5-5-2016

Cá chết cả tháng mới thấy 'vệt nước màu đỏ' ở Quảng Bình

Trong khi nhà cầm quyền Việt Nam cho lập “Hội đồng khoa học và công nghệ cấp quốc gia” để phân tích nguyên nhân hải sản chết bất thường tại miền Trung thì truyền thông loan tin một dải nước màu đỏ dài 1.5km xuất hiện ở tỉnh Quảng Bình.

Theo tin nhiều báo tại Việt Nam, sáng ngày 4 tháng 5, 2016, người dân tại xã Nhân Trạch, huyện Bố Trạch, Quảng Bình, thấy xuất hiện một cách bất thường “vệt nước màu đỏ gạch dài khoảng 1.5 km chạy qua bờ biển 5 thôn, rộng 10 mét sát mép nước.”

Báo VnExpress thuật tin theo lời ông Phan Thanh Hiền, chủ tịch xã Nhân Trạch, cho biết vệt nước xuất hiện khoảng 8 giờ sáng. Tuy đến gần tối vẫn còn nhưng đã nhạt màu hơn. Theo lời ông này

Ông Hiền cho hay, cùng với vệt nước màu đỏ bất thường, tại bờ biển xuất hiện một số cá biển mới chết dạt vào.

“Chúng tôi đang kiểm tra để xem cá biển có tiếp tục chết dạt vào buổi chiều hay không,” ông Hiền nói trên VnExpress.

Theo nguồn tin vừa kể, nhận tin báo, Chi Cục Bảo Vệ Môi Trường (Sở Tài Nguyên và Môi Trường Quảng Bình) đã cử người lấy nhiều mẫu nước để gửi Tổng Cục Môi Trường xét nghiệm. Sở Tài Nguyên Quảng Bình cũng khuyến cáo người dân không tắm biển hoặc sử dụng nước biển cho các hoạt động khác cho đến khi xác định được nguyên nhân và có thông báo kết quả chính thức.

Đồng thời, “Chuyên gia trong và ngoài nước của Tổng Cục Môi Trường từ Hà Tĩnh đã tới khu vực xuất hiện vệt nước khác thường trên để kiểm tra. Ảnh chụp dải nước bất thường ở Quảng Bình đã được gửi vào Viện Hải Dương Học Nha Trang. Ngay trong ngày, Viện Hải Dương Học đã cử cán bộ trực tiếp tới Quảng Bình thu mẫu để tìm nguyên nhân.”

VnExpress kể tiếp rằng: “Xem những hình ảnh từ Quảng Bình gửi vào, GS.TS Nguyễn Ngọc Lâm (Viện Hải Dương Học Nha Trang có 20 năm nghiên cứu về tảo độc) nhận định: “Dù chưa nhận được mẫu nước nhưng đây có thể là hiện tượng tảo nở hoa, hay còn gọi là thủy triều đỏ. Loại tảo gì thì phải chờ kết quả phân tích mẫu nước biển.”

Trong khi đó, cá chết trắng suốt 4 tỉnh miền Trung dài hàng trăm cây số đã một tháng qua dân địa phương và nhiều tỉnh thị biểu tình lên án nhà máy gang thép Formosa Hà Tĩnh thải chất độc hại ra biển, đến nay nhà cầm quyền Hà Nội mới cho thành lập “Hội đồng khoa học và công nghệ cấp quốc gia” để “phân tích nguyên nhân hải sản chết bất thường tại miền Trung.”

Thuật theo tin từ Bộ Khoa Học và Công Nghệ, VnExpress nói “gần 100 chuyên gia từ hơn 30 Viện Nghiên Cứu, trường đại học trong nước ở nhiều lĩnh vực như: Nuôi trồng thủy sản, địa chất, hóa, công nghệ vũ trụ... vào cuộc tìm nguyên nhân cá chết bất thường ở các tỉnh miền Trung.”

Họ sẽ “lấy hàng trăm mẫu cá chết trên biển và trong lồng, mẫu nước, trầm tích, sinh vật phù du từ ngày 7 tháng 4 để phân tích độc tố, dịch bệnh thủy sản, sự hiện diện của tảo độc, các thông số môi trường. Họ cũng lấy số liệu về động đất để phân tích sự hiện diện của hiện tượng sốc nhiệt, ảnh hưởng của hiện tượng này; số liệu về viễn thám để tìm hiểu dòng chảy, dầu loang.”

Nguồn tin nói rằng các mẫu được phân tích tại phòng thí nghiệm “với hệ thống máy móc hiện đại của Mỹ, Nhật, Thụy Sĩ đã loại trừ nguyên nhân từ bệnh dịch, dầu loang, sốc nhiệt và các ảnh hưởng khác do động đất gây ra.”

