23-3-2016

Hội nghị Mekong-Lacang: TQ hứa cho các láng giềng vay

Trung Quốc sẽ cung cấp các khoản cho vay và tín dụng để hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng ở các nước dọc theo Sông Mekong, Thủ tướng Trung Quốc Lý Quang Kiệt tuyên bố tại Hội nghị Thượng đỉnh Hợp tác Mekong-Lan Thương (Lancang) lần thứ nhất, diễn ra tại Tam Á, Hải Nam, Trung Quốc, hôm 23/3 giữa 6 nước chia sẻ sông Mekong gồm Trung Quốc, Myanmar, Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam.

Theo lời thủ tướng Trung Quốc, Bắc Kinh sẽ cung cấp các khoản vay ưu đãi 10 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 1,5 tỷ đôla) và các khoản tín dụng lên đến 10 tỷ đôla để tài trợ cho cơ sở hạ tầng và cải thiện kết nối ở Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan, Việt Nam và Trung Quốc.

Trong buổi tiếp đón lãnh đạo các nước hôm 22/3, Thủ tướng Lý Khắc Cường cũng nhấn mạnh đến việc Bắc Kinh đã xả nước từ đập Cảnh Hồng để giúp đỡ cho các quốc gia ở hạ lưu sông Mekong, trong đó có Việt Nam, đang gặp hạn hán nghiêm trọng, và xem đây là ‘sự chân thành’ cũng như cam kết của Trung Quốc đối với hội nghị.

Tuy nhiên, tờ Hoa Nam Buổi Sáng trích nhận định của các chuyên gia cho rằng Bắc Kinh muốn dùng việc xả nước và hội nghị thượng đỉnh Mekong-Lan Thương để đánh lạc hướng những chỉ trích nhắm vào các dự án thủy điện gây nhiều tranh cãi của nước này, đồng thời hồi phục các dự án còn dang dở, trong đó có đập Myitsone ở Myanmar đã bị đình trệ vì vấn đề môi trường.

Nằm ở vị trí thượng nguồn sông Mekong, Trung Quốc đã xây 5 đập thủy điện trên dòng chảy chính của con sông trong nhiều năm qua. Các chuyên gia cho rằng mỗi con đập mà Trung Quốc xây dựng đều tạo ra nguy cơ làm cạn kiệt dòng chảy nhiều hơn.

Trong số 6 quốc gia chia sẻ sông Mekong, chỉ có 4 nước là Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam là thuộc Ủy ban sông Mekong (MRC) nên các quy tắc của MRC trong việc sử dụng con sông chỉ áp dụng cho các nước này mà không được áp dụng cho Trung Quốc và Myanmar.

Hội nghị Mekong-Lan Thương cũng thông qua Tuyên bố Tam Á, trong đó có việc phối xây dựng Trung tâm hợp tác nguồn nước Mekong-Lan Thương để chia sẻ thông tin, nâng cao năng lực quản lý bền vững tài nguyên nước sông Mekong. Việt Nam cho biết sẵn sàng đóng góp tài chính và chuyên gia để làm việc tại trung tâm này.



23-3-2016

Nepal sắp mở tuyến đường với Trung Quốc

Thủ tướng Nepal K. P. Sharma Oli dường như sắp ghi dấu ấn lịch sử trong chuyến thăm Trung Quốc, bắt đầu từ ngày 20/3 và kết thúc vào Chủ Nhật này.

Thủ tướng đã ký kết một số thỏa thuận nhằm giảm sự phụ thuộc kinh tế của Nepal vào Ấn Độ kéo dài nhiều thế kỷ, trong đó có kế hoạch mở tuyến đường sắt từ Trung Quốc đi qua dãy Himalaya.

Hôm 23/3, Bắc Kinh và Kathmandu đã ký một thỏa thuận theo đó Trung Quốc sẽ cung cấp các sản phẩm dầu mỏ cho Nepal, nước vốn là phụ thuộc vào Ấn Độ về lĩnh vực này. Bắc Kinh cũng đang tìm cách giảm sự phụ thuộc của Nepal vào Ấn Độ về điện với việc lên kế hoạch về một đường truyền tải qua biên giới.

