10-6-2017

Việt Nam và các nước khác phớt lờ lệnh cấm đánh bắt cá của TQ


Các quốc gia đối đầu với Trung Quốc trong cuộc tranh chấp chủ quyền lãnh hải phớt lờ lệnh cấm đánh bắt cá vô cùng nghiêm ngặt do Bắc Kinh ban hành trong năm nay ở Biển Đông, đặt các đoàn tàu của họ trước nguy bị chặn bắt.

Bắc Kinh tuyên bố lệnh cấm đánh bắt kéo dài 3 tháng bắt đầu từ ngày 1/5, dài hơn 30 ngày so với năm trước, đồng thời hạn chế nhiều phương cách đánh bắt cá. Lệnh cấm áp dụng ở Biển Đông, khu vực trên vĩ tuyến 12 dọc theo phía bắc đường xích đạo. Đài Loan, Việt Nam và Philippines tuyên bố chủ quyền lãnh hải trong khu vực cấm đánh bắt, không đồng tình với lệnh cấm của Trung Quốc.

Việt Nam lên án lệnh cấm, trong khi Philippines, nước đã có các cuộc đàm phán được mô tả là ‘tích cực’ với Trung Quốc về vụ tranh chấp hàng hải hồi tháng trước, giữ im lặng để tránh khoác lên tính chính đáng cho lệnh cấm này, theo giới phân tích. Đài Loan trao thưởng cho các chủ tàu áp đặt lệnh cấm của riêng họ, và tuyên bố sẽ giúp bất cứ ngư dân nào bị Trung Quốc bắt giữ.

Lệnh cấm đánh bắt cá được ban hành sau khi một tòa án quốc tế ra phán quyết bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh đối với phần lớn Biển Đông hồi năm ngoái, đã khiến Trung Quốc bị coi thường trên khắp châu Á, và mặt khác, nhắc nhở các nước khác về quyền kiểm soát trên thực tế của Trung Quốc đối với vùng biển này.

Ông Termak Chalermpalanupap, học giả Viện ISEAS Yusof Ihsak ở Singapore:

"Phản đối lệnh cấm cũng không có tác dụng gì, bởi vì như vậy là chúng ta thừa nhận họ đang áp đặt lệnh cấm, nhưng tại hiện trường, ngư dân biết họ cần tránh những nơi nào."

Trong nhiều năm qua, Bắc Kinh đã thi hành các biện pháp hạn chế đánh bắt hải sản theo mùa trên Biển Đông, lần đầu tiên tuyên bố lệnh cấm vào năm 1995 bằng cách chặn bắt các tàu đánh cá nước ngoài. Sau nhiều năm, ngư dân có kinh nghiệm biết họ có thể hoạt động an toàn ở nơi nào, theo các nhà phân tích.

Hội đồng các vấn đề Đại lục của Đài Loan nói Trung Quốc sẽ "kiểm tra" các tàu thuyền mà họ cho là bất hợp pháp và bắt giữ bất cứ ai không có giấy phép, tên tàu hoặc cảng đăng ký.

Ông Douglas Guilfoyle, giáo sư luật quốc tế thuộc Đại học Monash, Australia, nói rằng tuy vậy, im lặng và phản đối “không đồng nghĩa với việc chấp nhận quyền kiểm soát của bất cứ một nước nào trên "biển cả”- được hiểu là các vùng biển bên ngoài vùng đặc quyền kinh tế tính từ bờ biển quốc gia.

Giáo sư Guilfoyle: "Không ai bị buộc phải tranh cãi các tuyên bố chủ quyền không có cơ sở pháp lý. Luật pháp quốc tế đòi hỏi một quốc gia muốn khẳng định một quy định mới, phải được sự chấp nhận của các nước khác. Chấp nhận bằng cách đồng ý hoặc giữ im lặng không phải là một phương pháp thường tình trong việc lập quy định trong luật pháp quốc tế.”

Mặc dù đã tăng cường đối thoại với Bắc Kinh trong suốt một năm, Việt Nam vẫn cảm thấy bất bình với Trung Quốc về các tranh chấp chủ quyền lịch sử. Hồi tháng 3, Việt Nam tuyên bố sẽ điều tàu ra bảo vệ các tàu đánh cá, chống lại việc thi hành lệnh cấm.

Ông Murray Hiebert, chuyên gia của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) nói các tàu đánh cá có thể bị tuần duyên và cảnh sát biển Trung Quốc bắt giữ, hay đánh chìm.