“Giới chuyên gia đang tập trung phân tích, đối chứng kết quả và đánh giá nguyên nhân sinh học và hóa học,” thông báo của Bộ Khoa Học nói. Một số chuyên viên ngoại quốc từ Mỹ, Đức, Israel cũng đến tìm nguyên nhân cá chết bất thường ở miền Trung Việt Nam.

Mặt khác, theo báo Người Lao Động, “Mặc dù không phải là địa phương bị cá chết trôi vào bờ, nhưng liên tiếp mấy ngày qua, hàng trăm ngư dân Quảng Ngãi rơi vào cảnh khóc ròng, vì cá đánh bắt về không có người thu mua hoặc thu mua giá rất thấp. Đã có những chủ tàu quyết định dừng đánh bắt để chờ kết luận chính thức vụ cá chết dọc biển miền Trung đang gây tâm lý sợ nhiễm độc khi ăn cá biển của người dân.”

Còn giới tiểu thương ở tỉnh Quảng Trị, tỉnh bị cá chết dạt vào bờ biển, cho hay dù cá họ bán được cấp “giấy chứng nhận an toàn” nhưng vẫn rất khó bán vì tâm lý sợ hãi cá nhiễm độc ăn có thể nguy đến tính mạng.

“Ngư dân họ chán nản không muốn bán cá, họ nói tiểu thương ép giá. Nhưng chúng tôi cũng có bán được cá đâu, nói khản cả cổ cá ngoài khơi không ảnh hưởng chất độc mà người dân không ai mua cá hết,” tiểu thương Lê Thị Thuộc ở cảng cá Cửa Tùng (huyện Vĩnh Linh) nói trên tờ VnEXpress.

Theo chuyên viên người Pháp Jean Hetzel được đài RFI phỏng vấn, hệ lụy thảm họa các chết vì môi trường biển nhiễm độc tại Việt Nam có thể kéo dài đến 50 năm.

Cho đến nay, nhà cầm quyền CSVN và “các nhà khoa học học” tại Việt Nam với hàng ngàn ông bà tiến sĩ vẫn còn nợ người dân câu trả lời lương thiện là tại sao cá và các loại hải sản khác lại chết hàng triệu con như vậy. Xuống biển tắm khi thủy lưu vừa đẩy đi xa vừa làm loãng dần nước ở khu vực xả chất thải độc hại, ăn cá đánh bắt từ rất xa tức những nơi không bị ảnh hưởng, để tuyên truyền bị dư luận coi là các cách trấn an không thuyết phục.



5-5-2016

Ông Trương Minh Tam bị ‘sang chấn tâm lý'

Ông Trương Minh Tam nói rằng ông ‘bị sang chấn tâm lý’ sau 6 ngày bị công an bắt và ‘đang muốn tìm một nơi yên ổn để tạm lánh trước khi tiếp tục đấu tranh’.

Trả lời BBC hôm 5/5 qua điện thoại, ông Tam, một thành viên của phong trào Con đường Việt Nam, một tổ chức xã hội dân sự bảo vệ quyền con người, cùng Chu Mạnh Sơn bị truyền thông Việt Nam cáo buộc “xúi hàng ngàn người xuống đường vì môi trường hôm 1/5".

Vào khoảng 18:45 tối 4/5 tại Hà Nội, ông Tam được trả tự do sau 6 ngày bị bắt giữ. Chu Mạnh Sơn được thả hôm 2/5.

Ngày 26/4/2016, ông Tam đã có mặt tại Kỳ Anh, Hà Tĩnh để đưa tin về vụ cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung.

Trả lời BBC hôm 5/5, nhà hoạt động 46 tuổi cáo buộc: “Việc bắt giữ tôi rất tồi tệ, không có lệnh bắt, trong 6 ngày đó, tôi đã bị đánh đập, thậm chí có lúc còn bị lột hết quần áo, ép khai nhận theo ý họ”.

“Tôi chọn giải pháp im lặng, để mặc công an nói và khẳng định mình không làm điều gì sai hoặc phạm pháp”.

“Tôi nghĩ chính quyền phải thả tôi vì họ không có đủ bằng chứng để truy tố, cũng như một phần do áp lực từ công luận”.

Ông Tam nói là đã bị công an tịch thu laptop MacBook, điện thoại Sony và phạt hành chính 2,5 triệu đồng.

Đề cập về cáo buộc trên VTV về việc “nhận tiền nước ngoài”, ông nói: “Việc nhận tiền không có gì sai trái nếu tôi làm điều pháp luật không cấm.

"Huống chi đây là số tiền 100 đôla mà tôi nhận từ một người Việt ở Mỹ và công khai là để giúp gia đình phạm nhân Đặng Xuân Diệu”.

