20-7-2016

Sau 3 tháng rưỡi Nguyễn Phú Trọng lần đầu lên tiếng vụ cá chết

Sau nhiều tháng không đề cập tới cá chết ở miền Trung, Tổng bí thư Việt Nam Nguyễn Phú Trọng hôm 18/7 nhắc tới “thảm họa môi trường” này.

Phát biểu tại hội nghị do Hội đồng bầu cử Quốc gia tổ chức, ông Trọng khẳng định cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 14 và đại biểu hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016 - 2021 mới đây đã "thành công tốt đẹp".

Tuy nhiên, người đứng đầu đảng cầm quyền ở Việt Nam nói thêm rằng một số yếu tố như “sự cố hải sản chết bất thường ở một số tỉnh ven biển miền Trung, sự chống phá của các thế lực thù địch..., đã gây không ít khó khăn cho công tác bầu cử”.

Về tuyên bố này, nhà hoạt động xã hội Nguyễn Anh Tuấn, người từng giúp ngư dân bị ảnh hưởng bởi thảm họa cá chết ở miền Trung, nói với đài VOA Việt Ngữ:

“Người dân ở Vũng Áng tỏ ra rất là thất vọng, khi mà ông Nguyễn Phú Trọng trong thảm cảnh cá chết như thế mà không có bất kỳ tiếp xúc, gặp gỡ gì với người dân, động viên tinh thần của họ. Trong suốt khoảng thời gian 3 tháng vừa qua, gần như ông Nguyễn Phú Trọng không có nói bất kỳ điều gì về vụ cá chết. Thế mà bây giờ, khi nói về vụ cá chết, ông chỉ quan tâm duy nhất tới một khía cạnh, đó là vụ cá chết gây ảnh hưởng tới công tác bầu cử, công tác giúp thể chế hóa vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam mà ông là người đứng đầu”.

Hồi cuối tháng Tư, trong khi vụ cá chết ở miền Trung gây nhiều phản ứng trong xã hội, ông Trọng tới Hà Tĩnh để “kiểm tra mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, khu dân cư mẫu nông thôn mới và tiến độ dự án Formosa”.

Khi ấy, báo chí nhà nước Việt Nam không đưa tin về bất kỳ phát biểu nào của ông Trọng liên quan tới vụ cá chết, khiến truyền thông “lề trái” ngay lập tức chỉ trích.

Cuối tháng trước, chính phủ Việt Nam xác định Formosa đã gây ra thảm họa cá chết ở 4 tỉnh miền Trung, và cho biết rằng công ty của Đài Loan này đã “nhận trách nhiệm” và đồng ý bồi thường 500 triệu đôla.

Mới đây, ông Trương Trọng Nghĩa, người vừa trúng cử đại biểu quốc hội khóa mới, lên tiếng kêu gọi đưa vấn đề biển Đông và Formosa vào nghị trình thảo luận của cơ quan lập pháp của Việt Nam.

Tuy nhiên, nhà hoạt động Nguyễn Anh Tuấn cho biết ông “không kỳ vọng nhiều vì trong ba tháng vừa qua đâu có ai thấy bất kỳ đại biểu quốc hội nào lên tiếng đâu”.



20-7-2016

VN khúm núm ‘bác bỏ thông tin sai sự thật’ của TQ

Thông tấn xã Việt Nam vừa lên tiếng “bác bỏ thông tin sai sự thật” đang được hệ thống truyền thông Trung Quốc quảng bá. Theo đó, Việt Nam “tôn trọng lập trường của Trung Quốc về Biển Đông.”

Sau khi ông Nguyễn Xuân Phúc, thủ tướng Việt Nam hội đàm với ông Lý Khắc Cường, thủ tướng Trung Quốc, bên lề Hội Nghị Thượng Đỉnh Á – Âu, thường được gọi tắt là ASEM, diễn ra tại Mông Cổ, trong hai ngày 14 và 15 tháng 7, Tân Hoa Xã và hàng loạt nhật báo của Trung Quốc đồng loạt loan báo, ông Phúc khẳng định rằng Việt Nam “tôn trọng lập trường của Trung Quốc về Biển Đông” và “sẵn sàng thúc đẩy đàm phán song phương về vấn đề biển, quản lý đúng đắn những khác biệt với Trung Quốc nhằm đóng góp cho hòa bình và ổn định khu vực.”

Thông tin vừa kể khiến cả công chúng Việt Nam lẫn cộng đồng quốc tế chưng hửng.

