18-10-2017

Quốc hội Âu Châu đòi Uỷ Ban EU điều tra vụ ám sát kí giả ở Malta

Ngày 18-10-2017, Khối dân biểu Cơ đốc (EVP) trong Quốc hội Âu Châu đã đòi hỏi Liên minh Âu Châu (EU) phải nhảy vào điều tra vụ ám sát nữ kí giả Daphne Caruana Galizia ở Malta. Đến nay EU không muốn nhúng tay vào việc này nên bị ngày càng nhiều người chỉ trích.

Dân biểu Mafred Weber, Trưởng khối EVP, cho rằng vụ ám sát này là „minh chứng cho thấy những lo lắng về tình trạng ngày càng tồi tệ ở Malta là có cơ sở.“ Ông kêu gọi Uỷ Ban EU phài „làm sáng tỏ các nguyên nhân sâu xa“ của vụ này. Trưởng nhóm các dân biểu Cơ đốc Đức trong Quốc hội Âu Châu, Daniel Caspari, còn đòi hỏi mạnh hơn là cần „có ngay một cuộc điều tra của quốc tế“ vì chính phủ Malta hiện không có khả năng bảo vệ người dân nữa. Theo ông các dân biểu của Malta hiện rất lo lắng cho mạng sống của mình và gia đình. Cho nên ông hướng lời kêu gọi của ông cả đến EU lẫn chính phủ Malta. Caspari dọa là nếu Malta không đồng ý thì „đó cũa là một dấu hiệu.“ Bà Angelika Niebler, Đồng trưởng nhóm dân biểu Cơ đốc Đức, cho rằng đây không phải là một vụ ám sát bình thường mà những dấu hiệu cho thấy đứng đằng sau có „những cấu trúc lớn hơn mà chúng ta ở Âu Châu không thể nào tưởng tượng ra nổi.“

Bà Caruana Galizia bị thiệt mạng khi xe hơi của bà bị bom plastic Semtex là cho nổ tung và khiến cho bà tan xác vào ngày 16-10 vừa qua ở thành phố Bidnija thuộc Malta, một đảo quốc nằm kề Tây Ban Nha nhưng là thuộc địa của Anh quốc. Loại chất nổ Semtex thường được dùng trong kĩ nghệ cũng như trong giới khủng bố. Hiện nay Hòa Lan và Hoa Kỳ đang trợ giúp Malta điều tra trong vụ này.

Dân biểu Caspary cho rằng Uỷ Ban EU hiện đang bất động đối với Malta. Ông so sánh và thấy EU đã tiến hành thủ tục phạt Ba Lan về tội vi phạm các qui định pháp trị trong khi chẳng chịu làm gì với Malta cả mặc dù „đã có những chỉ dấu rõ ràng rằng mọi việc ở Malta không phải lúc nào cũng đàng hoàng.“ Ông thí dụ trường hợp tên của 3 thành viên trong nội các Malta bị thấy xuất hiện trong „hồ sơ Panama“ về việc trốn thuế và rửa tiền ở trên thế giới.

Trên thực tế thì những cáo buộc đối với thủ tướng Joseph Muscat liên quan đến hồ sơ Panama đã khiến Malta phải tổ chức cho bầu lại quốc hội và trong cuộc bầu cử này Muscat lại thắng cử. Khối đảng Xanh trong quốc hội Âu Châu cho biết trước đây 4 tháng phía họ cũng chất vấn Uỷ Ban EU về việc phạt Malta. Nhưng đến nay Uỷ Ban EU chưa trả lời. Một phát ngôn viên của Uỷ Ban EU cho biết vào ngày 18-10-2017 rằng thông tin về việc EU đang tiến hành thủ tục phạt Malta về những vi phạm qui định về pháp trị chỉa là những lời đồn không có cơ sở.



18-10-2017

Thủ hiến bang Sachsen từ chức vì thua AfD

Ngày 18-10-2017, ông Stanislaw Tillich, Thủ hiến bang Sachsen (miền đông nước Đức), tuyên bố sẽ từ chức vào tháng 12 này. Tillich thuộc đảng Dân chủ Cơ đốc (CDU) bị nội bộ đảng chỉ trích vì đã để cho CDU thua phiếu đảng Giải pháp Thay thế cho nước Đức (AfD), một đảng dân túy hữu khuynh, trong cuộc bầu cử quốc hội liên bang vào hai tuần trước.