Ông nói: "Một số tàu đánh cá của ngư dân Việt Nam sẽ tiếp tục ra khơi và đối mặt với nguy cơ bị sách nhiễu hoặc bắt giữ. Một số khác thận trọng hơn để tránh rắc rối."

Ông Zhang Hongzhou, nhà nghiên cứu Chương trình Trung Quốc tại Trường Quan hệ Quốc tế S. Rajaratnam, Đại học Nanyang ở Singapore, nói đằng nào thì Trung Quốc cũng sẽ chặn bắt các tàu Việt Nam. Ông Zhang nói: "Điều này không chỉ xảy ra trong thời gian lệnh cấm đánh bắt có hiệu lực. Trong mùa đánh cá, nếu tàu Việt Nam tiến vào các vùng biển do Trung Quốc kiểm soát, lực lượng tuần duyên Trung Quốc và các tàu thực thi pháp luật khác sẽ có hành động chống họ."

Ông Guilfoyle nói các nước bất bình với các vụ giữ tàu có thể kiện ra Tòa Trọng tài quốc tế, ít nhất để đòi trả lại tàu.

Một báo cáo của tạp chí National Geographic hồi năm ngoái nói sản lượng đánh bắt cá hàng năm ở Biển Đông lên tới 16,6 triệu tấn cá, và ngành khai thác hải sản mướn khoảng 3,7 triệu lao động, nhưng nguồn hải sản đang suy giảm. Các nước đòi chủ quyền nói rằng khu vực này là tuyến hàng hải quan trọng và giàu về trữ lượng khí đốt thiên nhiên và dầu hỏa.



10-6-2017

RSF lên án Việt Nam vụ tước quốc tịch ông Phạm Minh Hoàng

Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) lên án việc nhà chức trách Việt Nam tước quốc tịch Việt Nam của nhà đấu tranh dân chủ Phạm Minh Hoàng, người cũng mang quốc tịch Pháp.

Giảng viên đại học này hôm 1 tháng 6 đăng một bức tâm thư trên Facebook cho biết ông được Tổng lãnh sự quán Pháp ở Thành phố Hồ Chí Minh mời lên để báo tin Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã ký lệnh tước quốc tịch Việt Nam của ông hôm 17 tháng 5, và ông phải đối mặt với nguy cơ bị trục xuất khỏi Việt Nam.

Trong bức thư ông Hoàng cũng bày tỏ khát khao được ở lại Việt Nam cùng với gia đình và tiếp tục đấu tranh một cách ôn hòa để giải quyết những vấn đề của đất nước. Sau đó vài ngày ông cho biết ông đã gửi một bức thư đến Đại sứ Pháp ở Hà Nội xin từ bỏ quốc tịch Pháp, thể hiện mạnh mẽ quyết tâm ở lại quê hương.

“Chúng tôi lên án quyết định này và khá bàng hoàng về nỗ lực mới nhất này để hăm dọa một thêm một người bất đồng chính kiến nữa ở Việt Nam,” Margaux Ewen, Giám đốc Vận động và Truyền thông của RSF ở Bắc Mỹ, nói với VOA. “Ông ấy là công dân Việt Nam và cũng là công dân Pháp. Đuổi ông ấy đi khỏi đất nước trái với mong muốn của ông ấy chắc chắc là điều rất đáng lo ngại.”

Trong một cuộc phỏng vấn trước đó với VOA, ông Hoàng nói rằng chính quyền muốn tước quốc tịch nhằm "trả thù" các hoạt động cổ súy ôn hòa vì dân chủ và nhân quyền tại Việt Nam của ông và của đảng Việt Tân.

“Cách đây bốn, năm tháng, Bộ Công An Việt Nam tố cáo đảng Việt Tân, mà tôi là một thành viên, là một tổ chức khủng bố. Kể từ đó tôi nhận thấy việc đàn áp các anh em Việt Tân, đặc biệt những người có án như tôi, càng lúc càng nhiều,” ông nói.

Hành động của nhà chức trách Việt Nam nhắm vào ông Hoàng “nhất quán” với cách thức mà họ đối đãi với bất kỳ quan điểm bất đồng nào trái với quan điểm của chế độ độc đảng, theo lời bà Ewen.

“Bất kỳ blogger hay nhà báo công dân nào bày tỏ quan điểm khác biệt với chế độ, với bộ máy truyền thông, đều bị đàn áp, thậm chí những tiếng nói ôn hóa như luật sự và blogger nhân quyền Nguyễn Văn Đài, người vẫn bị giam giữ một cách tùy tiện suốt hơn một năm qua.”

