29-11-2017

Brexit: Đàm phán EU và Anh có tiến triển

Ngày 28-11-2017, báo chí ở Anh loan tin rằng cuộc đàm phán về việc Anh rời khỏi Liên minh Âu Châu (EU) đã có tiến triển trong vấn đề tài chính. Do đó trong vòng đàm phán vừa rồi vấn đề gai góc nhất là biên giới trong nội địa Ái Nhĩ Lan.

Báo Telegraph dựa trên nguồn tin của những tham dự viên của đàm phán và cho biết EU đã thỏa thuận trên cơ bản với Anh về số tiền phải trả. Hiện nay hai bên chưa đưa ra con số cụ thể nào nhưng dựa theo cách tính được thỏa thuận thì con số này nằm giữa 45 và 55 tỉ Euro tùy theo cách tính của mỗi bên. Uỷ Ban EU không có bình luận gì về tin này. Nội bộ của Uỷ Ban EU chỉ cho biết là cuộc đàm phán đã có chuyển động trong vấn đề tài chính. Phía London cũng không chính thức xác nhận mà chỉ nói bóng gió: „Chúng tôi đang nghiên cứu xem có thể tiếp tục dựa vào sự năng động mới nhất trong các cuộc đàm phán không.“

Tuần rồi EU gia hạn cho London thêm một tuần để đáp ứng các đòi hỏi của EU. EU muốn Anh phải „có đủ tiến bộ“ trong 3 lãnh vực đang còn tranh cãi để được đàm phán tiếp vào giữa tháng 12 về mối quan hệ tương lai giữa Anh và EU. Ba lãnh vực đó là số tiền mà Anh phải trả, đường ranh giới ngoại biên của EU tại Ái Nhĩ Lan và quyền của các kiều dân EU đang sống tại Anh cũng như kiều dân Anh tại EU. Vấn đề biên giới giữa 2 phần đất của Ái Nhĩ Lan hiện là vấn đề khó giải quyết nhất vì một nửa bán đảo này vẫn còn nằm trong EU, trong khi nửa còn lại thuộc Anh và như thế sẽ rút khỏi EU. Hai phần Ái Nhĩ Lan này không muốn đặt „biên giới cứng“ để khỏi khơi lại cuộc nội chiến cũ.



29-11-2017

Đức: bộ trưởng qua mặt bộ trưởng

Ngày 29-11-2017, bộ trưởng nông nghiệp Đức Christian Schmidt (đảng Xã hội Cơ đốc Đức, CSU) tuyên bố sẽ tham khảo ý kiến của bộ trưởng môi sinh Đức Barbara Hendriks (đảng Dân chủ Xã hội Đức, SPD) về việc cho sử dụng chất trừ sâu Glyphosat tại Đức. Trước đó bộ trưởng Schmidt đã tự quyết định về việc cho phép sử dụng thuốc trừ sâu này trong khối Liên minh Âu Châu (EU). Hành động này của Schmidt nhằm hạn chế thiệt hại cho cuộc nói chuyện sắp tới về liên minh cầm quyền giữa hai đảng.

Bộ trưởng Schmidt cho biết sẽ gặp bộ trưởng Hendriks để bàn về việc thực hiện quyết định mới của EU nhằm cho phép dùng Glyphosat và thỏa thuận với bà về việc giới hạn cách sử dụng Glyphosat tại Đức. Cần biết thêm rằng hai đảng cầm quyền là CDU/CSU và SPD vẫn bất đồng ý kiến trong việc cho phép sử dụng Glyphosat. Theo thỏa thuận về cách làm việc của nội các thì chính phủ Đức sẽ bỏ phiếu trắng mỗi khi hai đảng cầm quyền trái ý kiến với nhau. Trong lần bỏ phiếu trước đây về Glyphosat, Schmidt đã tuân thủ nguyên tắc này khiến cho EU không gia hạn được việc sử dụng Glyphosat. Lần này Schmidt không hỏi ý kiến của Hendriks mà đơn phương ủng hộ quyết định cho gia hạn sử dụng Glyphosat tại Âu Châu và do đó làm nghiêng cán cân trong khối EU về việc cho phép Glyphosat. Thủ tướng Angela Merkel cho biết Schmidt không hỏi ý kiến của bà trước khi quyết định. Bà đã công khai chỉ trích hành động vô kỉ luật của Schmidt và cảnh cáo Schmidt không nên lập lại hành động như vậy.

Hành động đơn phương của Schmidt bị Hendriks chỉ trích và đảng Xanh đối lập đòi ông phải từ chức. Tổng thư kí SPD, Andrea Nahles, tuyên bố hành động này của Schmidt sẽ gây khó khăn cho các cuộc đàm phán sắp tới giữa CDU/CSU và SPD về liên minh cầm quyền.

