24-6-2016

Biểu tình chống Mỹ tại Nhật

Những cuộc biểu tình chống Mỹ hồi gần đây ở Nhật Bản cho thấy sự bất mãn ngày càng tăng đối với những chính sách quân sự quyết đoán của Thủ tướng Shinzo Abe, điều mà phe đối lập muốn dùng làm một vấn đề chủ chốt trong cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 7 này. Song họ vẫn chưa thể đưa ra những lựa chọn thay thế có tính thuyết phục.

Vào cuối tuần trước hơn 65.000 người đã biểu tình tại Okinawa, nơi mà sự tức giận của công chúng nhắm vào những căn cứ quân sự của Mỹ tập trung trên hòn đảo này đã gia tăng cường độ sau khi một cựu Thủy quân Lục chiến Mỹ bị bắt liên quan đến cái chết của một phụ nữ địa phương hồi tháng 5 và sự kiện một thủy thủ của Hải quân Mỹ nhận tội cưỡng hiếp một du khách người Nhật vào tháng 3.

Cũng hôm Chủ nhật tuần trước, khoảng 7.000 người Nhật đã biểu tình trước tòa nhà quốc hội ở Tokyo.

Ngoài việc kêu gọi loại trừ hoặc giảm thiểu sự hiện diện quân sự của Mỹ ở đất nước họ, những người biểu tình cũng lên tiếng phản đối việc ông Abe củng cố liên minh an ninh của Nhật Bản với Mỹ và những nỗ lực của ông ta nhằm tu chính hiến pháp chủ hòa của đất nước để gia tăng sức mạnh và phạm vi hoạt động của quân đội Nhật Bản.

Jeff Kingston, giám đốc chương trình Nghiên cứu Châu Á tại Đại học Temple ở Tokyo, cho biết: "Phải nói là thái độ của công chúng ở Okinawa đã chuyển từ tức giận sang phẫn nộ và thái độ của công chúng Nhật Bản được đánh dấu bởi sự lo ngại rằng ông Abe sẽ lôi kéo Nhật Bản kéo vào chiến tranh, bằng cách nào đó, ở nơi nào đó theo chỉ thị của Washington."

Năm ngoái, những người ủng hộ ông Abe trong cơ quan lập pháp lưỡng viện Nhật Bản, được gọi là Kokkai (tức Quốc hội), đã thông qua luật an ninh gây tranh cãi sửa đổi 10 luật hiện hành để cho quân đội nhiều sự tự do hơn trong việc bảo vệ người dân và những lợi ích của Nhật Bản, cũng như tham gia phòng vệ tập thể và bảo vệ những đồng minh như Mỹ.

Những người chống đối lập luận rằng những dự luật này vi phạm Điều 9 của Hiến pháp hậu chiến của đất nước. Hiến pháp hậu chiến từ bỏ việc sử dụng vũ lực tấn công để tiến hành chiến tranh hoặc giải quyết những tranh chấp quốc tế, hoặc khiến Nhật Bản vướng vào những cuộc xung đột quốc tế.

Tại một cuộc tranh luận giữa lãnh đạo những đảng lớn của Nhật ở Tokyo hôm 21 tháng 6, Katsuya Okada, nhà lãnh đạo "Đảng Dân tiến" thuộc phe đối lập tuyên bố sẽ chống lại bất kỳ nỗ lực nào nhằm thay đổi hiến pháp. Ông nói: "Cuộc tranh luận hồi năm ngoái về an ninh, và về việc sửa đổi Điều 9 của hiến pháp, đó là điều chúng tôi không thể chấp nhận."

Những người chống đối cho rằng những chính sách quân sự của ông Abe sẽ không làm cho đất nước an toàn hơn.

Ông Kingston nhận định: "Tôi nghĩ rằng họ cảm thấy chính sách đối ngoại mang tính quân sự hóa nhiều hơn của ông ta là phản tác dụng, và nó thực sự khiến Nhật Bản có phần bị cô lập ở Châu Á bởi vì không nước Châu Á nào khác muốn tham gia một khuôn khổ an ninh khu vực dựa trên sự đối đầu mang tính quân sự hóa với Trung Quốc."

Thủ tướng Shinzo Abe và những người ủng hộ ông ta lập luận rằng Nhật Bản cần một quân đội mạnh hơn và ít bị hạn chế hơn để đối phó với một nước Trung Quốc quyết đoán hơn và một nước Bắc Triều Tiên có vũ khí hạt nhân.

