29-7-2017

LHQ lên án VN việc xét xử nhà tranh đấu Trần Thị Nga 9 năm tù

Hôm thứ Sáu 28/7 LHQ hối thúc VN trả tự do cho nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng, người vừa bị tuyên án 9 năm tù giam hồi đầu tuần này, sau phiên tòa kéo dài một ngày về tội “tuyên truyền chống phá nhà nước,” theo điều 88 Bộ Luật hình sự.

Người phát ngôn nhân quyền của LHQ Liz Throssell phát biểu tại một cuộc họp báo ở Geneva, Thụy Sĩ về mức độ nghiêm trọng của bản án đối với blogger Trần Thị Nga và việc xét xử bà không đúng tiêu chuẩn thủ tục tố tụng và gây ra "những lo ngại nghiêm trọng."

Trong sáu tháng qua, có ít nhất 7 nhà tranh đấu cho nhân quyền khác đã bị bắt và đang bị truy tố, hiện nay có khoảng chục người đang bị giam giữ, và hai người đã bị trục xuất hoặc buộc phải lưu vong, nhiều người khác bị hăm dọa, quấy rối và đánh đập tàn nhẫn. Các nhà tranh đấu cho nhân quyền không bao giờ bị xem là những người phạm tội đe dọa đến an ninh quốc gia."

Cao ủy LHQ và các nhóm nhân quyền quốc tế đều tố cáo Điều 88 Bộ Luật hình sự của VN, được dùng để trấn áp các nhà tranh đấu cho nhân quyền.

"Tất cả các nhà tranh đấu đều cho rằng điều khoản này quá mơ hồ và vi phạm công ước nhân quyền quốc tế; hình sự hoá việc thực hiện các quyền cơ bản, cũng như tự do ngôn luận."

Bà Throssell nói bà Trần Thị Nga, người phải chịu thêm 5 năm quản chế, đã bị giam không cho tiếp xúc với gia đình và luật sư trong sáu tháng qua kể từ khi bà bị bắt hồi tháng Giêng cho đến vài ngày trước phiên xử, và bà Nga không có đủ thời gian chuẩn bị cho việc bào chữa.

Ngày 27/7, Đặc ủy Nhân quyền của Chính phủ Cộng hòa Liên bang Đức, Bà Bärbel Kofler, đã tuyên bố: "Tôi bàng hoàng trước việc bà Trần Thị Nga bị một tòa án tại VN tuyên phạt mức án rất nặng là 9 năm tù giam. Bà Nga đã sử dụng các biện pháp ôn hòa để đấu tranh chống tham nhũng và sự tùy tiện cũng như tranh đấu cho dân oan, quyền của người lao động và bảo vệ môi trường. Sự cống hiến của bà đã được tổ chức Ân xá Quốc tế tuyên dương nhân ngày Quốc tế Phụ nữ năm nay.

Bà Kofler nói cũng như trong trường hợp của blogger nổi tiếng Mẹ Nấm – tức Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, người bị kết án mười năm tù giam cách đây chưa đầy một tháng vì sự tranh đấu cho nhân quyền, bản án này cũng đi ngược lại các nguyên tắc về nhân quyền mà VN đã công nhận cũng như vi phạm Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị mà VN đã tham gia. Ngay cả Hiến pháp VN cũng bảo vệ sự tự do biểu đạt và tự do báo chí.

Sau sự kiện hai phụ nữ đấu tranh cho nhân quyền Nguyễn Ngọc Như Quỳnh và Trần Thị Nga bị VN trấn áp bằng các án phạt tù, nhiều tổ chức và cá nhân vận động gây quỹ hỗ trợ gia đình hai nữ blogger.

Cũng trong ngày 27/7 hơn 25 tổ chức xã hội dân sự độc lập và nhiều cá nhân trong nước ra tuyên bố “bác bỏ hoàn toàn các cáo buộc của nhà cầm quyền VN đối với bà Trần Thị Nga;

Tiến sĩ Nguyễn Quang A, đại diện cho Mạng lưới Các Tổ chức Xã hội Dân sự Độc lập cho VOA biết nhận định của ông về bản án đối với bà Nga: “Trần Thị Nga không có tội gì cả mà bị tuyên án 9 năm tù và 5 năm quản chế là một điều sỉ nhục cho nền tư pháp VN.”

