Đảo chết

Lê Minh Hà

Bà cảm thấy khó chịu. Rất khó chịu. Toàn những người xa lạ và phải giữ mãi trên môi nụ cười im lặng vô cảm cho phải lẽ. Bụng cứ như sắp nổ tung. Bao giờ bà cũng bị đầy bụng như thế khi ăn đồ biển. 'Thế mà mình đã quyết định.' Bà ngạc nhiên khi cảm giác chướng bụng vẫn còn có một ý nghĩa nào đấy đối với mình trong buổi chiều này.

Bà đứng dậy, với tay cầm cái túi da to phồng phềnh vá nhiều mảnh, tiện lợi nhưng hơi quá phóng túng với tuổi bà, nhẹ giọng với xung quanh: 'Có lẽ... Xin các chị thứ lỗi... Tôi về phòng trước... Vâng... Cảm ơn chị... Không sao đâu ạ... Tôi thường say xe vào những ngày nực quá thế này. Lát nữa lại xin gặp các chị ngoài bãi nhé...'

Một chút lao xao lo lắng cảm thông rất thật tình khi bà dời chân về phía cửa nhà hàng. Cơn gió thốc vào bà cái nóng hừng hực và mùi của biển. Không ai láng cháng làm gì ngoài bãi vào giờ này. Tất cả say lịm trong giấc ngủ giữa ngày vô tư lự hoặc nói nói cười cười đằng sau những cánh cửa nhà hàng máy lạnh. 'Mùa năm ngoái ở đây thì thật khác.' Bà nghĩ, nhẹ hẳn người khi không còn cảm thấy chờn chợn đằng sau gáy. Nơi đó, các tiếp viên nhà hàng đang tíu tít cốc chén đĩa bát và bàn tán đủ điều về khách khứa ra ra vào vào mỗi ngày.

***

'Bà ấy. Đúng là bà ấy mà. Bà ấy ở đây vào cuối hè năm ngoái. Đằng nhà khách tỉnh kia kìa. Em làm ở đấy hồi ấy mà.'

'Lắm chuyện. Bàn bốn người đằng kia đặt thêm cua rang muối nhớ mà tính tiền. Khéo quên mà lõm. Người ta đến người ta đi. Tưởng mày nhận ra thằng cha nào dại gái cho chết... Bà ấy với chả bà ấy. Thì sao? Rõ chập.'

'Bà ấy... Chị không nhớ sao? Hè năm ngoái có một ông rơi từ trên núi xuống bãi đá. Ngoài đảo chim ấy. Đấy là người cuối cùng năm ngoái. Người ta bảo... Bê đĩa này ra hả chị?...

***

Bà tắt máy điều hòa không khí, kéo rèm, mở toang cửa sổ. Mặt trời vẫn còn cao và chói. Bãi tắm ngùn ngụt người. 'Nắng tỏa chiều nay... Chiều tỏa nắng đôi bờ anh ơi... Gió lộng đường khơi hướng chân trời... Biển lặng sóng... Khoan giọng hò thương anh cách vời... Kìa biển rộng... ' Bài này nhất Tân Nhân. Xướng ca thơ phú tình ái... Là nghiệp làm người ta khổ hay chỉ những người số khổ mới đâm đầu vào những nghiệp này? 'Em đừng hát bài này nữa. Em làm hỏng giai điệu. Mà tệ hại nhất cho em là người ta lập tức nhớ Tân Nhân'. Anh ta đã nói thế, thẳng thừng, khi giữ vai mình lúc ngồi ở hồ Tây. Anh ta bao giờ cũng thẳng thừng. Cả cái lúc nói với mình về đứa bé...

Bà kéo lại rèm ngăn nắng chiều rọi vào phòng, lấy ra hai bộ áo tắm, chần chừ. Chưa bao giờ bà phải băn khoăn về vóc dáng khi mặc đồ tắm. Đủ nõn nà, đủ thanh thoát, với một người phụ nữ đã sắp vào tuổi năm mươi. 'Mẹ chẳng đẻ con như mẹ. Mẹ xem này, con cứ cao ngòng, chẳng biết giống ai.' Con gái bà hồi vào tuổi lớn vẫn ỉ ôi cam chịu như thế. Bà mỉm cười, rất buồn. 'Chưa bao giờ mình nói với con là đứa con gái nào cũng có lúc như thế. Mình toàn nổi cáu. Con không biết mình cũng hệt như con. Hồi xưa. Và anh ta đã nói mình trông như một cây xoan non mùa xuân...' Mình không tin là thằng con rể của mình tìm được một câu như thế để nói với con bé. Mà anh ta có muốn thành ông bố vợ công khai?... Anh ta biết mình đã giữ con sau buổi tối cuối cùng đó... Cái ý nghĩ này như một cái rễ khô đâm nhoi nhói trong đầu bà, khi bà đã nằm dài trên bãi tắm sát mép nước cùng mấy bà mấy cô cùng đoàn.