Vào tháng 3 năm 2016, công an đã đột ngột xông vào một lớp học về kỹ năng mềm do ông hướng dẫn tại một quán café ở Sài Gòn, cách ly các học viên với ông và thẩm vấn từng người trong nhiều giờ liền.

Trước đó ông từng bị bắt năm 2011 khi đang giảng dạy tại Đại học Bách khoa Sài Gòn.

Tháng 1 năm 2012, ông được trả tự do sau khi được giảm phân nửa bản án ba năm tù về tội “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân” vì các bài viết thể hiện quan điểm cá nhân trái với nhà nước.

Bà Ewen nói sự việc mới nhất liên quan tới ông Hoàng cho thấy Việt Nam tiếp tục sa sút trong việc thể hiện sự tôn trọng đối với quyền tự do thông tin trong nước.

“Những vụ trấn áp gần đây diễn ra trong năm 2017 là chỉ dấu cho thấy sự gia tăng đàn áp quan điểm bất đồng chính kiến,” bà nói. “Bước kế tiếp nhằm trục xuất ông Hoàng lại là một chỉ dấu nữa của tình trạng đó.”

Việt Nam là một trong những nước có điểm số thấp nhất trong Chỉ số Tự do Báo chí Thế giới năm 2017 của RSF, đứng thứ 175 trên 180 nước.


10-6-2017

Quan chức CS muốn có thêm nhiều cảnh vệ

Đề xuất của nhiều lãnh đạo tỉnh cần có cảnh vệ đang gây ra nhiều phản ứng trái chiều trong dư luận với nhiều ý kiến cho rằng điều này chứng tỏ bất ổn xã hội đã tăng lên một mức mới.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh, Võ Trọng Việt, nêu lên đề xuất này từ nhiều tỉnh thành tại một buổi thảo luận của Quốc hội về dự án Luật Cảnh vệ hôm 6/6. Trên các trang mạng xã hội, nhiều người đã lên tiếng lo ngại về sự bất tín của lãnh đạo với người dân và đặt ra những câu hỏi về sự an toàn của xã hội Việt Nam hiện nay.

Trong cuộc họp Quốc hội ở Hà Nội, các đại biểu đã thảo luận về những đối tượng sẽ được đưa vào danh sách cần sự bảo vệ của cảnh vệ quốc gia. Theo dự thảo luật được truyền thông trong nước đưa tin, đối tượng cảnh vệ là người giữ chức vụ, chức danh cấp cao của đảng, nhà nước và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Tuy nhiên, có những đại biểu đề nghị đưa vào danh sách này những vị trí ở mức thấp hơn như người đứng đầu các tòa án và các tỉnh.

“Sau khi có sự việc xảy ra ở một tỉnh nhiều tỉnh đề nghị Bí thư, Chủ tịch tỉnh là đối tượng cảnh vệ,” ông Võ Trọng Việt được báo chí trong nước dẫn phát biểu.

Theo TuoiTreNews, sự việc mà ông Việt đề cập đến tại Quốc hội là vụ án mạng xảy ra ở Yên Bái vào năm ngoái khi Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh bắn chết Bí thư và Chủ tịch Hội đồng Nhân dân tỉnh này trước khi tự sát.

Đề xuất vừa kể, theo luật sư Trần Thu Nam, cho thấy “một sự bất ổn trong xã hội.”

“Tại sao những người đó phải có cảnh vệ? Nếu như trong một đất nước an bình và bình yên thì những chức vụ đó làm gì phải cần cảnh vệ. Nó thể hiện rằng một đất nước không hòa bình, không bình an thì mới phải như vậy." Luật sư Nam nói "Đã có những cơ quan sẵn có rồi, mỗi tỉnh đều có công anh tỉnh. Chả lẽ những cơ quan hiện có tại sao không đáp ứng được yêu cầu về anh ninh mà lại phải lập thêm vấn đề cảnh vệ cho từng chủ tịch tịch hoặc bí thư tỉnh.”

Theo chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh, nhiều ý kiến của đại biểu quốc hội muốn tăng thêm đối tượng cảnh vệ là những người “chống tiêu cực, chống tham nhũng, đụng độ, đụng chạm đến rất nhiều lợi ích, nhất là lợi ích nhóm.”