Đảng Dân chủ Cơ đốc (CDU) là đảng luôn chiếm đa số ở bang Sachsen và liên tục cầm quyền trên 20 năm qua ở đó. Ông Kurt Biedenkopf, cựu thủ hiến bang này và là người tiền nhiệm của Tillich cho rằng Tillich phải chịu trách nhiệm về việc đảng CDU bị AfD qua mặt trong cuộc bầu cử quốc hội liên bang vừa qua. Biedenkopf nói ông lo rằng sự nghiệp đời ông sẽ bị Tillich làm hỏng. Biedenkopf là người lãnh đạo CDU ở Sachsen đã thắng cử 3 lần liên tiếp với đa số tuyệt đối trong quốc hội tiểu bang Sachsen.

Tillich sinh ra và lớn lên ở Đông Đức cũ và là thủ hiến Sachsen đầu tiên xuất thân từ Đông Đức. Hai vị tiền nhiệm của ông đều xuất thân từ Tây Đức. Tillich được xem là người thực dụng và đôi khi bị xem là người chần chừ. Sau kết quả thảm hại của CDU trong cuộc bầu cử quốc hội liên bang vừa qua, Tillich đã lớn tiếng kêu gọi phải xiết chặt luật tị nạn và luật di dân để mong giành lại số phiếu bị mất về tay AfD và phía hữu. Nhưng các hội đồng tỉnh CDU vẫn chưa bằng lòng và đòi ông phải chấp nhận thêm các đường hướng khác. Tuy nhiên việc Tillich từ chức đã làm cho nhiều người bất ngờ. Người trong đảng CDU đã tìm cách níu kéo ông ở lại với điều kiện ông phải có lập trường chính trị mạnh mẽ hơn nữa.

Ông Tillich đề nghị tổng thư kí đảng CDU trong tiểu bang Sachsen là ông Michael Kretschmer sẽ là người kế vị ông trong chức thủ hiến. Kretschmer, 42 tuổi, là người lần rồi không vào được quốc hội liên bang bằng ghế dân biểu bầu trực tiếp nên sẽ không có mặt trong quốc hội liên bang.



18-10-2017

Cháy rừng, chết người ở Bồ Đào Nha: bộ trưởng từ chức

Ngày 18-10-2017, bộ trưởng nội vụ Bồ Đào Nha là bà Constança Urbano de Sousa đã nộp đơn xin thủ tướng cho bà từ chức để nhận trách nhiệm về vụ cháy rừng và làm chết hàng chục người hiện nay.

Thủ tướng Antonio Costa đã chấp nhận cho bà từ chức sau khi bà bị chỉ trích nặng nề về vụ cháy rừng và số người thiệt mạng hiện nay. Những đám cháy rừng xảy ra trong thời gian qua đã làm 41 người thiệt mạng và 60 người bị thương từ nhẹ đến nặng. Các khu vực Coimbra và Castelo Branco ở miền trung và Viseu ở miền Bắc hiện bị thiệt hại nặng nhất. Ở quốc gia lân bang là Tây Ban Nha cũng có người chết vì cháy rừng.

Mới nhất là vụ cháy rừng ở khu vực Pedrógão Grande ở miền trung đã làm cho 64 người thiệt mạng. Giới chuyên viên và báo chí hồi đó đã lên án bộ nội vụ và các cơ quan nhà nước thiếu quan tâm đến vấn đề phòng ngừa hỏa hoạn và việc các dân cư ở khu vực bị nạn phải tự chữa lửa chứ không thể trông mong vào chính phủ.

Trong thông cáo báo chí bà Urbano de Sosa cho biết rằng bà đã xin từ chức từ sau vụ hỏa hoạn hồi tháng 6. Dù có nhiều nguyên nhân gây ra hỏa hoạn „nhưng cuối cùng tôi nhận thấy rằng cả điều kiện chính trị và cá nhân đã không cho phép tôi ngồi lại chức.“

Nạn cháy rừng ở Bồ Đào Nha phát xuất từ nhiệt độ cao và sự khô ráo khác thường trong mùa khô năm nay. Ngoài ra cơn bão Ophelia đã làm cho ngọn lửa lan nhanh. Hàng năm Bồ Đào Nha vẫn có cháy rừng trong mùa hè nhưng nạn cháy năm nay lại đặc biệt nghiêm trọng.