"Nepal có thể là cầu nối giữa Trung Quốc và Ấn Độ", Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói hôm 21/3, khi đóng dấu phê duyệt động thái này.

Theo các nhà phân tích, ông Tập có lý do để hài lòng về sự xoay vần các sự kiện, vì một nỗ lực trước đây nhằm thiết lập các mối liên kết mạnh mẽ với Nepal vào năm 2008 đã không thành công. Động thái này có ý nghĩa quân sự vì Cao nguyên Himalaya là một tài sản chiến lược quan trọng. Ngoài ra, quân đội Ấn Độ có mối quan hệ chặt chẽ với các lực lượng Nepal và Bắc Kinh muốn “pha loãng” điều đó, các nhà phân tích cho hay.

Ông Oli tuần trước nói rằng Nepal muốn sử dụng các cảng biển ở Trung Quốc để phục vụ ngoại thương mại của Nepal. Hiện nay, 90% ngoại thương của Nepal đi qua Ấn Độ.

"Chúng tôi đã là một đất nước khóa chặt với Ấn Độ. Giờ đây chúng tôi đang phát triển một quan hệ đối tác mạnh mẽ ở Trung Quốc, và mở ra các tuyến đường quá cảnh mới", Rajan Bhattarai, một thành viên quốc hội và là người của đảng Cộng sản Nepal Marxist Leninist Thống nhất cầm quyền, nói với đài VOA.

Đường hầm xuyên Himalaya

Tuy nhiên, nhiều người nhìn vào những động thái này với sự hoài nghi vì địa hình núi non hiểm trở của Nepal, sợi dây liên kết về văn hóa của nước này với Ấn Độ, cũng như vị trí mong manh của ông Oli trên sân khấu chính trị Nepal.

Ấn Độ nói Nepal có quyền tìm kiếm các đối tác khác; nhưng một số người tin là New Delhi có thể quan ngại về tình hình mới, vì kết nối Nepal với Trung Quốc bằng đường sắt giúp cho quân đội Trung Quốc có lợi thế khác thường so với đối thủ Ấn Độ.

"Tôi không nghĩ rằng Trung Quốc sẽ làm bất cứ điều gì ở Nepal mà có thể làm tổn thương nghiêm trọng lợi ích của Ấn Độ và ảnh hưởng đến mối quan hệ của họ với New Delhi", Pramod Jaiswal, nhà nghiên cứu kỳ cựu tại Viện Nghiên cứu Hòa bình và Xung đột ở New Delhi, nói. "Trung Quốc cần thị trường rộng lớn của Ấn Độ cho hàng hóa và ngành xây dựng cơ sở hạ tầng nhiều hơn so với mức họ cần Nepal".

Bộ Ngoại giao Trung Quốc thừa nhận rằng tuyến đường sắt xuyên biên giới vẫn đang ở giai đoạn đề xuất, và nghiên cứu khả thi chưa được thực hiện; nhưng các nhà phân tích cho rằng không nên đánh giá thấp khả năng của các kỹ sư đường sắt Trung Quốc đối với việc đưa tuyến đường sắt Tây Tạng đến biên giới Nepal. Đã có lúc các quan chức Trung Quốc đề cập đến việc làm đường hầm qua dãy Himalaya để nhanh chóng kéo dài tuyến đường sắt đến biên giới Nepal.

Các kỹ sư đường sắt Trung Quốc đã từng chứng minh sự kiên cường hiếm có khi họ làm các đường ray xuyên qua các dãy núi ở Tây Tạng.

Chủ nghĩa cơ hội chính trị?

Các hành động của thủ tướng diễn ra tiếp sau cuộc phong tỏa biên giới quy mô lớn do các lực lượng đối lập bị kích động thực hiện, chặn đứng dòng chảy hàng hóa từ Ấn Độ trong nhiều tuần cho đến khi được khôi phục lại gần đây.

