Hiện người ta chưa biết London sẽ giải quyết cách nào để kiểm soát công dân của các quốc gia khác tại biên giới ở Bắc Ái Nhĩ Lan.

Theo dự tính Brexit thì London vừa muốn rời bỏ thị trường nội địa lẫn sự đồng nhất thuế quan của EU. Hiện nay các thành viên của Hiệp định Đồng nhất Thuế quan không tính thuế trên hàng hóa của nhau và tính một mức thuế thống nhất đối với hàng hóa của một nước thứ ba. Do đó khi Anh rời khỏi hiệp định này thì Anh và EU sẽ phải dựng các trạm kiểm soát biên giới. Nhưng Anh lo ngại rằng việc lập trạm kiểm soát biên giới giữa Bắc Ái Nhĩ Lan (thuộc Anh) và quốc gia Cộng hòa Ái Nhĩ Lan sẽ làm bùng lên cuộc xung đột Bắc Ái Nhĩ Lan xưa cũ trở lại. Việc ban cho cả 2 phần đất của Ái Nhĩ Lan quyền làm thành viên EU và sự tự do lưu thông giữa 2 phần đất này là những hòn đá tảng trong hiệp định hòa bình vào năm 1998.

Trong ngày 15-8, Anh đã đưa ra một kế hoạch cho một hiệp định thống nhất thuế quan tạm thời giữa EU và Anh quốc theo đó việc kiểm soát sẽ được thực hiện phần lớn bằng dụng cụ điện tử hoặc trước khi bước qua biên giới của 2 bên. Ngoài ra, trong thời gian chuyển tiếp, hai bên sẽ đối xử với nhau như cũ. Hiện nay người ta cho rằng EU khó có thể đồng ý với ý tưởng này của Anh.

Cần nhắc lại rằng dân Anh đã quyết định rút khỏi EU trong một cuộc trưng cầu dân ý hồi năm ngoái. Theo luật EU thì việc rút khỏi EU sẽ bắt đầu từ ngày 29-3-2019. Tuy nhiên các cuộc đàm phán về diễn trình Brexit đã diễn ra rất chậm chạp và EU cho rằng Anh không có kế hoạch rõ rệt nào. Một trong những đề tài hàng đầu của các cuộc đàm phán là việc EU đòi Anh phải trả cho EU một khoảng tiền lên đến 100 tỉ Euro. Ngoài ra hai bên cũng tranh cãi nhau về quyền ở lại của 3,2 triệu công dân EU ở Anh cũng như của 1,2 triệu công dân Anh ở EU.



15-8-2017

EU muốn góp phần giải quyết căng thẳng với Bắc Hàn

Sau cuộc họp giữa những đại sứ lo về vấn đề an ninh của Liên minh Âu Châu (EU) vào ngày 15-8-2017 ở Brusselles, Ủy viên Ngoại giao EU Federica Mogherini cho biết EU muốn ngăn chặn sự leo thang mối căng thẳng trong cuộc xung đột với Bắc Hàn và sẽ tìm cách đàm phán với Trung quốc và Nga về việc này.

EU hiện muốn gia tăng các cuộc vận động ngoại giao cho một giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng Bắc Hàn. Bà Mogherini cho biết EU sẽ gia tăng các cuộc thảo luận với các quốc gia tham dự vòng đàm phán 6 nước bị đứt đoạn hồi năm 2009. Cuộc đàm phán này được khởi sự vào năm 2003 để làm giảm nóng mối mâu thuẫn về chương trình nguyên tử của Bắc Hàn. Sáu quốc gia tham dự cuộc đàm phán hồi đó gồm có Bắc Hàn, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nga, Nhật và Nam Hàn.

Cuộc họp EU nói trên được triệu tập để bàn về các cuộc phóng thử hỏa tiễn của Bắc Hàn cũng như những căng thẳng giữa tổng thống Donald Trump và chủ tịch Kim Jun Un của Bắc Hàn. Mới đây Bắc Hàn đã dọa sẽ bắn hỏa tiễn nguyên tử vào đảo Guam ở Thái Bình Dương là nơi Hoa Kỳ có một căn cứ quân sự chiến lược quan trọng. Trước đó tổng thống Trump đã dọa cho Bắc Hàn nếm mùi „lửa và giận“. Bà Mogherini không đề cập đến vai trò của Hoa Kỳ trong tuyến bố của cuộc họp mà chỉ nói chung về việc giảm căng thẳng.