17-10-2017

Catalonia:200.000 người biểu tình chống bắt giữ

Ngày 17-10-2017 hàng trăm ngàn người ở thủ phủ Bacelona đã biểu tình chống chính phủ Tây Ban Nha bắt giữ hai người lãnh đạo phong trào đòi li khai Catalonia khỏi Tây Ban Nha. Hai ông Jordi Sánchez và Jordi Cuixart bị bắt giam vào hôm 16-10.

Cũng vào ngày 16-10, chính quyền Tây Ban Nha đã tịch thụ hộ chiếu của giám đốc cảnh sát Catalonia là ông Josep Lluís Trapero và cấm ông không được rời khỏi Tây Ban Nha cũng như phải đến trình diện tòa án hai tuần một lần. Biện lí hiện cũng truy tố ông vì tội làm loạn. Tội này qui định đến 15 năm tù.

Cảnh sát cho biết có gần 200.000 người đã xuống đường trong ngày 17-10. Họ cầm nến và đi diễu hành để đòi trả tự do cho hai ông Jordi Sánchez và Jordi Cuixart và cho nền độc lập của Catalonia. Ở các thành phố khác của Catalonia như Girona cũng đã có biểu tình.

Một chánh án ở thủ đô Madrid (Tây Ban Nha) đã ra lệnh bắt tạm giam ông Jordi Sánchez thuộc về Nghị hội Quốc gia Catalonia (ANC) và ông Jordi Cuixart thuộc tổ chức Omnium Cultural vì tội „làm loạn“ vào tối thứ hai 16-10. Hai ông là những gương mặt tiêu biểu của phong trào đòi li khai của Catalonia. Tin bắt hai ông đã khiến cho nhiều người dân Catalonia phản đối và ngưng làm việc.

Hai ông Jordi Sánchez và Jordi Cuixart bị cho là có trách nhiệm trong một sự kiện xảy ra vào ngày 20-9, nghĩa là trước ngày bỏ phiếu cho độc lập Catalonia vào ngày 1-10. Hôm đó các người biểu tình đã bao vây lực lượng cảnh sát liên bang Guardia Civil hàng tiếng đồng hồ khi họ đến khám xét các văn phòng của chính quyền Catalonia. ANC và Omnium là hai tổ chức dân sự quan trọng nhất trong phong trào đòi độc lập cho Catalonia. Omnium Cultural được thành lập vào năm 1961 với mục đích bảo tồn ngôn ngữ và văn hóa Catalonia. Tổ chức này bị cấm dưới thời Franco nhưng vẫn tiếp tục tồn tại để dạy tiếng Catalonia. Tổ chức này bắt đầu hoạt động chính trị từ năm 2010 khi tòa án hiến pháp Tây Ban Nha tuyên bố xóa bỏ một số quyền tự trị của Catalonia vào năm 2010.

ANC được thành lập năm 2010 và phát xuất từ những cuộc biểu tình chống lại những giới hạn quyền tự trị của Catalonia. ANC trở nên mạnh trong cuộc khủng hoảng kinh tế ở Tây Ban Nha, từ khi có những cuộc biểu tình chống thất nghiệp. Giống như Omnium, ANC là một phong trào quần chúng có ảnh hưởng trải rộng khắp Catalonia. Bà Carne Forcadell, đương kim chủ tịch quốc hội Catalonia, là một cựu nhân viên của ANC nên có lập trường đòi li khai.

Từ nhiều năm nay hai tổ chức này đòi tách rời Catalonia ra khỏi Tây Ban Nha và thường xuyên tổ chức các cuộc biểu tình lớn để đòi hỏi việc li khai. Hai tổ chức này cũng gây áp lực để lần đầu tiên có một thủ hiến kêu gọi phải cho Catalonia được độc lập vào năm 2012. Hai nhóm này có khả năng tổ chức các cuộc biểu tình với hàng trăm ngàn tham dự viên. Họ cũng là người tổ chức cuộc trưng cầu dân ý về li khai vào ngày 1-10 vừa qua. Hai tổ chức này nhấn mạnh rằng họ hoạt động phản đối bất bạo động. ANC và Omnium được tổ chức ăn sâu vào xã hội Catalonia và có người hoạt động cũng như ủng hộ viên tại hầu hết các địa phương.