Vào tháng 3 năm nay, theo ghi nhận của truyền thông trong nước, Chủ tịch tỉnh Quảng Ninh bị đe dọa sau khi quyết định phát động chiến dịch ngăn chặn nạn khai thác cát sông bất hợp pháp ở tỉnh này.

Một đại biểu của Hải Phòng được báo điện tử VnMedia trích lời tại buổi hội thảo của Quốc hội rằng “Nếu để xảy ra tình huống không đảm bảo an toàn, an ninh cho các đồng chí này thì ảnh hưởng nghiêm trọng địa phương, anh ninh trật tự chung của cả nước.”

Dư luận xã hội cho rằng đề xuất này cho thấy các lãnh đạo, ngay cả cấp tỉnh, cũng đang “sợ dân”. Một người dùng mạng xã hội có tên Loi Dai phản hồi về bài viết của báo Tiền Phong trên Facebook rằng “Nếu ai cũng chính trực đàng hoàng cần gì phải cảnh vệ”. Một Facebooker khác có tên Hong Le Nguyen bình luận “Không bảo vệ nào bằng sự bảo vệ của nhân dân, muốn vậy thì các vị phải đúng là Đại biểu của dân, do dân bầu ra, vì dân mà phục vụ…một cách đúng nghĩa.”

Minh chứng cho lập luận rằng các cấp lãnh đạo đang “run sợ,” nhà báo Phạm Chí Dũng đưa ra ví dụ về trường hợp một quan chức cấp tướng phải huy động một trung đội công binh để mở một gói quà mà ông nghi rằng có bom hoặc mìn trong khi đó chỉ là một chiếc bánh trung thu.

Nhiều người khác cùng tham gia bình luận đều có chung ý kiến rằng nếu các lãnh đạo trong sạch, làm việc vì dân, không vụ lợi, thì không cần đến sự bảo vệ nào.

Theo nhà báo Phạm Chí Dũng, “trước đây quan chức sợ dân, nhưng từ sau vụ (sát hại ở) Yên Bái thì quan chức sợ nhau.”

“Thực ra không biết nỗi sợ nào lớn hơn nỗi sợ nào nhưng quả là bây giờ quan chức rất bất an, bất ổn." Nhà báo Dũng nói "trước vụ Yên Bái thì họ sợ ngầm nhau. Sợ ngấm ngầm mà chưa bộc lộ ra. Còn sau vụ Yên Bái nỗi sợ hãi trong nội bộ đã bộc lộ ra hẳn.”

Giám đốc Công an Nghệ An và đại biểu Quốc hội Nguyễn Hữu Cầu nói với Tiền Phong bên lề cuộc hội thảo hôm 6/6 rằng ông cũng không đồng tình với việc đề xuất bảo vệ lãnh đạo tỉnh ở cấp quốc gia vì “cảnh vệ càng nhiều thì xã hội càng bất ổn.”

Luật sư Trần Thu Nam đồng tình với quan điểm đó vì “càng nhiều cảnh vệ thì càng bất ổn và càng bất ổn thì càng tăng cường cảnh vệ - đó là một vấn đề tỷ lệ thuận với nhau giữa bất ổn và cảnh vệ.”

Phân tích sự yếu kém trong điều hành của đảng dẫn tới xã hội bất ổn, thành viên Hội Nhà báo Độc Lập, Phạm Chí Dũng, nhấn mạnh “sự bất ổn đó là từ trong nội bộ đảng, lấy xã hội ra làm bình phong che chắn.”

Kinh tế, tài chính, môi trường và nhân quyền là những vấn đề lớn góp phần gây bất ổn xã hội tại Việt Nam trong những năm gần đây. Hiện nợ công của Việt Nam đã vượt ngưỡng cho phép 65% GDP. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thừa nhận điều này hồi đầu năm nay. Nợ xấu tại Việt Nam, qua số liệu thống kê, tăng cao đột biến 5 năm gần đây, hiện ở mức 600.000 tỷ đồng. Trong khi đó, nhiều cuộc biểu tình vì môi trường nổ ra từ tháng 4 năm ngoái vì cách giải quyết của chính quyền đối với thảm họa Formosa. Nhiều nhà hoạt động vì môi trường đã bị đàn áp và bắt giam.

Ngoài những bất ổn trong xã hội, theo nhà báo Phạm Chí Dũng, “đến cả đảng bây giờ cũng bất ổn.” Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng cách đây 5 năm đã đề cập đến sự tồn vong của đảng và “sự tồn vong đó sắp đến” với sự bất ổn tăng cao, theo phân tích của nhà quan sát này.