Mogherini nói: „Chúng ta không nên ngại có bất cứ một cố gắng ngoại giao nào để ngăn cản không cho xảy ra thêm các cuộc leo thang.“ Theo bà thì EU sẵn sàng ủng hộ một diễn trình đưa tới cuộc đối thoại đáng tin cậy và xây dựng giữa Bắc Hàn và cộng đồng quốc tế. Bà cho biết hồi tuần qua bà đã chuyển lời mời Nam Hàn sử dụng những chuyên môn kĩ thuật mà EU thâu lượm được từ cuộc đàm phán về nguyên tử với Iran.

Trong khi đó ngoại trưởng Đức Sigmar Gabriel đã cảnh báo về nguy cơ của chiến tranh. Ông cho rằng tổng thống Trump của Hoa Kỳ đã sử dụng „những lời lẽ vô cùng nặng tính chiến tranh và hiện nay người ta lo lắng rằng một sự leo thang về ngôn ngữ lúc đầu sẽ kết thúc bằng một cuộc dấn thân quân sự.“



14-8-2017

Các chính phủ dành quyền cứu thuyền nhân trên Địa Trung Hải

Hiện nay các chính phủ Ý và Lybia đang tìm cách cấm cản các tổ chức tư nhân làm công tác cứu thuyền nhân trên Địa Trung Hải: Ý xem các tổ chức này là phi pháp và Lybia muốn xua đuổi họ. Mục đích của các quốc gia này là chấm dứt làn sóng thuyền nhân đi từ Lybia đến Ý. Nhiều tổ chức phi chính phủ như Bác sĩ Không Biên giới (Médecins Sans Frontières) và Mắt Biển (Sea-Eye) đã tuyên bố chấm dứt chương trình cứu người của họ.

Lybia đã quyết định thành lập một Khu vực Tìm kiếm và Cứu vớt SAR (Search and Rescue) trong lãnh hải của mình. Chính phủ Tripolis cảnh cáo tổ chức tư nhân không được vào SAR. Chính phủ Lybia cho rằng họ đã được Liên minh Âu Châu (EU) trang bị đầy đủ tiền bạc, kiến thức, tàu bè và khí cụ để kiểm soát vùng biển của mình. Để chứng minh sự quyết tâm đó, mới đây một tàu Lybia đã bắn cảnh cáo nhiều phát đạn về hướng một chiếc tàu của tổ chức Cánh tay Mở rộng (Open Arms) của Tây Ban Nha. Trong thời gian tới các tàu của Lybia sẽ cứu vớt những thuyền nhân trong SAR để đưa họ trở lại Lybia. Mục đích của Lybia là làm giảm bớt số thuyền nhân đến được Ý. Nhiều người lo ngại rằng sẽ có nhiều thuyền nhân bị chết đuối như đã xảy ra trong thời gian trước đây khi các nhóm cứu trợ tư nhân chưa tham gia vào việc cứu người.

Phía chính phủ Ý thì đưa ra một bản qui định về nguyên tắc ứng xử gồm 13 điều cho các tổ chức phi chính phủ đang làm công tác cứu thuyền nhân. Thí dụ các tổ chức này sẽ phải có những thùng chứa xác người trên tàu và những thuyền nhân được cứu sẽ chỉ được phép chuyển sang một tàu khác nếu được chính quyền cho phép. Ngoài ra chính phủ Ý dự định sẽ đưa cảnh sát vũ trang đi theo tàu. Vì nhiều tổ chức phi chính phủ phản đối qui định này nên chính phủ Ý nói thẳng rằng: „Ai không kí vào bản qui định này thì sẽ bị loại ra.“ Hội Bác sĩ Không Biên giới từ chối kí vì họ không chấp nhận có vũ khí trong các chuyến công tác của họ. Hội „Thanh niên cứu người“ của Đức cũng phản đối nên tàu của họ bị giữ ở cảng Lampedusa và chính quyền đã khám xét người của tổ chức này vì nghi ngờ rằng „thủy thủ đoàn đã thông đồng với các tổ chức đưa lậu người vượt biển“.

Tình hình chính trị ở Ý hiện khá căng thẳng. Số người tị nạn vào Ý ngày tăng. Chính phủ Ý lâu nay yêu cầu EU trợ giúp Ý trong việc chuyển bốt những thuyền nhân cập bến sang nước khác nhưng không nhận được sự đáp ứng của EU. Dân chúng Ý hiện bất mãn với EU, với người tị nạn, với chính phủ bất lực. Các đảng cực hữu và dân túy Ý lợi dụng tình trạng bất mãn này để kích động tâm lí chống ngoại kiều. Đầu năm tới ở Ý có cuộc bầu cử quốc hội.