Nepal đã tố cáo Ấn Độ hỗ trợ những kẻ kích động thuộc cộng đồng Madhesi - chủ yếu là người dân từ vùng đồng bằng của Nepal có liên kết chặt chẽ với Ấn Độ. Họ phản đối các điều khoản trong hiến pháp mới không trao cho họ một số quyền. Ông Oli đã buộc phải sửa đổi hiến pháp để đáp ứng yêu cầu của người Madhesi.

"Thủ tướng Nepal đang khó chịu với Ấn Độ về cuộc phong tỏa. Ông muốn mời Trung Quốc làm đối trọng với Ấn Độ ở Nepal", Jaiswal cho biết.

Còn có một lý do khác đưa ông Oli trở nên gần gũi hơn với Trung Quốc, theo các nhà phân tích. Đảng của ông không có thế đa số trong quốc hội, và phụ thuộc vào Đảng Cộng sản Nepal Maoist Thống Nhất, mà đảng này được biết là có lập trường ủng hộ Trung Quốc. "Hai đảng này từng là đối thủ của nhau. Nhiều người tin rằng Trung Quốc đã đóng vai trò trong việc đưa họ lại với nhau", Jaiswal nói.

Nằm lọt trong dãy Himalaya, thế giới biết đến Nepal chủ yếu vì nước này có Đỉnh Everest, có nơi Đức Phật ra đời ở Lumbini, và là vương quốc có gần 100% dân số là người Hindu giáp với Ấn Độ. Ý nghĩa chính trị duy nhất của nước này là giữ vai trò điểm dừng chân đầu tiên của người Tây Tạng chạy trốn từ Trung Quốc sang Ấn Độ với hy vọng nhìn thấy Đức Đạt Lai Lạt Ma.

Các nhà quan sát nói họ tin rằng Trung Quốc dựa nhiều vào lực lượng quân đội và cảnh sát Nepal để ngăn chặn việc nhập cảnh của những người Tây Tạng chạy trốn, và giám sát chặt những người tị nạn Tây Tạng đã định cư ở Nepal.

"Mỗi quốc gia đều có lý do riêng khi tăng cường tình hữu nghị. Chúng tôi hiểu những vấn đề gì thì nhạy cảm và quan trọng đối với các nước láng giềng, và chúng tôi cố gắng làm những gì có thể cho họ", Rajan Bhattarai nói.



23-3-2016

TQ: đường dây bán vắc xin bất hợp pháp

Công an ở khu vực Đông Trung Quốc đã bắt giữ 37 người bị cáo buộc liên hệ đến vụ tai tiếng bán vắc xin không được trữ ở nhiệt độ theo quy định, cũng như khi chuyên chở, khiến các thuốc này mất hiệu lực, theo các cơ quan truyền thông nhà nước hôm Thứ Tư.

Vụ tai tiếng này được phát giác sau khi công an hồi tháng qua loan báo việc bắt giữ hai người, gồm bà mẹ và cô con gái, đã bán số vắc xin trị giá khoảng $100 triệu trên toàn quốc kể từ năm 2011 tới nay.

Vụ này khơi dậy trở lại mối lo sợ của dân chúng Trung Quốc về an toàn thực phẩm và thuốc men ở quốc gia này.

Có chín công ty bán sỉ thuốc tây đã từng bán các loại vắc xin nói trên và đang bị điều tra.

Thủ Tướng Lý Khắc Cường tối hôm Thứ Ba ra lệnh cho các cơ quan chính phủ liên hệ phải hợp tác trong cuộc điều tra.

Các loại vắc xin bị coi là không đủ tiêu chuẩn này gồm cả loại chống bệnh viêm gan C, quai bị và bệnh dại.

Văn phòng Cơ Quan Y Tế Thế Giới (WHO) ở Trung Quốc cho hay sẵn sàng trợ giúp cho giới chức y tế quốc gia này nếu được yêu cầu.

Tuy nhiên WHO cũng cho hay việc không giữ thuốc đúng cách có rất ít khả năng gây thương tích cho người được chích vắc xin.