***

Người con gái trả lời bố rất dịu dàng:

- Vâng bố ạ. Mẹ đi nhiều nhưng thực ra có được nghỉ đâu... Cả một năm nay. Thế mà mẹ thì càng ngày càng có vẻ yếu. Bạn con vừa khám cho mẹ... Vâng... Con xui mẹ đi theo đoàn du lịch giời ơi thế này. Rứt hẳn khỏi công việc, chẳng ai biết ai. Thế mới là vui...

Ông bố gục gặc đầu, ầm ừ gì đó trong khi mắt vẫn dán vào màn hình máy tính. Người con gái chậm chạp xoay người nhìn bố, cái nhìn nửa rừng rực nửa u tối:

- ...Mà có khi rồi bố cũng phải thu xếp đi một chuyến như thế. Không gần thì xa. Bố suốt ngày... Bố không nghe là con bảo nhà con khuân máy về bên con đấy. Con cũng đang cần. Ông ngoại thì sẽ trông cháu.

Ông bố lại ầm ừ gì đó trong họng, mắt rời màn hình dán thẳng vào cuốn sách, ngón tay gõ cách cách trên bàn phím. Ông không nhìn thấy ánh mắt đứa con. Nếu thấy, ông sẽ hoảng sợ. Có cái gì như thương hại, như không nương nhẹ trong đó.

'Bố này thì không biết mình không phải là con ông. Bố kia thì không muốn biết mình là đứa nào. Ông ấy chỉ chằm bặp mỗi thằng lỏi ấy. Mà điều chắc chắn là nó sẽ không đau buồn gì nhiều khi sống với mẹ nó. Biết đâu cảnh nó cũng hệt như mình... Đáng đời ông ta. Đáng đời nó. Đáng đời mình. Thế nhưng mẹ...

'Mình đã tự ghi tên cho mẹ tới vùng biển ấy. Sẽ ra đảo. Chương trình ghi rõ. Mẹ có biết mình không vô tình? Mẹ phải nhìn lại nơi đó. Phải nhớ. Phải nghĩ. Nhưng có lẽ mẹ đã nhớ và nghĩ cả một năm qua và khổ lắm. Không ích gì...'

ý nghĩ điên dại trườn từ gáy xuống lưng cô. 'Mẹ phải chịu trừng phạt. Một cách nào đó. Có thể là đi tới đấy và nhìn. Cũng có thể là một cơn gió... Người ta bảo ông ấy lúc ấy phải gió... Bố...'

Cô gái đưa tay giữ hai bên hông nặng nhọc đi loanh quanh trong phòng, kinh hoàng: 'Đứa bé của mình sẽ như thế nào đây? Giống ai?'

***

Có thể làm như tuyệt đối không quen nhau trước. Nhưng không thể không nói với nhau. Công việc... Qủy quái... Mình đã quen anh ta cũng vì công việc. Kết quả đề án đó cuối cùng bị xếp xó. Nhưng ai cũng được lộc. Là một chuyến đi. Không ai biết mình và anh ta, hai người tham gia đề án đó có một kết quả khác. Đứa bé đã đến với thế giới này vào lúc nào? Mình mong là trong buổi chiều ấy. Nắng ròng ròng, trong vắt, ấm. Mình nhắm mắt trong suốt khoảng thời gian đó. Hoàn toàn im lặng. Nhưng phút cuối cùng... Đấy là ngày cuối cùng của mình và anh ta ở đất nước ấy. Chuyến bay mười bảy tiếng. Chồng mình ra đón. Ông ta mới đáng sợ làm sao. Ông ta biết hết. Chắc chắn là ông ta biết hết. Cương vị của ông ta khi đó... Thiếu gì kẻ thích làm người trung thành. Toàn bọn ngu ngốc. Nhưng thực ra thì cũng là một kiểu can đảm. Nếu mà mình định chứng tỏ cái đức tính hèn hạ đó mình sẽ không bao giờ nói về những chuyện kiểu như thế... Sẽ coi như không biết gì. Để cho thiên hạ biết mình tường tận những việc người ta rồi ra thể nào cũng muốn giấu thì thế nào cũng có ngày chuốc vạ. Anh ta đã từng khuyên mình đại loại thế. Anh ta đúng, rất hay đúng. Còn chồng mình thì như mọi người nói, tốt, rất tốt. Ông ta làm mình bủn rủn vì sự tốt bụng của ông ta. Chắc chắn là ông ta biết hết...