“Lập trường của Trung Quốc về Biển Đông” có thể tóm tắt lại thành ba điểm: (1) Trung Quốc có chủ quyền “bất khả tranh biện” đối với khoảng 80% diện tích Biển Đông, theo đường chín đoạn mà Trung Quốc tự vạch. (2) Tranh chấp về chủ quyền tại Biển Đông không phải là chuyện của cộng đồng quốc tế. Đây là vấn đề giữa Trung Quốc và từng quốc gia đang có tranh chấp với Trung Quốc về chủ quyền tại Biển Đông. (3) Tranh chấp về chủ quyền tại Biển Đông chỉ có thể được giải quyết bằng đàm phán song phương giữa Trung Quốc với từng quốc gia có bất đồng về chủ quyền. Trung Quốc không chấp nhận sự can dự của bên thứ ba, kể cả các tòa án quốc tế.

Nếu thật sự Việt Nam “tôn trọng lập trường của Trung Quốc về Biển Đông” thì điều đó giống như Việt Nam ủng hộ việc Trung Quốc vứt phán quyết của Tòa Trọng Tài về Luật Biển trong vụ Philippines kiện yêu sách của Trung Quốc về chủ quyền tại Biển Đông vào sọt rác.

Đó cũng là lý do Thông Tấn Xã Việt Nam phải lên tiếng “bác bỏ” vì những thông tin này “sai sự thật.” Có một điểm đáng chú ý là dù những thông tin “sai sự thật” mà Tân Hoa Xã và hệ thống truyền thông Trung Quốc đồng loạt loan tải có thể gây ra những hậu quả thật sự là đặc biệt nghiêm trọng cho Việt Nam nhưng Thông tấn xã Việt Nam chỉ nhẹ nhàng “bác bỏ” chứ không lên án gay gắt bằng những từ như “dối trá,” “thâm độc,”… mà cả Thông Tấn Xã Việt Nam lẫn hệ thống truyền thông Việt Nam thường dùng khi bị chỉ trích về việc xâm hại dân chủ, nhân quyền!

Ngoài việc “bác bỏ,” Thông Tấn Xã Việt Nam phân bua thêm rằng, khi hội đàm với ông Lý Khắc Cường, thủ tướng Trung Quốc, ông Nguyễn Xuân Phúc, thủ tướng Việt Nam đã “đề nghị hai bên cùng thực hiện nghiêm túc các thỏa thuận và nhận thức chung của giới lãnh đạo cao cấp hai bên, trong đó có ‘Thỏa thuận về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển Việt Nam – Trung Quốc’ do hai Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng và Hồ Cẩm Đào đã thống nhất tháng 10 năm 2011, nhằm thúc đẩy các cơ chế đàm phán trên biển sớm có tiến triển thực chất, đồng thời kiểm soát tốt bất đồng trên biển, không làm phức tạp tình hình, thực hiện hiệu quả, toàn diện ‘Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm đạt được Bộ Quy Tắc Ứng Xử ở Biển Đông (COC), góp phần duy trì hòa bình, ổn định ở khu vực.’”

Theo Thông tấn xã Việt Nam thì khi hội đàm với ông Lý Khắc Cường, ông Nguyễn Xuân Phúc đã “khẳng định lại ‘lập trường của Việt Nam’ đối với phán quyết của Tòa Trọng Tài về Luật Biển ngày 12 tháng 7.”

Giới lãnh đạo Việt Nam luôn luôn thiếu rõ ràng, dứt khoát khi hội đàm với các đồng nhiệm phía Trung Quốc về những vần đề liên quan tới chủ quyền của Việt Nam. Những cụm từ thường xuyên được lập đi, lập lại dù rổn rảng như “cùng thực hiện nghiêm túc các thỏa thuận và nhận thức chung của giới lãnh đạo cao cấp hai bên” chẳng khác gì tung hỏa mù. Chúng không chỉ khiến người ta khó hiểu, nghi ngại mà còn tạo ra cơ hội để đối phương khai thác theo kiểu xuyên tạc.

Dường như khi hội đàm với ông Cường, ông Phúc đã không đả động gì đến “lập trường của Việt Nam đối với phán quyết của Tòa Trọng Tài về Luật Biển ngày 12 tháng 7” thành ra khi lên tiếng bác bỏ, Thông Tấn Xã Việt Nam phải chú thích thêm như thế này: “Trước đó, ngày 12 tháng 7, người phát ngôn Bộ Ngoại Giao Việt Nam Lê Hải Bình đã nêu rõ…”

Việc “Việt Nam hoan nghênh Tòa Trọng Tài về Luật Biển công bố phán quyết về Biển Đông“ và khẳng định chủ quyền của mình đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa” là chuyện của… phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao chứ không phải chuyện của thủ tướng.



