3-5-2017

Mỹ chưa cho hải quân tuần tra gần đảo nhân tạo ở Biển Đông

Kể từ năm ngoái, quân đội Mỹ chưa thông báo bất cứ cuộc tuần tra nào để đảm bảo tự do hàng hải ở Biển Đông. Điều này báo hiệu sự thay đổi sau những lời lẽ đao to búa lớn trước đây của chính quyền ông Trump rằng sẽ kiềm chế tham vọng của Trung Quốc.

Ngũ Giác Đài đã nhiều lần bác đề nghị của Hải quân Mỹ thực hiện tuần tra bên trong phạm vi 12 hải lý cách các đảo nhân tạo và các thực thể do Trung Quốc kiểm soát, nơi nhiều nước khác, kể cả Việt Nam, tuyên bố chủ quyền, theo một phóng sự của New York Times hôm 3/5 và hãng tin Breibart hồi tháng 3.

Tin của New York Times cho hay, trong diễn biến gần đây nhất, Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương cách đây khoảng 1 tháng rưỡi đã đề nghị điều tàu vào vùng 12 hải lý của Bãi Scarborough, cách bờ biển Philippines khoảng 195 km. Trung Quốc kiểm soát việc tiếp cận bãi này. Ngũ Giác Đài đã từ chối đề nghị đó.

Tổng thống Trump đã tỏ ý sẽ có cách tiếp cận mềm mỏng hơn với Trung Quốc với hy vọng nước này sẽ giúp ngăn chặn Bắc Triều Tiên phát triển chương trình vũ khí hạt nhân.

Ngoài ra, các chuyên gia nói với trang tin Breitbart hồi tháng 3 rằng việc thiếu một chính sách về châu Á và nhân sự chưa sắp xếp xong tại Ngũ Giác Đài có thể là lý do đằng sau tình trạng án binh bất động về các cuộc tuần tra vì tự do hàng hải.

Trong số 53 vị trí tại Ngũ Giác Đài do tổng thống bổ nhiệm, chỉ có chức Bộ trưởng Quốc phòng đã có người nắm giữ là ông Jim Mattis.

Mặc dù vậy, thời gian trôi qua đã đủ dài để xác định liệu sự thiếu vắng các cuộc tuần tra vì tự do hàng hải ở Biển Đông có phải là một phần trong lập trường mới của Tòa Bạch Ốc hay không.

Ông Euan Graham, giám đốc về an ninh quốc tế tại Viện Lowy, một tổ chức cố vấn ở Sydney, nói: “Tôi nghĩ chúng ta có thể kết luận rằng đây không chỉ là vấn đề quán tính … Điều này đang thể hiện tính đặc trưng của một chính sách có suy nghĩ”.

Khi còn tranh cử, ông Trump từng nói Trung Quốc xây đảo nhân tạo và quân sự hóa chúng vì Trung Quốc không tôn trọng nước Mỹ và tổng thống Mỹ.

Hồi tháng 1 năm nay, khi điều trần trước các nhà lập pháp để được chuẩn thuận chức ngoại trưởng Mỹ, ông Rex Tillerson báo hiệu Mỹ sẽ có chính sách cứng rắn hơn chính quyền của ông Obama đối với Trung Quốc. Tuy nhiên, đến nay điều này chưa diễn ra.

Hải quân Mỹ vẫn thường xuyên tiến hành tuần tra vùng hải phận quốc tế trên Biển Đông. Khác với các cuộc tuần tra thông thường kiểu này, các cuộc tuần tra vì tự do hàng hải có mục đích thách thức những vi phạm các chuẩn mực quốc tế.

Tháng 10/2015, tàu USS Lassen đã tiến vào bên trong vùng 12 hải lý của Đá Subi bất chấp sự phản đối của Trung Quốc. Trước đây, Subi là một bãi chìm nhưng giờ ảnh vệ tinh cho thấy nơi này là một đảo nhân tạo do Trung Quốc xây, có diện tích xấp xỉ Trân Châu Cảng.

