ÔNG ĐINH LA THĂNG VỚI SÀI GÒN

Song Chi

Có nhiều người đang hy vọng ông Đinh La Thăng sẽ trở thành “Nguyễn Bá Thanh của Sài Gòn”. Nhưng liệu có được như vậy?

Thứ nhất, hoàn cảnh xuất thân, vị trí hai người với mỗi thành phố rất khác nhau. Ông Nguyễn Bá Thanh là người Đà Nẵng, sinh ra, lớn lên, làm việc nhiều năm ở Đà Nẵng trước khi trở thành Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Đà Nẵng trong 7 năm, rồi Bí thư Thành ủy Đà Nẵng từ năm 2003, không lâu sau đó ông cũng đươc bầu vào chức vụ Chủ tịch Hội đồng Nhân dân Thành phố Đà Nẵng cho tới ngày rời Đà Nẵng ra Hà Nội năm 2012. Nghĩa là cả cuộc đời ông Nguyễn Bá Thanh gắn bó với Đà Nẵng. Sở dĩ ông làm được nhiều việc cho Đà Nẵng (bên cạnh đó cũng có nhiều cái chưa làm được, và nhiều ân oán với nhân dân trong những lần giải tỏa đất đai, mà điển hình là vụ giáo xứ Cồn Dầu, những tai tiếng như vụ án tướng Trần Văn Thanh, chưa kể ông cũng bị tố cáo là tham nhũng nặng nề và độc tài) là vì nói gì thì nói, ông phải có tình yêu với cái thành phố quê hương ruột thịt của ông. Ông hiểu người Đà Nẵng và có những quan hệ dây mơ rễ má chằng chịt từ trên xuống dưới tại đó, cấp dưới nghe ông răm rắp, người dân cũng nghe ông. Ở Đà Nẵng, ông là vua một cõi.

Còn ông Đinh La Thăng, tuy cũng có vẻ là người xông xáo, phát biểu mạnh miệng, nói liền “trảm” liền, nhưng thứ nhất, ông là người Bắc, dân Nam Định, không gắn bó gì với Sài Gòn (dù cũng có thời gian từng là Uỷ viên Ban chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh). Trên đầu ông là đảng, có muốn làm gì cũng phải thông qua đảng, thông qua Trung ương, Bộ Chính trị, đối với cán bộ các cấp ngang hàng hoặc dưới thì ông chưa có những mối quan hệ chằng chịt phe nhóm để tồn tại, mà ở xứ này thì rừng nào cọp đó, không phải dễ, còn với người dân ông cần có thời gian để hiểu dân cũng như để dân hiểu và tin được ông.

Không phải là người có định kiến vùng miền, nhưng tôi vẫn nghĩ, nếu có một người lãnh đạo nào đó làm được gì cho Sài Gòn, nếu không là dân Sài Gòn thì cũng phải hiểu và yêu Sài Gòn, hiểu rõ mặt mạnh cũng như những vấn đề tồn đọng của Sài Gòn, hiểu quá khứ, và sự khác biệt làm nên thành phố này. Tốt hơn nữa là có kiến thức rộng, tầm nhìn thoáng, cởi mở, biết lắng nghe, để tiếp xúc và chơi được với nhiều tầng lớp khác nhau từ dân lao động, doanh nhân, trí thức, văn nghệ sĩ cũ mới…điều mà trước đây ông Võ Văn Kiệt đã phần nào làm được. Bởi Sài Gòn, khác với Hà Nội, Huế hay Đà Nẵng, là thành phố hội tụ mọi luồng giao thoa cũ mới, trong ngoài và của cả nước, về mặt văn hóa, xã hội: của Sài Gòn và miền Nam trước-sau 1975, trong nước và của người Việt hải ngoại...

Phải nói thẳng là ông Lê Thanh Hải, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh từ 2001-2006, Bí thư Thành Ủy Thành phố Hồ Chí Minh 2005-2010, 2010-2015 chả làm được gì bao nhiêu cho Sài Gòn ngoại trừ biến cái thành phố này thành của riêng mình và dòng họ. Bà vợ (vốn là em út của bà Trương Mỹ Hoa, nguyên Phó Chủ tịch nước), em trai, 2 con trai đều nắm giữ những chỗ ngon ăn về kinh tế, riêng con trai đầu Lê Trương Hải Hiếu là Phó Bí thư Quận uỷ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Quận 12, Đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố khóa 8 nhiệm kỳ 2011-2016; cùng với vây cánh, đàn em khắp nơi tha hồ mà ăn dày.

Dưới thời ông Lê Thanh Hải, nếu Sài Gòn vẫn ăn nên làm ra, đóng góp nhiều nhất về kinh tế và nhiều mặt cho cả nước thì là vì cái thành phố này vốn từ xưa đã là đất làm ăn, hừng hực sức sống, còn về mặt văn hóa tư tưởng, chính trị thì SG trở thành một thành phố bảo thủ hơn Hà Nội nhiều lần. Dân trí thức văn nghệ đều biết rằng có rất nhiều thứ có thể thông qua, lọt qua khâu kiểm duyệt ở Hà Nội nhưng vào đến Sài Gòn thì không, chỉ một ví dụ rất nhỏ, ca sĩ Khánh Ly có thể về biểu diễn ở Hà Nội và nhiều nơi khác nhưng Sài Gòn thì không/chưa; biểu tình chống Trung Quốc nhiều lần có thể diễn ra êm xuôi ở Hà Nội nhưng ở Sài Gòn chỉ 1, 2 lần sau đó là bị đàn áp dữ dội, công an Hà Nội còn nể dân, tùy mặt dân mà xử chứ công an Sài Gòn thì hết sức hống hách, trí thức văn nghệ họ cũng chả coi ra gì v.v…Một thành phố thoáng về làm ăn kinh tế nhưng văn hóa thì hết sức “bảo hoàng”.

Trở lại chuyện ông Đinh La Thăng. Trong niềm hy vọng mà nhiều người dân dành cho ông Đinh La Thăng, phản ánh sự tuyệt vọng chẳng khác mấy so với niềm hy vọng mà người ta từng dành cho ông Nguyễn Tấn Dũng, nhưng có lẽ ông Thăng cũng sẽ chẳng làm được gì nhiều, từ sự “cởi mở” hơn về mặt văn hóa, tư tưởng cho tới việc làm cho thành phố này trở nên đẹp hơn, đáng sống hơn. Trừ phi, như đã nói, phải có thực tài, có tâm, và yêu Sài Gòn. Mà chuyện tìm được người có thực tài và có tâm, ở quan chức chính khách của đảng cộng sản VN, hơi bị hiếm.