20-7-2016

VN tiếp nhận hỏa tiễn phòng không của Do Thái

Việt Nam tiếp nhận dàn hỏa tiễn phòng không tầm gần Spyder-SR do công ty Rafael của Do Thái sản xuất để tăng cường khả năng phòng thủ.

Theo một bản tin của tổ chức nghiên cứu thông tin quốc phòng defense-studies.blogspot.com, đây là dàn hỏa tiễn phòng không Spyder-SR đầu tiên trong số 3 dàn mà Việt Nam đặt mua từ Do Thái. Tin tức mua sắm trang bị quốc phòng này được Hà Nội tiết lộ hồi tháng 10 năm ngoái khi tướng Lê Huy Vịnh nói trên tờ Quân Đội Nhân Dân về nhu cầu mua sắm là để “bảo vệ vững chắc bầu trời.”

Một bản phúc trình của Viện Nghiên Cứu Hòa Bình (SIPRI) tại Stockholm, Thụy Điển, gần đây cho biết, cùng với 3 dàn hỏa tiễn nói trên, Việt Nam đã mua 250 hỏa tiễn gồm 125 hỏa tiễn Derby và 125 hỏa tiễn Python cho các dàn Spyder nói trên.

Khả năng của các dàn hỏa tiễn phòng không Spyder-SR có thể hoạt động trong tất cả mọi điều kiện thời tiết và có thể tiêu diệt nhiều loại đe dọa trên không gồm cả máy bay chiến đấu, máy bay không người lái, hỏa tiễn tấn công tầm xa, trực thăng. Từ năm ngoái, một số sĩ quan và lính Việt Nam đã được lựa chọn để theo học các khóa huấn luyện sử dụng các dàn hỏa tiễn phòng không nói trên.

Nhiều phần, hợp đồng mua 3 dàn Spyder chỉ là “hợp đồng mua sắm giai đoạn 1 mang tính thử nghiệm,” sau đó có thể Hà Nội mua thêm một số nữa. vì để trang bị đủ cho 4 trung đoàn phòng không thì “cần phải có không dưới 10 tổ hợp vì ít nhất mỗi đơn vị cũng phải có từ 2 tiểu đoàn hỏa lực trở lên,” theo một bản tin Soha News.

Theo một phúc trình SIPRI, chi tiêu quốc phòng của Việt Nam năm nay khoảng $5 tỷ, dự trù sẽ tăng lên khoảng $6.2 tỷ vào năm 2020. Chi tiêu quốc phòng của Việt Nam năm 2015 là $4.4 tỷ hay khoảng 8% ngân sách quốc gia. Ngân sách quốc phòng của Việt Nam năm 2005 chỉ có khoảng $1 tỷ.

Chi tiêu quốc phòng của Việt Nam chỉ là con sốt quá nhỏ so với ngân sách quốc phòng của Trung Quốc với $215 tỷ hồi năm ngoái.

Theo ước lượng của tổ chức thông tin quốc phòng quốc tế IHS Jane’s năm nay Việt Nam sẽ dành ra khoảng $1.6 tỷ cho việc mua sắm trang bị quốc phòng và sẽ tăng lên khoảng $42 tỷ vào năm 2020.


20-7-2016

Formosa đổ lỗi làm cá chết cho chính quyền Việt Nam

July 15, 2016

Share on Facebook

Tweet on Twitter

Người Việt cư ngụ tại Đài Loan biểu tình ngày 18 tháng 6, 2016 chống công ty Formosa xả chất thải độc hại giết thủy sản suốt dọc 4 tỉnh miền Trung Việt Nam. (Hình: Sam Yeh/AFP/Getty Images)

ĐÀI BẮC (NV) – Một viên chức cấp cao Tập đoàn Formosa dẫn các quy định của Việt Nam để nói họ không gây thảm họa cá biển chết dọc 4 tỉnh miền Trung mà đẩy trách nhiệm lại cho nhà cầm quyền Việt Nam.

Theo tờ Đài Bắc Thời Báo (Taipei Times) hôm 13 Tháng 7, ông Hồng Phú Nguyên (Hong Fu-yuan) chủ tịch của Tập Đoàn Nhựa và Sợi Formosa FPG (Formosa Plastics Group) đưa ra các dẫn chứng để nói rằng hai loại hóa chất (bị cáo buộc là họ đã dùng) làm cho cá biển chết tại khu vực gần nhà máy luyện gang thép của họ ở Hà Tĩnh “đều nằm bên dưới mức chuẩn cho phép” của nhà cầm quyền Việt Nam.