Anh ta thật tự nhiên. Bao giờ anh ta cũng tự nhiên. Không ai biết rằng...

- Ha. Vậy là xong. Hội nghị thành công tốt đẹp phải không chị? Như người ta vẫn viết... Địa phương này chu đáo thật. Thế chứ! Từ giờ mình cứ phải kiến nghị hội nghị hội nghiếc gì cũng nên tổ chức ở những nơi phong cảnh hữu tình như thế này...

'Hữu tình! Đến như nơi ấy là cùng chứ gì? Những bức tượng... Bãi cỏ... Hoa...Trắng. Xanh. Nói chung là rực rỡ. Những phố cổ với những bức tường dây leo nở hoa vàng thắm.. Đảo và những ngôi nhà hóng mát. Một thứ Hồng Lâu Mộng tây... Còn ở đây... Đảo đá xám mốc, nham nhở. Biển vật ầm ầm. Nghe nói tỉnh đã quyết định nâng cấp nơi này thành khu du lịch. Chỉ vì có một huyền thoại. Một ông thầy già và mấy cô cậu sinh viên trẻ vừa sưu tầm được câu chuyện hoang đường đó trong chuyến dắt díu nhau về đây thực tập. Đất nước này sao mà lắm huyền thoại không có hậu. Người thì hóa đá. Người thì hóa chim. Toàn những kiếp đàn bà. Những người đàn bà xóm chài nhếch nhác với đàn con bụng ỏng, những người đàn ông lóp ngóp đẩy te vào bờ mỗi buổi sáng, chắc cũng thế cả thôi mấy trăm năm trước. Thế mà họ đã bịa đặt ra được một huyền thoại ghê gớm thế. Giá cái giọng của tay trưởng phòng văn hóa huyện đỡ khê hơn thì huyền thoại đó sẽ hấp dẫn hơn...

***

Biển gào lên khiếp hãi. Con người sao mà điên khùng thế. Lẽ nào họ lại muốn thử thách nhau bằng cách ấy! Lẽ nào nếu cô gái trong trắng thì cô sẽ không chết khi gieo mình từ trên vách núi xuống bãi đá này!

Xóm chài tụ tập gần chỗ cô gái đứng. Vách đá cheo leo. Cả sườn núi bên dưới đã bị sóng gió phạt đi từ đời đời kiếp kiếp nào. Chàng trai cô yêu cũng đứng kia. Chàng không thể làm gì được cho cô. Lúc này. Chàng chỉ có thể... Nhưng sau này... sau này...

Biển hổn hển. 'Trời ơi con người!' Và chỉ kịp hít mạnh rồi tự mình lùi thật xa khỏi bãi đá. Tiếng thét của cả đám người trên kia bị át đi trong tiếng biển rền.

Bãi đá từ đó thôi không ngập trong sóng. Ngay cả lúc triều dâng. Chim ở đâu về đông lắm, ăn quanh bãi đá. Những con chim gầy guộc, phờ phạc. Lẫn trong xam xám nhờ nhờ lúc nhúc của bầy chim thỉnh thoảng lại thấy một đôi cánh chim trắng muốt. Đấy là hóa thân của cô gái ngày xưa. Người ta kể rằng chỉ những người vô tội chết ở nơi này mới hóa thành chim trắng, trắng như một tia chớp trước giờ biển bão.

Ông trưởng phòng văn hóa đưa tay chỉ miếu Cô mời mọi người vào thắp hương. 'Thiêng lắm!' Rồi lầm bầm thêm: 'Nhiều người tin thế.'

***

Mọi người đã lục tục quay đi. Còn mỗi người đàn ông và người đàn bà chùng chình. Chẳng có gì là hữu tình. Đã cuối hè rồi. Đã mùa bão rồi. Tiếng chim vọng lên từ bãi đá, ai oán, đơn điệu, nhức óc.