Ông Tam cũng cho hay là “đang cân nhắc việc kiện VTV cáo buộc vô căn cứ”.

Ông nói thêm rằng “nếu có biểu tình tiếp tục hôm 8/5 thì có thể sẽ không tham gia vì sức khỏe không đảm bảo sau 6 ngày không ăn uống gì được”.

Hôm 4/5, nhà hoạt động dân sự Nguyễn Anh Tuấn cho hay: “Đây là lần đầu tiên có những nhà hoạt động bị bắt giữ, bị bêu riếu trên Thời sự VTV cho toàn dân xem, nhưng vẫn được thả tự do mà không bị truy tố”.

“Có lẽ vì cáo buộc 'xúi giục người dân biểu tình' mà họ áp đặt cho các anh quá vô lý, hoàn toàn không thể thuyết phục được một ai và không tìm được sự đồng thuận trong chính nội bộ của họ. Họ cũng không đủ tự tin để truy tố các anh trước sự phản đối của người dân cả trên mạng lẫn ngoài đường”.

Trước đó, nhà báo tự do Đoan Trang bình luận trên mạng xã hội: “Bộ máy an ninh và tuyên truyền của Đảng Cộng sản ra sức nhồi vào đầu người dân cái ý nghĩ rằng “nhận tiền nước ngoài là xấu xa, bỉ ổi”.

“Cũng là vì đảng Cộng sản căm tức khi thấy có những tổ chức có thể nhận tiền nước ngoài mà không chịu sự quản lý của Đảng và Nhà nước, lại không chi cho Đảng một xu mà thôi. Chưa kể, những nguồn tài trợ đó hứa hẹn khả năng lớn mạnh và chuyên nghiệp hóa của các tổ chức đó, đi xa hơn là sự chuyên nghiệp hóa của cả phong trào dân chủ”.

Trong một diễn biến khác, tối 4/5, một người dân tên Lầu Nhật Phong bị mời về Công an phường Bến Nghé, TP. Hồ Chí Minh do tọa kháng vì môi trường tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, quận 1. Người này sau đó bị phạt hành chính vì tội ‘không mang giấy chứng minh nhân dân’.

Biểu ngữ của Phong viết: “ Tôi yêu cầu chính quyền Việt Nam ngưng ngay truyền thông vô căn cứ, phi khoa học nhằm kêu gọi người dân xuống tắm biển và ăn cá biển trong khi chưa có bất kỳ kết luận điều tra minh bạch, đáng tin cậy và hướng giải quyết thích đáng cho cuộc khủng hoảng cá chết tại Vũng Áng”.

Hôm 3/5, Cổng Thông tin Điện tử Chính phủ đăng chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc về việc ‘xử lý nghiêm các đối tượng gây rối’ trong vụ cá chết.

“Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an cùng các địa phương tiếp tục điều tra, làm rõ và xử lý nghiêm các đối tượng kích động, lôi kéo người dân tụ tập, gây rối làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, gây thiệt hại về kinh tế, bất ổn xã hội, ảnh hưởng đến đời sống nhân dân và môi trường đầu tư”, website này tường thuật.



5-5-2016

Tàu cá bị đâm chìm ở Hoàng Sa, 34 ngư dân thoát chết

Một chiếc tàu hành nghề câu mực của ngư dân Quảng Nam đang đánh bắt ở khu vực quần đảo Hoàng Sa thì bất ngờ bị “tàu lạ” đâm chìm khiến 34 ngư dân phải nhảy xuống biển.

Báo VnExpress hôm 4 tháng 5 dẫn lời ông Trương Công Bảy, phó chủ tịch xã Bình Minh, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam, cho biết lực lượng cứu hộ đang kéo tàu của ông Phạm Phú Thành và các ngư dân gặp nạn vào bờ. Sức khỏe các thuyền viên đang rất yếu sau quá trình ngâm mình dưới nước.

“Theo ông Bảy, qua hệ thông icom, ngư dân trình báo khoảng 23 giờ ngày 3 tháng 5, tàu đang hành nghề câu mực tại tọa độ 19 độ vĩ Bắc-114 độ kinh Đông thì bị một tàu khác đâm chìm. Trời tối, vụ việc xảy ra nhanh nên các ngư dân không dám khẳng định tàu của nước nào.”

“Chỉ ít phút sau khi bị đâm, tàu chìm hoàn toàn, 34 người phải nhảy xuống biển. Vị trí tàu gặp nạn cách bờ khoảng 350 hải lý thuộc vùng biển Bắc Hoàng Sa,” ông Bảy nói với VnExpress và cho hay sau khi nhận được thông tin, rạng sáng 4 tháng 5 tàu cá do ông Phạm Phú Trung làm thuyền trưởng đang đánh bắt gần đó đã tiếp cận được hiện trường, đưa toàn bộ 34 thuyền viên lên tàu.”