Ông Carles Puigdemongt, thủ hiến Catalonia, viết trên twitter: „Tây Ban Nha đã cho bắt giam hai lãnh tụ của xã hội dân sự Catalonia bởi vì họ tổ chức biểu tình ôn hòa. Chúng ta lại có những tù nhân chính trị.“



17-10-2017

Liên minh nào sẽ cầm quyền ở Áo?

Sau khi có kết quả bấu cử quốc hội ở Áo vào ngày 15-10, người ta chỉ biết đảng bảo thủ ÖVP đã thắng phiếu nhưng chủ tịch đảng ÖVP là Sebastian Kurz hiện gặp khó khăn trong việc chọn lựa một liên minh cầm quyền.

Cần biết là trong cuộc bầu cử vừa qua đã có 5 chính đảng được vào quốc hội Áo và chia nhau 183 ghế dân biểu. Như vậy một chính phủ cần có đa số tối thiểu là 92 dân biểu ủng hộ. Đảng Xanh hiện bị chia rẽ trầm trọng và sau khi bị vỡ làm đôi thì đã không vượt nổi hạn mức 4% để vào quốc hội. Hai đảng nhỏ khác – đảng tự do Neos với 5,3% và 10 dân biểu cũng như đảng Peter Pilz (tách khỏi đảng Xanh) với 4,4% và 8 dân biểu – sẽ không tham gia vào việc thành lập chính phủ liên minh. Còn lại chỉ có 3 khả năng.

1) Liên minh Đen-Lơ

Đảng bảo thủ ÖVP (đen) là đảng thắng phiếu với 31,5% và 62 dân biểu. Ông Sebatian Kurz, 31 tuổi, đương kim ngoại trưởng Áo và chủ tịch ÖVP, sẽ được tổng thống Áo ủy nhiệm đứng ra thành lập chính phủ. Ông là người thực hiện một cuộc cải cách đảng và đưa ÖVP đến thành công trong cuộc bầu cử. Ông đã „chôm“ phiếu của đảng dân túy hữu khuynh FPÖ (lơ) bằng cách Copi các lập trường của FPÖ trong vấn đề ngoại kiều, di dân, tị nạn và Hồi giáo.

Đảng FPÖ trước đây tưởng sẽ thắng vì thường dẫn đầu các cuộc thăm dò dư luận nhưng cuối cùng chỉ đạt được 26% và là lực lượng mạnh thứ 3 trong quốc hội Áo. Chủ tịch FPÖ là Heinz-Christian Strache cũng có tham vọng làm thủ tướng nên sẽ đòi giá cao nếu ÖVP muốn liên minh với FPÖ. FPÖ muốn đòi chức bộ trưởng nội vụ nhưng khó được ÖVP nhường cho chức này. Trên lí thuyết FPÖ có khả năng liên minh với đảng dân chủ xã hội SPÖ.

2) Liên minh Đen-Đỏ

Liên minh giữa 2 đảng ÖVP (Đen) và SPÖ (Đỏ) là liên minh giữa 2 đảng lớn có truyền thống tại Áo. Liên minh Đen-Đỏ vừa qua nằm dưới quyền một thủ tướng SPÖ (đỏ) và lần này nếu được thành lập sẽ nằm dưới quyền một thủ tướng ÖVP (đen). Khả năng để có liên minh đen-đỏ được đánh giá là thấp vì liên minh này cầm quyền đã lâu và bị nhiều tai tiếng dẫn đến phải bầu cử quốc hội lại.

Nếu muốn được dân chúng chấp nhận thì liên minh đen-đỏ mới sẽ chỉ có thể biện minh rằng họ muốn ngăn chặn sự tham gia chính phủ của đảng dân túy hữu khuynh FPÖ. Đương kim thủ tướng Christian Kern, chủ tịch đảng SPÖ, tuyên bố sẵn sàng liên minh với ÖVP. Vấn đề là Kern có chịu làm phó thủ tướng cho Kurz hay không. Có tin đồn là Kern sẽ từ chức chủ tịch SPÖ và nhường chức chủ tịch cho đương kim bộ trưởng quốc phòng Hans Peter Doskozil để ông này liên minh với ÖVP.