Theo ông này, hai xét nghiệm về các mẫu nước lấy tại 6 địa điểm trên biển gần cảng Vũng Áng, nơi đặt nhà máy luyện gang thép Formosa) vào các ngày 23 tháng 4, 2016 và 5 tháng 5, 2016 cho thấy mức độ hóa chất phenol đo được bên dưới 0.001 milligrams/lít, tức bên dưới mức cho phép theo chuẩn của nhà cầm quyền Việt Nam là 0.03 milligrams/lít. Đồng thời, nồng độ của cyanide là dưới 0.004 milligrams/lít tức là bên dưới mức 0.01 milligrams/lít mà Việt Nam ấn định.

“Người ta có thể dùng các con số này để phán xét xem chất thải do nhà máy (Formosa Hà Tĩnh) xả ra đã làm cá biển chết hàng loạt hay không,” ông Hồng Phú Nguyên nói trên tờ Đài Bắc Thời Báo.

Như vậy, theo ông này, nhà máy gang thép ở Vũng Áng đã không làm gì trái với các quy định về xả chất thải do nhà cầm quyền Việt Nam ấn định.

Sau khi chính phủ CSVN cho họp báo ngày 30 tháng 6, 2016 công bố nguyên nhân cá biển chết suốt dọc 4 tỉnh miền Trung Việt Nam từ Hà Tĩnh tới Thừa Thiên- Huế, nói Formosa “nhận trách nhiệm” gây ra thảm họa cũng như chấp nhận bồi thường $500 triệu, đây là lần đầu tiên người ta thấy một viên chức cấp cao của tập đoàn này lên tiếng về vụ việc.

Không đủ thuyết phục

Cũng trong bài báo trên thuật lời bà Lâm Nhân Huệ (Lin Jen-hui) tổng thư ký Hội Thẩm Phán Môi Trường bình luận rằng những dữ liệu do ông Hồng Phú Nguyên đưa ra không đầy đủ, vì chúng thiếu những dẫn chứng căn bản như các vị trí được phối hợp lấy mẫu nước để xét nghiệm cũng như ai đã thực hiện các xét nghiệm đó.

Tập đoàn Formosa “chỉ tiết lộ kết quả xét nghiệm hai loại hóa chất trong khi còn nhiều loại hóa chất khác cũng được sử dụng. Điều đó cho thấy những dữ liệu mà ông ta đưa ra không đủ thuyết phục,” bà Huệ nói.

Theo bà này, lời tuyên bố của Formosa không đi đôi với những lời nhận trách nhiệm gần đây là đã làm ô nhiễm môi trường và đề nghị bồi thường $500 triệu.

“Nếu tập đoàn Formosa tin rằng họ bị kết tội oan uổng, tại sao họ lại xin lỗi và đề nghị bồi thường $500 triệu?” Bà Huệ hỏi như vậy và nói tập đoàn Formosa nên công bố kết quả cuộc điều tra của phía nhà cầm quyền Việt Nam.

Formosa bị xác nhận là thủ phạm gây ra thảm họa cá chết trắng biển là kết luận của nhà cầm quyền Việt Nam tại cuộc họp báo được tổ chức vào ngày 30 tháng 6, 2016, khi thảm họa này sắp tròn ba tháng. Theo đó, nước do Formosa thải ra tại khu vực Vũng Áng, Hà Tĩnh, chứa nhiều độc tố như phenol, cyanide, chúng kết hợp với nhiều loại hóa chất khác, tạo thành phức hợp theo dòng hải lưu đến tận Thừa Thiên-Huế làm hải sản và sinh vật biển chết hàng loạt.

Sau thảm họa, ngày 25 tháng 6, 2016, Formosa đã hoãn khai trương lò luyện thép số 1. Tuy nhiên trong tương lai, nếu Formosa chính thức hoạt động và xả tới 45,000 mét khối nước thải/ngày đúng như mức mà Bộ Tài Nguyên-Môi Trường của Việt Nam cho phép thì tầm vóc của thảm họa kế tiếp sẽ lớn gấp nhiều lần. Nói cách khác, không bao giờ loại trừ được khả năng Formosa có thể tạo ra một thảm họa mới khiến cá chết trắng suốt 3,000 cây số bờ biển chạy dọc Việt Nam.