Trong hai tháng gần đây, nhiều tàu cá của ngư dân Quảng Nam liên tục bị tàu Trung Quốc tấn công.

Theo VnExpress, trước đó ngày 6 tháng 3, tàu cá của ông Võ Quang Thái, xã Tam Quang, Núi Thành, Quảng Nam, đang hành nghề đánh bắt cá tại vùng biển Hoàng Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam thì bị tàu hải cảnh Trung Quốc tấn công.”

Theo các ngư dân, tàu tấn công mang số hiệu 46101. Tàu này cập mạn, khống chế 10 ngư dân lấy đi lương thực, phá sạch ngư lưới cụ của họ.

Đến ngày 18 tháng 3, tàu cá do ông Nguyễn Thương, Tam Quang, Núi Thành, cũng bị tàu hải cảnh cùng số hiệu trên tấn công trên đường ra vùng biển Hoàng Sa đánh bắt. Ngoài ra, theo ngư dân còn ít nhất 3 tàu cá khác của Việt Nam cũng bị tấn công trong thời gian này.



5-5-2016

Du khách Trung Quốc ‘đại náo’ phi trường Cam Ranh

Cáo buộc nhân viên phi trường vòi tiền hối lộ, nhiều người trong số cả ngàn du khách Trung Quốc hò hét, la ó, kích động, nhạo báng và làm náo loạn cả phi trường vào hôm 2 tháng 5.

Báo Người Lao Động trích dẫn văn bản của Sở Ngoại Vụ tỉnh Khánh Hòa khẳng định rằng “không có chuyện tạm giữ, đánh đập du khách Trung Quốc tại Cảng Hàng Không Quốc Tế Cam Ranh.”

Theo tờ báo này, vào sáng 4 tháng 5, “Nhiều trang mạng xã hội ở Trung Quốc cho rằng nhiều du khách Trung Quốc làm thủ tục xuất cảnh tại phi trường Cam Ranh đêm 2 tháng 5 đã phản ứng cách xử sự của các nhân viên an ninh ở đây. Một người Trung Quốc phải đưa 100 nhân dân tệ cho nhân viên hải quan Việt Nam để được cho qua; một người khác tin rằng điện thoại bị nhân viên Việt Nam lấy mất, sau đó trả lại cho chủ nhân. Thậm chí, một du khách lớn tuổi, từng tham chiến tại Việt Nam, đã gào lên, hô khẩu hiệu. Một số du khách Trung Quốc bị đánh mà không biết vì sao...”

Tờ Người Lao Động dẫn lời ông Phan Lê Hoan, giám đốc phi trường Cam Ranh, cho biết phi trường này trang bị hàng chục camera quan sát. Tất cả sự việc xảy ra đều được ghi hình. Sau khi kiểm tra camera, có thể khẳng định các thông tin trên không đúng sự thật.”

“Theo ông Hoan, tối 2 tháng 5, chuyến bay VN462 từ Cam Ranh đi Hồng Kông có khoảng 180 hành khách, dự kiến bay lúc 17 giờ 55 phút nhưng kẹt không lưu ở Hồng Kông nên không cất cánh được. Đến 19 giờ 40 phút, toàn bộ hành khách trên máy bay được đưa vào phòng chờ nên bực tức. Cùng thời điểm này, có khoảng 1,000 du khách Trung Quốc khác của 5 chuyến bay đang làm thủ tục nên phòng chờ trở nên quá tải, lộn xộn. Nhiều du khách đợi lâu đã tỏ thái độ khó chịu. Một du khách nam người Trung Quốc có thái độ bất hợp tác nên công an cửa khẩu tạm dừng làm thủ tục cho vị khách này khoảng 6 phút để làm thủ tục cho hành khách tiếp theo. Người này phản ứng, gọi điện cho Đại Sứ Quán Trung Quốc. Sau đó, vị khách này được làm thủ tục trở lại.”

Vẫn theo lời ông Hoan: “Tuy nhiên, trong phòng cách ly, số khách của chuyến bay VN462 quay lại la ó, nhiều người có hành vi nhạo báng nhân viên an ninh. Một nam hành khách người Trung Quốc leo lên ghế la hét, hô hào, kích động làm hàng trăm người Trung Quốc la ó theo. Lực lượng an ninh buộc phải ôm người này xuống. Thấy vậy, người nhà của hành khách này lao vào giằng lại. Lực lượng an ninh phải khống chế cách ly. Đến 21 giờ 40 phút, chuyến bay cất cánh. Người khách Trung Quốc này được lên máy bay. Lực lượng an ninh không tạm dừng, tạm giữ hay đánh đập bất cứ du khách Trung Quốc nào.”