3) Liên minh Đỏ-Lơ

Liên minh Đỏ-Lơ giữa SPÖ và FPÖ tuy khó trở thành hiện thực nhưng không phải là hão huyền. Hai đảng này đã liên minh cầm quyền ở tiểu bang Burgenland với SPÖ là đảng trội phiếu hơn FPÖ. Ở tiểu bang Kärnten là cứ địa của FPÖ, hai đảng này cũng đã thành lập liên minh cầm quyền với nhau, trong đó SPÖ bị lép vế hơn. Trong khoảng thời gian từ 1983 đến 1987, SPÖ và FPÖ đã liên minh cầm quyền với nhau trên bình diện liên bang.

Khi tranh cử chủ tịch Kern của SPÖ tỏ ra cởi mở về ý tưởng hợp tác với FPÖ nhưng sau đó lại muốn né tránh. Một liên minh Đỏ-Lơ sẽ có lợi cho Kern vì ông ta sẽ được tiếp tục làm thủ tướng mặc dù SPÖ chỉ có 26,9% và không hơn FPÖ (26%) là bao nhiêu. Trong cuộc bầu cử vừa qua nhiều công nhân trước đây bầu cho SPÖ đã bỏ sang bầu cho FPÖ. Cánh tả trong SPÖ hiện chống lại liên minh Đỏ-Lơ.



16-10-2017

Thủ hiến Catalonia tránh né trả lời thủ tướng Tây Ban Nha

Trong bức thư gửi thủ tướng Mariano Rajoy vào ngày 16-10-2017, thủ hiến Puigdemont của Catalonia đã tránh né trả lời tối hậu thư của thủ tướng Rajoy. Trước đó ông Rajoy đã ra kì hạn là đến trước 10 giờ sáng ngày 16-10 thì ông Puigdemont phải cho biết là ông đã có tuyên bố độc lập cho Catalonia vào tuần trước đó hay không.

Trong bức thư nói trên Puigdemont đã không trả lời câu hỏi của thủ tướng Rajoy mà tiếp tục kêu gọi thủ tướng Rajoy hãy nhanh chóng thu xếp gặp ông trong vòng 2 tháng tới để đối thoại. Ông viết: „chúng tôi đề nghị đối thoại một cách nghiêm chỉnh, cho dù đã có việc gì xảy ra chăng nữa.“ Puigdemont còn đề nghị nên để cho „các nhân sĩ quốc tế, Tây Ban Nha và Catalonia“ tham gia cuộc đàm phán đề tìm „một giải pháp chính trị“ này.

Theo tối hậu thư của Rajoy thì Puigdemont phải trả lời trước ngày thứ hai 16-10 rằng ông có tuyên bố cho Catalonia độc lập hay chưa vào ngày thứ ba 10-10 trước đó. Đến ngày 14-10, chính phủ Madrid lại đưa thêm cảnh cáo rằng nếu Puigdemont không trả lời rõ ràng thì Madrid sẽ xem lời phát biểu của Puigdemont vào ngày 10-10 là lời tuyên bố độc lập.

Chính phủ trung ương ở Madrid đã không chấp nhận bức thư trả lời của Puigdemont. Bộ trưởng tư pháp Rafael Catala nói rằng nó không đầy đủ. Trong bức thư gửi Puigdemont vào ngày 16-10, thủ tướng Rajoy cho rằng ông Puigdemont chưa dứt khoát trả lời „có“ hay „không“. Cho nên Rajoy sẽ cho Puigdemont một thời hạn thứ hai để trả lời là 10 giờ sáng ngày 19-10 là ông này đã thực sự ngưng các cố gắng đòi độc lập và trở lại phục tùng hiến pháp Tây Ban Nha hay chưa. Trong thư này Rajoy dọa rằng ông có thể sẽ cho áp dụng điều 155 hiến pháp Tây Ban Nha và truất quyền điều hành của chính quyền Catalonia vì lí do vi phạm hiến pháp.