Schmidt cho biết ông mong rằng việc hai bên bàn luận với nhau về việc thành lập một liên minh cầm quyền trong tương lai sẽ không bị ảnh hưởng bởi quyết định về Glyphosat. Theo ông, hành động của ông là có lợi vì ông đã đòi hỏi được nhiều điều có lợi hơn khi ông bỏ phiếu thận thay vì phiếu trắng. Schmidt luôn cho rằng quyết định của ông dựa trên cơ sở dữ kiện khoa học và thuộc thẩm quyền bộ trưởng của ông. Ông cũng từ chối từ chức.


28-11-2017

Trung Quốc tìm đường vào Đông Âu

Ngày 27-11-2017, 16 quốc gia Đông và Nam Âu đã về họp cùng Trung Quốc trong 2 ngày tại thủ đô Budapest (Hung Gia Lợi) theo công thức 16+1. Họ chờ đợi nhận được sự đầu tư của Trung Quốc. Cho đến nay nhiều dự án đầu tư của chính quyền Trung Quốc có vẻ hỗn độn.

Các phái đoàn chính phủ của tất cả các quốc gia thành viên EU ở Đông Âu và tất cả các quốc gia phía tây bán đảo Balkan (ngoại trừ Kosovo) được tháp tùng bởi hàng trăm doanh nhân đến tham dự với chờ đợi nhận được các dự án xây dựng hạ tầng cơ sở trị giá bạc tỉ của Trung Quốc. Chủ nhà là thủ tướng Viktor Orban đã làm mọi cách để nâng cao vị thế của phái đoàn Trung Quốc của thủ tướng Li Keqiang. Ngoại trưởng Đức Sigmar Gabriel và các chính trị gia chuyên về vấn đề Âu Châu cảnh báo rằng Âu Châu có thể sẽ bị chia thành hai và các quốc gia Đông Âu đang muốn tìm một hướng đi mới.

Trong diễn văn khai mạc Orban ca ngợi Trung Quốc là đầu máy cho việc phát triển kinh tế của toàn Âu Châu. Theo Orban, Đông Âu là phần đất có khả năng cạnh tranh cao nhất ở Âu Châu và Đông Âu sẽ không gây ra bất cứ một trở ngại chính trị nào để cản bước hợp tác với Trung Quốc. Orban nói, trước đây Tây Âu đã đầu tư tiền bạc và kĩ thuật vào Trung Quốc nên bây giờ Trung Quốc phải đáp lễ cho „ngôi sao Đông Âu sáng chói trên vùng trời.“ Về chiều kích chính trị của việc hợp tác với Trung Quốc, Orban cho rằng thế giới hiện không còn bị chia thành thầy giáo và học trò. Việc hợp tác dựa trên sự tương kính và nhằm đem lợi cho cả 2 bên.

Hung Gia Lợi là một trong số các quốc gia Đông Âu mời chào Trung Quốc một cách tích cực nhất. Orban gọi chính sách này là „Mở cửa về phương Đông“ với mục đích tìm nguồn tài chính và thị trường mới của Nga, Trung Quốc và các nước Trung Á. Chính sách này nhằm đối phó với khối lượng viện trợ ngày càng giảm của EU kể từ năm 2020. Hung muốn có „một đời sống ở ngoài khối EU“. Các quốc gia Đông và Nam Âu khác cũng chờ Trung Quốc đầu tư bạc tỉ vào nước họ. Trên nguyên tắc họ tránh chỉ trích Trung Quốc và chờ đợi Trung Quốc không can thiệp vào chuyện nội bộ của họ.

Phía Trung Quốc xem Trung và Nam Âu là khu vực trọng điểm trong chính sách đầu tư về hạ tầng cơ sở trên toàn thế giới với tên gọi “Một sợi dây, một con đường“ để nối kết giao thương của Á Châu và Âu Châu. Tuy nhiên đến nay dự án này chỉ đưa ra một khối lượng đầu tư khiêm nhường từ 6 đến 8 tỉ dollar. Để tiện so sánh người ta cần biết riêng trong năm 2016 Trung Quốc đã đầu tư 12 tỉ dollar vào Đức. Khối lượng giao thương giữa Trung Quốc và khu vực Trung và Nam Âu cũng chỉ ở mức khiêm nhường là 58 tỉ dollar (chỉ tiêu do Trung Quốc đưa ra là 100 tỉ cho năm 2015). Thủ tướng Trung Quốc Li Keqiang nói tại Budapest rằng Trung Quốc sẽ cho vay 3 tỉ dollar - toàn khu vực này.