Về phía hải quan, báo Người Lao Động dẫn lời ông Nguyễn Văn Cường, chi cục trưởng Chi Cục Hải Quan Cửa Khẩu Cảng Hàng Không Quốc Tế Cam Ranh, cho biết hải quan không được phép kiểm tra hộ chiếu của hành khách, chỉ soi chiếu hành lý cùng với lực lượng an ninh hàng không. Hộ chiếu do công an cửa khẩu đảm nhiệm. Chi cục đã trích xuất hình ảnh và khẳng định không có bất cứ nhân viên hải quan nào vòi vĩnh, lấy tiền của khách.”

Ông này đề nghị “phải làm rõ sự việc và nếu có bằng chứng thì đề nghị cơ quan chức năng xử lý thật nghiêm. Các thông tin đăng tải không đúng sự thật, chúng tôi đề nghị phải cải chính.”

Vẫn theo ông Cường, khoảng 20 giờ 40 phút ngày 2 tháng 5, một du khách Trung Quốc thông báo mất điện thoại di động và nhờ một hành khách biết tiếng Anh đề nghị cho xem lại camera giám sát nhưng không tìm thấy. Sau đó, hành khách này lấy điện thoại khác gọi vào điện thoại thất lạc thì phát hiện người giữ máy điện thoại nghi mất là con mình. Hành khách này đã cúi đầu, chắp tay tỏ ý xin lỗi. Tất cả đều được camera an ninh ghi lại.”

Tại phi trường Cam Ranh hiện nay mỗi ngày có 20 chuyến bay đi và đến giữa Trung Quốc và Khánh Hòa. Du khách Trung Quốc gây rối ở phi trường không phải là lần đầu. Họ thường xuyên cãi nhau, chen lấn, thậm chí đánh nhau. Lực lượng an ninh chỉ can ngăn chứ chưa tạo căng thẳng.



2-5-2016

Hàng ngàn người từ Hà Nội đến Sài Gòn biểu tình vụ cá chết

Hôm Chủ Nhật, 1 Tháng Năm, hàng ngàn người đã biểu tình trên đường phố Hà Nội, Sài Gòn và một số tỉnh miền Trung Việt Nam chống công ty Formosa, đòi trả lại biển sạch, trong đó có một số người bị công an bắt và đánh.

Hình ảnh kèm theo một số video clip phổ biến qua các trang mạng xã hội gồm cả Youtube và Facebook cho thấy hàng người đã kéo ra đường biểu tình lên án nhà máy gang thép Formosa ở Vũng Áng, Hà Tĩnh, xả chất thải độc hại ra biển làm chết một vùng biển rộng lớn kéo dài nhiều trăm km làm cá chết, người dân làm nghề đánh bắt thủy sản hết đường sống, kỹ nghệ du lịch tê liệt, mọi người mất cá ăn.

Người dân kéo ra đường với các khẩu hiệu cầm tay như “Formosa hủy diệt môi trường là tội ác,” “Tôi yêu môi trường biển và tôm cá,” “Formosa get out of Vietnam,” “Ai đầu độc biển miền Trung?,” “Trả lại biển miền Trung trong xanh. Ngừng xả thải ra biển,”...

Người dân biểu tình tuần hành qua nhiều đường phố bất chấp sự cản trở của các lực lượng của nhà cầm quyền đưa tới. Video clip cho thấy một nhóm nhân viên công lực mặc áo xanh xúm vào đánh hội đồng một số người biểu tình ở Sài Gòn. Có một thanh niên bị đánh rách đầu, máu chảy xuống đầy lưng. Tin cho hay hàng chục người đi biểu tình vì môi trường đã bị bắt ở Sài Gòn, Hà Nội, Nghệ An.

Theo tường thuật của một số diễn dàn điện tử và Facebooker thì dân chúng nhiều xã ở huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, vẫn đang tọa kháng trên quốc lộ 1, con đường xuyên Việt chạy ngang qua tỉnh. Công an vẫn phong tỏa khu vực này để ngăn chặn người biểu tình kéo ra Hà Tĩnh, bao vây nhà máy thép của tập đoàn Formosa.

Một vài nguồn tin cho biết, công an Hà Tĩnh giám sát rất chặt những khu vực có thể bùng phát biểu tình và khu vực Vũng Áng, nơi nhà máy thép của Formosa tọa lạc đang được bảo vệ nghiêm ngặt. Nhiều xe đặc chủng của cảnh sát cơ động, tức lực lượng chống biểu tình, được đưa tới án ngữ gần khu vực dẫn tới Vũng Áng.