Tại cuộc tranh luận ông Abe dường như hạ giảm tối đa quyền hành của đa số quá bán trong quốc hội để thay đổi hiến pháp, nói rằng "những nhà lập pháp có thể thông qua luật bằng thế đa số, nhưng với hiến pháp thì không như vậy."

Việc tu chính hiến pháp đòi hỏi phải có sự đồng thuận của hai phần ba cả hai viện Quốc hội và ông Abe nói rằng vấn đề này cần được đưa vào một cuộc trưng cầu dân ý.

Những cuộc khảo sát dư luận cho thấy hơn một nửa dân số Nhật Bản chống đối cả luật an ninh mới đây và việc thay đổi hiến pháp chủ hòa của đất nước.

Hiện tại chưa rõ liệu phe đối lập của Nhật Bản có thể biến sự bất mãn của công chúng thành sự ủng hộ chính trị nhiều hơn hay không. Những cuộc khảo sát gần đây cho thấy đảng cầm quyền là Đảng Dân chủ Tự do đang dẫn đầu với cách biệt tương đối lớn trước đối thủ chính là Đảng Dân tiến.

Ông Abe hôm 22 tháng 6 đã bắt đầu chiến dịch vận động tranh cử thượng nghị viện với cam kết vực dậy nền kinh tế.

Phát biểu trước một đám đông ở Kumamoto, miền nam Nhật Bản, ông Abe nói cuộc bầu cử vào ngày 10 tháng 7 tới sẽ quyết định “liệu chúng ta có mạnh mẽ tiến lên phía trước với những chính sách kinh tế, làm cho Nhật Bản phát triển…hay quay trở lại thời kỳ đen tối và trì trệ.”

Những người chỉ trích nói rằng mặc dù có sự chống đối rộng khắp đối với những chính sách an ninh của ông Abe và sự bực tức về việc những chính sách tài chính bảo thủ của ông ta (được gọi là là "Abenomics") tới giờ chưa hồi sinh được nền kinh tế, song phe đối lập vẫn chưa thể đưa ra những lựa chọn thay thế có tính thuyết phục.

Trung Quốc và những nước khác ở châu Á từng bị Nhật Bản chiếm đóng trong Thế chiến thứ hai đã nêu lên lo ngại rằng Tokyo có thể một lần nữa trở thành một cường quốc quân sự hung hăng nếu Nhật Bản tiếp tục nới lỏng những hạn chế hiến định của mình.

Tổng thống Mỹ Barack Obama đã tái khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ của ông đối với liên minh quân sự chặt chẽ với Nhật Bản trong chuyến thăm thành phố Hiroshima vào tháng 5. Nhưng ứng cử viên tổng thống Đảng Cộng hòa Donald Trump trước đó đã chỉ trích Nhật Bản về việc không hoàn trả đủ cho Mỹ chi phí của việc đồn trú 50.000 binh lính Mỹ để bảo vệ đất nước của họ. Và nếu được bầu làm tổng thống, ông Trump nói rằng ông ta sẽ rút quân nếu không đạt được một thỏa thuận tốt hơn, và ông ta sẽ cho phép Nhật Bản thủ đắc vũ khí hạt nhân để tự vệ.



24-6-2016

Tòa án Tối Cao chặn kế hoạch nhập cư của TT Obama

Tòa án Tối cao Hoa Kỳ hôm thứ Năm đã ngăn chặn kế hoạch của Tổng thống Barack Obama trì hoãn việc trục xuất hàng triệu người nhập cư không có giấy tờ.

Quyết định 4-4 của Tòa án Tối cao có nghĩa là phán quyết của tòa án cấp thấp hơn được giữ nguyên. Tòa án cấp thấp hơn đã bác bỏ nỗ lực của ông Obama nhằm định ra chính sách nhập cư mới bằng sắc lệnh hành pháp sau khi Quốc hội không thông qua được những cải tổ di trú toàn diện.

Ông Obama gọi đây là một phán quyết "đau lòng" cho những người nhập cư, những người sẽ không thể "bước ra khỏi bóng tối để đóng góp đầy đủ hơn cho đất nước này một cách có ý nghĩa." Tuy nhiên, ông cho biết sẽ không có chuyện thúc đẩy trục xuất những người nhập cư tuân thủ pháp luật đang sống ở Mỹ, mặc dù phán quyết này đặt sự hiện diện tiếp tục của họ ở Mỹ trong tình trạng bất định về mặt pháp lý.