Bài báo trên trang điện tử của tờ Taipei Times. (Hình chụp qua màn hình)

Tại cuộc họp báo hôm 30 tháng 6 nói trên, song song với việc xác định Formosa là thủ phạm gây ra thảm họa cá chết, ông Trần Hồng Hà, bộ trưởng Tài Nguyên-Môi Trường của Việt Nam thừa nhận, Việt Nam có đặt ra tiêu chuẩn (Tiêu Chuẩn 52), kiểm soát 12 thông số của gang thép, đồng thời xác lập một số quy chuẩn, trong đó có Quy Chuẩn 40 về nước thải công nghiệp với yêu cầu cao hơn Tiêu Chuẩn 52. Tuy nhiên đối với nước do Formosa thải ra, Việt Nam chỉ áp dụng Tiêu Chuẩn 52 dù “Tiêu Chuẩn 52 không bao quát!”

Viên bộ trưởng Tài Nguyên-Môi Trường của Việt Nam thú nhận chính quyền Việt Nam “chưa tiên liệu được các chất thải của Formosa” và hệ thống quan trắc mà Việt Nam đòi hỏi ở Formosa “không quan trắc được phenol, cyanide” thành ra “pháp luật còn lỗ hổng,” kể cả lỗ hổng “không giám sát trong quá trình thử nghiệm.”

Ngày 16 tháng 6, ba dân biểu của Quốc Hội Đài Loan và đại diện một số tổ chức phi chính phủ (NGO), trong đó có Liên Minh Theo Dõi và Thực Thi Công Ước về Nhân Quyền, Hiệp Hội Luật Sư Môi Trường, Văn Phòng Trợ Giúp Công Nhân và Cô Dâu Việt Nam ở Đài Loan đã tổ chức một cuộc họp báo, đề nghị chính quyền Đài Loan phải điều tra xem Formosa có lên quan đến thảm họa cá chết tại Việt Nam hay không (?).

Cuộc họp báo công bố nguyên nhân và thủ phạm gây ra thảm họa cá chết trắng bờ biển bốn tỉnh phía Bắc miền Trung không đề cập đến trách nhiệm cá nhân của bất kỳ viên chức nào, kể cả những kẻ từng thẳng tay vứt các đề nghị giao Vũng Áng cho hải quân vì có núi cao che chắn, có độ sâu, độ rộng thích hợp để tiếp nhận cả hàng không mẫu hạm, dễ tổ chức tiếp liệu nên giúp gia tăng khả năng bảo vệ vịnh Bắc Bộ, gia tăng khả năng kiểm soát hoạt động lưu thông cả trên bộ lẫn trên biển từ miền Nam và miền Trung ra miền Bắc Việt Nam, để đặt Vũng Áng vào tay Formosa, cho dù điều đó đã được cảnh báo liên tục là có khả năng tạo ra đủ thứ nguy cơ đối với cả quốc phòng lẫn kinh tế.

Chỉ có Formosa xin lỗi chính quyền và nhân dân Việt Nam kèm cam kết bồi thường $500 triệu. Sẽ không có truy cứu trách nhiệm hình sự bất kỳ ai vì theo ông Mai Tiến Dũng – bộ trưởng, chủ nhiệm Văn Phòng Chính Phủ – thì Việt Nam chỉ “đánh kẻ chạy đi chứ không đánh kẻ chạy lại.”

Trong cuộc họp báo công bố thủ phạm và nguyên nhân gây ra thảm họa cá chết, chính quyền Việt Nam chỉ xác định “Formosa đã để xảy ra ô nhiễm môi trường nghiêm trọng,” chứ không xác định Formosa đã vi phạm các qui định về bảo vệ môi trường của Việt Nam hay xả nước có độc tố sai với giấy phép đã cấp. Trong thảm họa cá chết, khi “pháp luật còn lỗ hổng” trong việc tiên liệu-kiểm soát nước thải của Formosa thì Formosa sẽ trả $500 triệu bồi thường như thế nào?

Hiện dư luận tại Việt Nam đang chú ý đến hàng trăm tấn chất thải rắn được nhà máy Formosa đưa đi chôn lấp không những tại nhiều địa điểm ở Hà Tĩnh mà còn cả ở tỉnh khác. Chúng độc hại đến đâu, chưa có kết luận nhưng ít nhất, người ta hiểu là có sự dấm dúi của một số viên chức ở một số cấp với Formosa để đổ bất hợp pháp chất thải công nghệ.