Hải quân Mỹ đã tiến hành thêm nhiều cuộc hành quân vì tự do hàng hải trong năm 2016. Cuộc cuối cùng là vào tháng 10, ngay trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ.



3-5-2017

VN và TQ bị Mỹ điều tra 'phá giá'

Bộ Thương mại Mỹ hôm 2/5 cho biết họ có kế hoạch tiến hành điều tra về việc Việt Nam và Trung Quốc có thể bán phá giá cũng như trợ giá cho môt số loại tủ đựng dụng cụ xuất sang Mỹ.

Bộ nói quyết định này được đưa ra sau khi có khiếu nại của Công ty Waterloo Industries Inc, một chi nhánh của hãng Fortune Brands and Home Security Inc.

Một tuyên bố của bộ cho biết trong năm 2016, Mỹ nhập khẩu các loại tủ dụng cụ từ Việt Nam với tổng giá trị là 77 triệu đôla, từ Trung Quốc là 990 triệu đôla.

Bộ Thương mại Mỹ nói Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ sẽ đưa ra quyết định vào ngày 26/5 về việc các hàng nhập khẩu này có gây thiệt hại hoặc có nguy cơ gây thiệt hại cho các nhà sản xuất Mỹ hay không, và nếu có, các cuộc điều tra sẽ tiếp tục.

Bộ nói họ dự kiến đưa ra quyết định sơ bộ về chống bán phá giá vào tháng 7, và đưa ra quyết định sơ bộ về chống trợ giá, hoặc đưa ra kết quả về việc trợ giá vào tháng 9.

Bộ cho biết có cáo buộc là biên độ phá giá các sản phẩm của Việt Nam ở mức 21,85%, của Trung Quốc lên đến 159,99%.

Các tủ dụng cụ thường có thân bằng carbon, hợp kim, và/hoặc thép không gỉ và có thể có ngăn kéo hoặc các phụ kiện khác bằng kim loại hoặc phi kim loại.



3-5-2017

'Tự Do Ngôn Luận 2017' trao cho phóng viên theo dõi Bạch Ốc

Hãng truyền thông quốc tế Đức Deutsche Welle loan báo Hiệp hội Phóng viên Thường trú Tòa Bạch Ốc đã đoạt Giải thưởng Tự do Ngôn luận năm 2017 của hãng này.

Deutsche Welle nói tập thể các phóng viên thường trú Tòa Bạch Ốc "thiết lập một chuẩn mực mới trong việc đưa tin về các chính sách của chính quyền mới" bất chấp Tổng thống Donald Trump phủ nhận mức độ đáng tin cậy của họ và đôi khi tấn công cá nhân các phóng viên.

Giám đốc DW Peter Limbourg nói: "Chúng tôi hoàn toàn tin tưởng vào nền dân chủ ở Hoa Kỳ. Đi cùng với điều này là chúng ta trông cậy vào một nền truyền thông vững mạnh. Hiệp hội phóng viên thường trú Tòa Bạch Ốc là một nhân tố bảo đảm cho việc kiểm soát những người cầm quyền".

Giải thưởng sẽ được trao tại Diễn đàn Truyền thông Toàn cầu của Deutsche Welle tại Bonn vào tháng 6.

Chủ tịch Hiệp hội Phóng viên Thường trú Tòa Bạch Ốc, Jeff Mason, cho biết nhóm này "vô cùng vinh dự và khiêm cung” khi được chọn nhận giải.

Ông Mason nói: "Tự do báo chí ở Hoa Kỳ không phải là điều mặc nhiên, mặc dù được bảo vệ theo hiến pháp. Chúng ta phải luôn cảnh giác để đảm bảo những quyền tự do đó luôn tồn tại, bất kể ai nắm quyền lực ở Washington”.

Đây là năm thứ ba Deutsche Welle trao giải thưởng. Những người nhận giải trước đây là blogger người A-rập Xê-út bị bỏ tù Raif Badawi, và Sedat Ergin, khi đó là tổng biên tập tờ Hurriyet của Thổ Nhĩ Kỳ.