- Còn chàng trai kia đâu nhỉ? Anh ta phải biết rõ rằng cô gái trong trắng hay không chứ? Lẽ ra anh ta cũng phải nhảy từ trên vách núi xuống bãi đá theo cô gái, khi người yêu vô tội rút cục vẫn chết đứ đừ. Huyền thoại... Huyền thoại bao giờ cũng thế. Toàn mang chuyện phi lý biện giải cho sự ngu muội. Em có thấy không? Nếu nghề nghiệp của chúng mình cũng lại tòi ra một huyền thoại chứa đựng toàn những điều kỳ cục thế thì đúng là thảm họa. Em có muốn thử nhìn một cái xuống dưới kia không? Lại đây! Lại đây!

'Anh ta gọi mình là em. Cứ như thể... Trời ơi! Mười ngày qua anh ta 'chị tôi' thản nhiên đến thế với mình. Và hai sáu năm rồi. Dù thế nào người ta cũng không gọi mẹ của con mình là 'chị'. Còn chồng mình thì bao giờ cũng 'em'. Người ta cũng không thể thiết tha dịu dàng như thế với một người vợ, khi biết rõ là...'

Người đàn bà nuốt tiếng cười khan, đến gần mép đá nơi người đàn ông đứng giang hai tay trong dáng vẻ tự tin đầy quyến rũ. Gần. Gần hơn. Người đàn bà bước tới, mỗi lúc một chậm, mắt nhìn người đàn ông không rời, đưa tay ra như để giữ thăng bằng. Có cái gì vừa loé lên trong mắt người đàn bà làm người đàn ông khiếp hãi. Ông ta bước lùi, bước..., vẫn giữ nguyên nụ cười trên môi, và... Đáp vọng lại tiếng thét của cả hai người là tiếng đập cánh phần phật, tiếng quang quác của bầy chim như một khối mây đen vừa vùn vụt dâng lên từ biển tối.

***

Người đàn bà bỏ bữa ăn sáng đã được đặt trước cho cả đoàn. Đến lúc mọi người đã thu xếp chỗ ngồi trên ca nô gần xong bà mới xuất hiện. Dáng đi nhanh nhẹ. Nụ cười lịch lãm. Rõ là kiểu tự tin của người có nhiều thứ trên đời và được đời nể nang, thật khác thường trong đám người không có nơi nào mời mọc chèo kéo phải tự bỏ tiền túi ra đi nghỉ như thế này. Chỉ có đôi mắt bà ta... Mắt người sốt.

Giọng hướng dẫn viên du lịch ngắc ngứ như kiểu một học sinh đột nhiên quên nửa chừng câu khi trả một bài học qúa thuộc: 'Người ta kể rằng... kể rằng...'

Bầy chim bay vụt lên. Tiếng cánh vỗ. Tiếng kêu inh ỏi. Tai nạn bất ngờ làm chuyến ra đảo chim phải dừng trước khi đoàn du lịch đến được miếu Cô. Cả đoàn lục tục leo xuống phía núi bên kia đảo, lên ca nô trở lại bờ. Mặt đám đàn bà nhợt nhạt. Đám đàn ông thì lao nhao kể tiếp cái đuôi của huyền thoại nơi này.

Cô gái hoảng sợ thì thào:

- Mới sáng nay bà ấy còn ngồi đối mặt với chúng mình. Bà ấy không hề kêu. Không hề kêu? Hay tại vì tiếng chim. Mà sao nhiều chim thế?

- Đừng sợ em. Đừng sợ. Người ta bảo năm nào ở đấy cũng có người rơi. 'Cô' kéo đi làm người hầu hạ. 'Cô' chọn mặt trước rồi. Nhưng thật ra chỉ là tai nạn. Bãi biển nào chẳng thế vào mùa hè... Chỉ la một tai nạn...

Chàng trai nhiệt tình an ủi người yêu. Đầu máy móc tiếp tục ý nghĩ của cô gái. 'Kinh qúa thật. Bầy chim ấy. Lúc nhúc. Tanh tưởi. Mà đúng bà ấy không hề kêu. Rơi mà không hề kêu. Không thể nhìn thấy gì nữa vì bầy chim bay lên. Sao quá ít những con chim cánh trắng.'

Hai người trẻ tuổi nhìn nhau. Chàng trai dữ dội ghì vai người yêu. Cô gái hoang mang mỉm cười, môi vẫn còn run rẩy. Biển mệt mỏi trườn ra khỏi bóng núi, nhận vào lòng sức nóng hân hoan của mặt trời buổi sáng, tiếp tục rền lên âm điệu vĩnh cửu của mình.

1999.

20.5. 2000

Lê Minh Hà