Do suốt tuần vừa qua, những người sử dụng Internet tại Việt Nam vận động nhau “xuống đường vì môi trường” nên trong những ngày cuối tuần vừa qua, công an liên tục thăm hỏi nhiều nhân vật bất đồng chính kiến, khuyến cáo hoặc ngăn chặn, thậm chí bắt giữ để họ không thể tham gia cuộc biểu tình diễn ra tại Nhà Hát Lớn, Hà Nội, và công viên 30 Tháng Tư, Sài Gòn.

Một số video clip cho thấy có biểu tình ở trước chợ Bến Thành, nhà thờ Đức Bà, hồ Con Rùa, đại lộ Nguyễn Huệ, nhà hát lớn thành phố, và một số nơi khác.

Tại Vũng Tàu, một số thanh niên đưa biểu ngữ đòi trả lại biển xanh và đọc tuyên ngôn yêu cầu bảo vệ môi trường. Tại Đà Nẵng, một số người cũng xuống đường biểu tình.

Tuy nhiều lời cảnh cáo đã được tán phát rộng rãi trên Internet rằng “xuống đường vì môi trường” là hoạt động do các tổ chức thù địch, phản động tổ chức, rằng các tổ chức thù địch, phản động có thể phá hoại, gây đổ máu trong cuộc “xuống đường vì môi trường” để “vu cáo” đảng, nhà nước, nhưng các cuộc biểu tình ở Hà Nội, Sài Gòn vẫn diễn ra như dự kiến.

Đúng hôm 30 Tháng Tư, sát ngày diễn ra các cuộc “xuống đường vì môi trường,” ông Trịnh Đình Dũng, phó thủ tướng của Việt Nam, vào tận Hà Tĩnh ăn uống để báo giới quay phim, chup ảnh nhằm chứng minh biển đã sạch. Theo chỉ đạo của chính quyền trung ương, chính quyền các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình tổ chức đón những tàu đánh cá vừa cập bến để mua hết số cá mà họ đánh được, kèm tuyên bố sẽ cấp “giấy chứng nhận hải sản sạch” để thị trường không từ chối như trước.

Cần nhắc lại rằng, biểu tình bùng phát ở Quảng Bình hôm 28 Tháng Tư là vì sau khi giong thuyền đi thật xa để đánh cá, ngư dân xã Cảnh Dương, một xã phụ thuộc hoàn toàn vào biển, không bán được con cá nào vì không ai dám mua. Tuyệt vọng bởi không còn đường sống, họ mang cá ra quốc lộ 1 đổ và dựng lều đòi đuổi Formosa, trả lại biển cho họ.

Cũng trong ngày 30 Tháng Tư, chính quyền Việt Nam loan báo đã yêu cầu Ngân Hàng Nhà Nước chỉ đạo hệ thống ngân hàng thương mại giãn nợ, giảm lãi suất để giảm áp lực và sự bất bình nơi các nạn nhân của thảm họa môi trường cá chết trắng biển.

Giữa bối cảnh chính quyền tìm đủ cách để trấn an dân chúng, giảm thiểu sự bất bình nơi các nạn nhân và dọa sẽ mạnh tay, “không để kẻ xấu kích động, lôi kéo chống đảng, nhà nước,” một số chuyên gia tại Việt Nam vẫn tiếp tục lên tiếng bày tỏ sự nghi ngại khi hệ thống công quyền tiếp tục né tránh trả lời một cách rõ ràng rằng, độc chất nào làm cá chết và độc chất đó từ đâu mà ra.

Theo những chuyên gia này, xét nghiệm cá chết để tìm độc chất, lấy mẫu nước trong lòng đường ống dẫn chất thải của Formosa tống ra biển để đối chiếu là điều cần thiết và nên làm.

Tuy vậy, chính quyền lại không làm mà chọn cách khó hơn: Lấy mẫu nước biển ở những nơi có cá chết để xét nghiệm. Ai cũng biết nước biển chuyển động liên tục thành ra khó mà có thể tìm câu trả lời đủ sức thuyết phục về mức độ chính xác của kết quả xét nghiệm.



2-5-2016

Cá đầy khoang, ngư dân Quảng Ngãi vẫn khốn đốn

Nhiều ngư dân đánh bắt cá trúng đậm ở những vùng biển xa trở về thay vì vui mừng thì lại buồn lo do không bán được hoặc bán với giá rẻ mạt do người tiêu dùng sợ cá bị nhiễm độc.

Mặc dù chưa dính chuyện cá chết trôi vào bờ, nhưng liên tiếp mấy ngày qua, hàng trăm ngư dân Quảng Ngãi rơi vào cảnh khốn đốn, vì cá đánh bắt về không có người thu mua hoặc thu mua giá rất thấp. Đã có những chủ tàu quyết định dừng đánh bắt để chờ kết luận chính thức vụ cá chết dọc biển miền Trung đang gây tâm lý sợ nhiễm độc khi ăn cá biển của người dân.