Cũng như trong quá khứ, ông Obama lên án những nghị sĩ Đảng Cộng hòa tại Thượng viện vì từ chối cứu xét việc bổ nhiệm Thẩm phán tòa phúc thẩm liên bang, Merrick Garland, để ngồi vào chiếc ghế thứ chín bị bỏ trống từ đầu năm nay do Thẩm phán Antonin Scalia qua đời. Các thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa này cho rằng vị trí ấy sẽ được tổng thống kế tiếp của Mỹ bổ nhiệm, sau khi ông Obama rời nhiệm sở vào tháng 1.

Texas và 25 bang khác đã đệ đơn kiện chính quyền Obama về kế hoạch nhập cư của ông, lập luận rằng kế hoạch này vi hiến vì nó mâu thuẫn với luật nhập cư liên bang hiện tại. Tuy nhiên, chính quyền lập luận rằng các bang không có tư cách khởi kiện, vì luật thuộc phạm vi thẩm quyền của chính phủ liên bang.

Paul Ryan, Chủ tịch Hạ viện do Đảng Cộng hòa kiểm soát, ca ngợi phán quyết của tòa vừa đưa ra. Ông nói nó cho thấy "tổng thống không được phép viết nên luật pháp, chỉ có Quốc hội mới được làm vậy. Đây là một chiến thắng lớn nữa trong cuộc đấu tranh của chúng ta nhằm khôi phục lại sự phân chia quyền lực."



21-6-2016

Cựu phó tổng thống Congo lãnh án 18 năm tù vì tội ác chiến tranh

Ngày 21-6-2016 Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ở Den Haag (Hòa Lan) đã kết án cựu phó tổng thống Cộng hòa Dân chủ Congo, Jean-Pierre Bemba, 18 năm tù vì phạm tội ác chiến tranh. Trước đó vào ngày 21-3, Tòa ICC đã quyết định rằng Bemba có tội và sẽ định mức án sau.

Bemba cũng bị ICC xem là phạm tội ác chống nhân loại. Bemba, một thương gia năm nay 53 tuổi, là chỉ huy trưởng của Phong trào Giải phóng Congo (MLC) do ông ta lập nên và tài trợ. Trong khoảng thời gian từ 2002 đến 2003 Bemba đã ra lệnh cho binh sĩ giết chết và tra tấn nhiều người đàn ông, đàn bà và trẻ em của quốc gia láng giềng là Cộng hòa Trung Phi.

Hồi đó tổng thống Ange-Félix Patassé của Cộng hòa Trung Phi đã xin Bemba giúp cho 1.500 binh sĩ để giúp hắn ta đè bẹp cuộc nổi dậy của tư lệnh quân đội Francois Bozizé.

Bemba bị bắt vào năm 2008 và bị đưa ra xử tại ICC từ tháng 11-2011.

Tòa ICC kết luận rằng binh sĩ MLC đã có hành vi vô cùng dã man. Tòa đã nghe nhân chứng kể về các cuộc hãm hiếp tập thể, kể cả trẻ em, cướp bóc có hệ thống, giết người để trừng phạt việc ủng hộ quân phiến loạn tại thủ đô Bangui và tại ít nhất 10 địa phương khác. Tòa cho rằng các hành vi bạo lực có hệ thống này đã làm cho nhiều gia đình bị thiệt hại về thân thể, tâm lí và kinh tế.

Tòa cho rằng dù Bemba không có mặt tại chỗ nhưng là chỉ huy trưởng nên đã nhận được báo cáo hàng ngày. Tòa cho rằng Bemba đã không bao giờ thực sự tìm cách ngăn chặn các tội ác này. Ngược lại hắn lại còn công khai biện hộ cho quân lính. Hắn đã làm „quá mức dung túng“ và trở thành khuyến khích các hành vi tội ác.

Bemba là chính trị gia cao cấp nhất trên thế giới bị ICC đưa ra xử và tuyên án. Trong một vụ khác, ICC cũng đưa ra xử viên luật sư của Bemba và 3 người trung gian khác. Từ trong tù Bemba đã bàn với những người này về cách thức đút lót cho các nhân chứng. Fidèle Babala Wandu, một dân biểu tại quốc hội ở Kinshasa, cũng bị ICC truy tố vì tội tìm cách ảnh hưởng đến các nhân chứng.

Trước khi bị bắt Bemba được xem là ứng cử viên có nhiều triển vọng làm tổng thống nhất của Congo. Các tổ chức nhân quyền quốc tế đã hoan nghênh quyết định của tòa ICC. Cần biết ICC được thành lập cách nay 8 năm và hiện có 114 quốc gia kí kết tham gia tòa án này.