3-5-2017

Gạt nhân quyền, Trump ‘ve vãn’ ĐNÁ

Tổng thống Donald Trump đặt các lợi ích chiến lược lên trên vấn đề nhân quyền khi mời hai nhà lãnh đạo ở Đông Nam Á đang bị quốc tế lên án là Philippines và Thái Lan tới Tòa Bạch Ốc.

Tổng thống Rodrigo Duterte của Philippines dẫn đầu cuộc chiến đẫm máu chống ma túy gây tranh cãi và Thủ tướng Thái, Prayuth Chan-ocha, là người lên nắm quyền sau cuộc đảo chính 2014, củng cố sức mạnh quân sự và nhiều lần trì hoãn bầu cử.

Manila và Bangkok là đồng minh lâu năm của Mỹ và cả hai đều ‘xích mích’ với Washington vì những chỉ trích về hồ sơ nhân quyền.

Đông Nam Á từng thất vọng trước quyết định vội vàng của ông Trump rút Mỹ ra khỏi hiệp ước tự do thương mại TPP. Theo bài phân tích của AP, một phần lý do khiến ông Trump phải chú ý tới khu vực Châu Á xuất phát từ chương trình võ khí hạt nhân của Bắc Triều Tiên.

Đầu tuần này, phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc Sean Spicer bênh vực lời mời của ông Trump dành cho ông Duterte rằng Philippines có thể giúp cô lập Bắc Triều Tiên về mặt kinh tế và ngoại giao. Vẫn theo lời ông Spicer, “Sẽ sai lầm khi cho rằng Tổng thống Trump sẽ không nêu vấn đề nhân quyền [với Philippines.]”

Những cân nhắc của tân chính quyền Mỹ tại Đông Nam Á đang được mở rộng.

Phó Tổng thống Mike Pence tháng rồi thăm Indonesia và loan báo Tổng thống Trump cuối năm sẽ công du khu vực này. Ngoại trưởng Rex Tillerson tuần này chủ trì cuộc họp của Ngoại trưởng 10 nước Đông Nam Á. Trong một cuộc điện đàm cuối tuần rồi, ông Trump cũng đã mời Thủ tướng Singapore, Lý Hiển Long, tới Washington.

Bài nhận định trên AP nói các nước trong khu vực quan ngại về Trung Quốc hơn là Bắc Triều Tiên.

Dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama, Mỹ cải thiện quan hệ với Miến Điện, Lào, Việt Nam. Ông Obama cũng phái tàu chiến tới hoạt động trong vùng và mở đường cho lực lượng Mỹ dùng các căn cứ Philippines.

Tuy nhiên, nỗ lực của ông Obama phần nào bị cản trở bởi các quan ngại về nhân quyền, đặc biệt ở Thái Lan và Philippines.

“Đây chắc chắn là nỗ lực của chính quyền Trump vực dậy các mối quan hệ này. Mỹ cần duy trì liên minh với các nước giúp tiếp tục hỗ trợ một trật tự dựa trên luật lệ và đẩy lùi sự ức hiếp từ Trung Quốc,” nhà phân tích Amy Searight thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược nói.

Mọi chuyện vẫn tiếp tục biến chuyển.

Cuối tuần qua, ba tàu hải quân Trung Quốc thăm hữu nghị Philippines.

Tại thượng đỉnh ASEAN, nước chủ tịch Philippines không hề chỉ trích các tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh ở Biển Đông.

Thái Lan, trung tâm quân sự Mỹ, tuần rồi loan báo kế hoạch mua tàu ngầm của Trung Quốc.

Tổng thống Trump, với kế hoạch thăm Manila mùa thu năm nay nhân thượng đỉnh khu vực, cũng đã ‘đổi giọng’ với Philippines khi ghi nhận chính phủ của ông Duterte đã ‘đấu tranh cật lực bài trừ ma túy’ trong cuộc điện đàm với ông Duterte hôm thứ bảy.

Chưa rõ kết cục mọi chuyện sẽ như thế nào, nhưng đôi khi những ‘lời lẽ ngọt ngào’ lại kém hiệu quả hơn những lời chỉ trích công khai.