Nói với phóng viên Người Lao Động ngày 29 tháng 4, ông Lê Khuân, chủ tịch Nghiệp Đoàn Nghề Cá xã An Vĩnh, Lý Sơn, xác nhận, trong mấy ngày qua rất nhiều ngư dân huyện Lý Sơn không bán được cá hoặc bán với giá rớt hơn một nửa so với ngày thường.

“Việc này ảnh hưởng rất lớn đến thu nhập của bà con ngư dân. Trong khi phần lớn bà con ngư dân Lý Sơn đánh bắt ở những vùng biển xa bờ như Hoàng Sa, Trường Sa nên chắc chắn cá không bị ảnh hưởng gì nếu có tình trạng nhiễm độc xảy ra,” ông Khuân nhận định.

Thế nhưng, sáng cùng ngày, tại cảng cá Sa Kỳ, xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, hay Lý Sơn, hàng chục tàu cá của ngư dân đang cập cảng sau nhiều ngày đánh bắt ở vùng biển Trường Sa, Hoàng Sa trở về.

“Nhiều người cũng đến hỏi mua nhưng họ chào giá rất thấp. Tất cả các loại cá đều giảm một nửa so với giá ngày thường. Giờ mình không bán thì biết bán cho ai nên đành chấp nhận bán giá không đủ chi phí đánh bắt,” ngư dân Nguyễn Văn Thạnh, ngụ xã Bình Châu, cho biết.

Còn ngư dân Trần Văn Quang, ngụ huyện Lý Sơn cũng chia sẻ, vì thương lái trả giá quá bèo nên từ hôm qua đến giờ cá vẫn nằm đầy khoang.

Theo nhiều ngư dân, sở dĩ mấy ngày qua giá cá rớt thê thảm vì người dân lo sợ ăn cá nhiễm độc từ vùng biển đặt nhà máy Formosa ở Hà Tĩnh. “Không những các loại cá xuất khẩu như cá ngừ, cá thu... mà các loại cá nục, cá phèn, mực đều bị rớt quá mạnh. Mấy người bán cá ngoài chợ bây giờ cũng bán không được vì người dân không mua,” bà Lâm, một thương lái thu mua cá cho biết.



2-5-2016

Việt Nam tiếp tục hủy diệt môi trường bằng nhiệt điện dùng than

Các chuyên gia về kinh tế, môi trường tiếp tục khuyến cáo chính quyền Việt Nam mạnh tay loại bỏ các dự án nhiệt điện dùng than.

Tại hội thảo về sử dụng nguồn năng lượng thay thế để thích ứng với biến đổi khí hậu do Tổ Chức 350 Việt Nam - một tổ chức phi chính phủ về năng lượng - tổ chức ở Sài Gòn, bà Nguyễn Thu Trang, điều phối viên Liên Minh Năng Lượng Bền Vững Việt Nam (VSEA), cho biết, khi chính quyền Việt Nam vẫn dự tính sẽ sử dụng các nhà máy nhiệt điện dùng than để cung cấp 56.4% tổng lượng điện tại Việt Nam (tính theo nhu cầu năm 2030) thì nguy cơ ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, suy giảm sức khỏe của những người cư trú gần các nhà máy nhiệt điện dùng than vẫn lơ lửng trên đầu nhiều triệu người.

Việt Nam hiện có 19 nhà máy nhiệt điện dùng than và bất chấp khuyến cáo của các chuyên gia, năm 2011, chính quyền Việt Nam vẫn phê duyệt “tổng sơ đồ điện VII” (kế hoạch phát triển nguồn điện tại Việt Nam đến năm 2030). Theo đó, đến năm 2020, các nhà máy phát điện bằng than sẽ chiếm 46.8% cơ cấu năng lượng của Việt Nam. Tới năm 2030, tỉ lệ này là 56.4%.

Theo các chuyên gia, những con số như sẽ có đến 52 nhà máy nhiệt điện dùng than, với tổng lượng than cần nhập cảng khoảng 85 triệu tấn mỗi năm là dữ liệu cần phải tính toán lại xem dùng than để phát điện có thật sự rẻ như Tập Đoàn Điện Lực Việt Nam (EVN) tính toán hay không (?). Họ lưu ý, tính toán hiệu quả đầu tư vào các nhà máy phát điện bằng than phải tính cả đến thiệt hại do môi trường và sức khỏe con người bị hủy hoại.