Kinh tế gia András Inotai của Viện Nghiên cứu kinh tế Thế giới ở Budapest nói rằng: „Người ta có cảm tưởng Trung Quốc không có kế hoạch nào cả và hiểu rất ít về chính sách ở Âu Châu. Trung Quốc sẽ cần rất lâu để có chỗ đứng tại Trung và Nam Âu.“ Nhà nghiên cứu Jacek Kucharszyk thuộc Viện Nghiên cứu Công vụ ở Ba Lan cho rằng ý định tấn công về mặt chính trị của Trung Quốc trong việc đầu tư tại Trung và Đông Âu thì lại rất rõ. Trung Quốc hiện hỗ trợ mạnh mẽ các trao đổi về chính trị và văn hóa, và ca ngợi mô hình độc tài là mô hình thay thế mô hình dân chủ. Thông điệp của Trung Quốc là các quốc gia này không cần phải sợ Trung Quốc chất vấn về các vấn đề nội vụ như các quốc gia EU đang làm. Cho nên chính phủ Ba Lan hiện thấy thỏa mái khi thống nhất được với Trung Quốc là „không nên tranh luận về các vấn đề dân chủ và nhân quyền.“


28-11-2017

3.000 thuyền nhân chết và mất tích trong 2017

Theo thông báo của tổ chức Di dân Quốc tế (IOM) vào ngày 28-11-2017 thì từ đầu năm 2017 đến nay đã có trên 3.000 thuyền nhân chết và mất tích tại Địa Trung Hải. Con số này thấp hơn con số của năm 2016. Phần đông người tị nạn dùng con đường đi từ Lybia đến Ý Đại Lợi.

Trong con số ước lượng là 3.033 chết và mất tích trong năm 2017 đã có 2.802 thuyền nhân phát xuất từ Lybia. Năm 2016, số người chết và mất tích là 5.143. Trong năm 2017, số người vượt biển thành công cũng giảm bớt: 174.506 so với 387.895 người đến đích bằng đường bộ và đường biển của năm 2016.

Lí do của vấn đề này là nhiều thuyền nhân đi trên các chiếc tàu ọp ẹp đã được hải quân Lybia cứu vớt trong hải phận của Lybia và đưa vào đất liền. IOM cho biết nếu tính chung số người đến và số bị đưa trở lại thì con số người tìm cách vượt biển còn rất cao.

IOM cho biết, nếu tính từ tai nạn xảy ra và làm cho 360 người chết ở Lampedusa vào tháng 10-2013 đến nay thì đã có 15.000 người phải bỏ mạng trên Địa Trung Hải. IOM nói rằng người ta không nên cộng các con số đau buồn này lại mà „phải hành động“.


27-11-2017

Đức: Thị trường Altena bị đâm

Vào tối ngày 27-11-2017, một người đàn ông say rượu đã dùng dao định đâm ông Andreas Hollstein, thị trưởng thành phố Altena (vùng Sauerland), và làm ông bị thương nhẹ ở cổ. Hung thủ đã chửi rủa chính sách nhận người tị nạn một cách rộng rãi của thị trưởng.

Thị trưởng Hollstein, 54 tuổi, đang đứng mua bánh Kebab thì bị một người đàn ông 56 tuổi dí dao vào cổ và to tiếng chửi rủa việc Hollstein nhận nhiều người tị nạn vào thành phố. Ông Hollstein cho biết ông gạt được lưỡi dao nên chỉ bị thương nhẹ. Bệnh viện đã chỉ cần băng bó nhẹ vết thương. Hung thủ đã bị cảnh sát bắt và Công tố viện Hagen hiện đang mở cuộc điều tra về vụ việc bị cho là có tính cách chính trị này. Vụ này làm người ta liên tưởng đến vụ ứng cử viên thị trưởng thành phố Köln bị đâm trọng thương vào tháng 10-2015 cũng vì bất đồng về chính sách tị nạn.

Hollstein, một tiến sĩ luật và đảng viên đảng Dân chủ Cơ đốc (CDU), là người ủng hộ chính sách nhận tị nạn của thủ tướng Angela Merkel (CDU) vào năm 2015. Ông nổi tiếng về quyết định tự nguyện tiếp nhận một số lượng người tị nạn nhiều hơn chỉ số qui định, một phần cũng để đối phó với tình trạng dân số giảm của thành phố. Hồi tháng 5-2017, thành phố Altena (18.000 dân) này được thủ tướng Angela Merkel trao Giải thưởng hội nhập Quốc gia vì đã thực hiện tốt việc giúp đỡ các người tị nạn. Thành phố này dùng nhiều người làm việc ăn lương và thiện nguyện viên để giúp đỡ thông dịch và tìm nhà cho người tị nạn. Mỗi gia đình tị nạn cũng được một người trong thành phố đứng ra bảo trợ.

Trong cuộc họp báo vào hôm sau, ngày 28-11, Hollstein nói rằng ông sẽ tiếp tục „tranh đấu cho người tị nạn và những người yếu kém khác trong xã hội.“ Ông từ chối nhận sự bảo vệ của cảnh sát vì làm như thế thì „người ta phải bỏ đi chức thị trưởng và giải tán quốc hội.“ Ông nói tiếp: „Chúng ta sẽ không có lợi lộc gì khi dùng hận thù để diễn đạt các khác biệt về quan điểm chính trị. Sự thô lậu này không có lợi gì.“