Bà Trang thắc mắc rằng đã biết rõ tác hại đến môi trường và sức khỏe con người mà vẫn tiếp tục lựa chọn giải pháp nhiệt điện dùng than thì có đúng đắn hay không?

Một đại diện của Quỹ Khí Hậu Châu Âu tên là Aviva Imhof, lưu ý, Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu và cam kết giữ nhiệt độ tăng không quá 1.5 độ C. Nếu muốn giữ nhiệt độ trái đất không tăng cao hơn thì phải hạn chế xây dựng thêm các nhà máy nhiệt điện dùng than. Theo bà Imhof, không chỉ Hoa Kỳ ngưng thực hiện các dự án nhiệt điện dùng than mà ngay cả Trung Quốc cũng đã cắt giảm việc sử dụng than để phát điện.

Chỉ có Việt Nam đi theo hướng ngược lại, nâng công suất của nhiệt điện chạy than từ 35.1% tính trên tổng lượng điện vào năm 2015 lên 56.4% tổng lượng điện vào năm 2030.

Đáng ngạc nhiên là chính quyền Việt Nam vẫn không thay đổi dự định cho dù bên cạnh những khuyến cáo còn có những phân tích rất rõ ràng về tác hại của nhiệt điện dùng than.

Hồi tháng 9 năm ngoái, nhóm mô hình hóa học khí quyển thuộc đại học Harvard từng công bố kết quả nghiên cứu của về “các tác động tới sức khỏe do gia tăng phát thải từ than” ở Đông Nam Á và Việt Nam. Theo đó, hàng chục ngàn người Việt sẽ chết dần, chết mòn vì nhiệt điện dùng than. Lúc đó, tại hội thảo về “than và nhiệt điện dùng than” do Trung Tâm Phát Triển Sáng Tạo Xanh (GreenID), thuộc Liên Hiệp các Hội Khoa Học và Kỹ Thuật Việt Nam tổ chức, GreenID dẫn nghiên cứu vừa kể để cảnh báo, hiện nay, mỗi năm, tại Việt Nam có khoảng 4,300 người Việt thiệt mạng do sức khỏe suy giảm, bởi tình trạng ô nhiễm từ nhiệt điện dùng than. Nếu chính quyền Việt Nam tiếp tục cho phép đầu tư - vận hành các nhà máy nhiệt điện dùng than theo “quy hoạch” đã được phê duyệt thì số người thiệt mạng sẽ tăng lên thành 25, 000 người/năm.

GreenID tính toán, quá trình đốt than để tạo điện sẽ thải vào không khí 15 triệu tấn tro, một lượng lớn các chất nguy hiểm (lưu huỳnh dioxit - SO2, oxit nitơ - NOx, carbon dioxit - CO2, thủy ngân, thạch tín,...). Những chất này sẽ phá hủy hệ thần kinh, hệ tuần hoàn, hệ hô hấp, tăng nguy cơ bị ung thư phổi, đột quỵ, mắc các bệnh về tim mạch, bệnh mãn tính hoặc bệnh truyền nhiễm về đường hô hấp... Chưa kể các loại khí sunfat và nitrat còn gây ra mưa axit, hủy hoại những dòng suối, những cánh rừng.

Các chuyên gia môi trường từng gọi “tổng sơ đồ điện VII” là một kế hoạch hủy diệt môi trường, sức khỏe và tính mạng con người, bởi số người chết vì các nhà máy nhiệt điện dùng than cao gấp ba lần số người chết vì tai nạn giao thông, chưa kể chi phí khổng lồ do phải chăm sóc sức khỏe của các nạn nhân.

Tuy nhiên hàng chục nhà máy nhiệt điện dùng than vẫn được xây dựng ở cả đồng bằng sông Hồng lẫn đồng bằng Sông Cửu Long.

Thậm chí hồi tháng 8 năm ngoái, bất chấp cả những cảnh báo về mức độ rủi ro sẽ tăng lên gấp nhiều lần nếu sử dụng công nghệ Trung Quốc, Việt Nam vẫn cho phép hai doanh nghiệp Trung Quốc là công ty Lưới Điện Phương Nam và công ty Điện Lực Quốc Tế khởi công dự án nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 1, tọa lạc ở huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận, trị giá $1.75 tỷ.

Hai doanh nghiệp của Trung Quốc góp khoảng 20% vốn, 80% còn lại do năm ngân hàng của Trung Quốc cho vay. Thiết kế và toàn bộ thiết bị do Trung Quốc cung cấp. Theo dự kiến, việc xây dựng nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 1 sẽ khoảng bốn năm. Sau đó hai doanh nghiệp Trung Quốc được phép khai thác trong 25 năm rồi giao lại cho Việt Nam.

Dự án xây dựng nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 1 là một phần trong cái gọi là “tổng sơ đồ điện VII.”