Các tổ chức nhân quyền quốc tế và tổ chức xã hội dân sự độc lập của VN kêu gọi Hà Nội trả tự do ngay lập cho nhà tranh đấu Trần Thị Nga và các tù nhân lương tâm khác, vì “cho rằng việc phát biểu ôn hòa về các vấn nạn của đất nước và xã hội VN, dù trái với quan điểm và chính sách của nhà cầm quyền, dứt khoát không thể bị xem là hành vi phạm tội theo luật pháp hiện hành.”

Trưởng phái đoàn Liên Hiệp châu Âu tại VN hôm 26/7 nói rằng bản án 9 năm tù đối với bà Nga mâu thuẫn trực tiếp với Tuyên ngôn Quốc tế về Nhân quyền và Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị mà VN là một nước thành viên, trong đó các quyền tự do ý kiến và tự do biểu đạt là những quyền căn bản, không thể thiếu đối với phẩm giá và sự mãn nguyện của mỗi cá nhân, cũng như đã được nêu trong Điều 25 của Hiến pháp VN.

Quyết định của các cơ quan thẩm quyền VN không cho phép các đại diện của Phái đoàn EU cũng như của các đại sứ quán các nước thành viên EU quan sát phiên xét xử đã đặt dấu hỏi về sự minh bạch của quá trình xét xử, tuyên bố của đại diện EU tại VN cho biết.

Liên minh châu Âu nói sẽ tiếp tục theo dõi tình hình nhân quyền ở VN cũng như hợp tác với các cơ quan thẩm quyền nhằm hướng tới việc cải thiện tình hình nhân quyền tại đây.



29-7-2017

Ngô Xuân Lịch gặp Đại sứ Mỹ sau vụ rút giàn khoan Repsol

Đại sứ Hoa Kỳ tại VN Ted Osius hôm 26/7 đã gặp Bộ Trưởng Bộ Quốc phòng VN, Đai tướng Ngô Xuân Lịch, để bàn về vấn đề hợp tác quốc phòng Việt-Mỹ. Cuộc họp diễn ra hai ngày sau khi truyền thông quốc tế loan tin VN đã yêu cầu tập đoàn Repsol ngưng khoan thăm dò tại Biển Đông vì bị TQ dọa tấn công.

Báo Quân đội Nhân dân đưa tin đại sứ Osius và Đại tướng Lịch bàn về những biện pháp nhằm tăng cường hợp tác quốc phòng VN-Hoa Kỳ theo tinh thần Bản ghi nhớ về Thúc đẩy Hợp tác Quốc phòng song phương ký năm 2011, và Tuyên bố Tầm nhìn chung về Quan hệ quốc phòng năm 2015.

Báo chí VN và phía tòa đại sứ Hoa Kỳ không đề cập đến cuộc họp ngày 26/7 có bàn đến việc VN ngừng hoạt động thăm dò khai thác dầu khí tại lô 136-03 của công ty Talisman-Vietnam, một công ty con của Repsol. Công ty này đã bắt đầu khoan tại địa điểm tranh chấp vào giữa tháng 6 trong vùng biển đặc quyền kinh tế của VN.

Tuy nhiên, một nhà báo trích một nguồn tin thân cận với cuộc họp cho biết Bộ Chính trị VN đã họp khẩn ngay khi TQ cho tàu thăm dò HYSY 760 tiếp cận khu vực mà công ty Repsol đang thực hiện dự án, và trong cuộc họp ngày 26/7, phía VN đã thông báo tình hình cho đại sứ Mỹ Osius.

Cho đến hôm 28/7 VN mới nói rằng VN có quyền khoan dầu ở Biển Đông, các nước khác nên tôn trọng quyền hợp pháp của VN.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao VN Lê Thị Thu Hằng nói trong một thông cáo gửi cho hãng tin Reuters hôm 28/7: "Các hoạt động liên quan đến dầu khí của VN diễn ra trên biển hoàn toàn thuộc chủ quyền và quyền tài phán của VN được xác lập theo luật pháp quốc tế."

Trước đó, nguồn tin từ các chuyên gia về biển Đông, giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện quốc phòng Úc và học giả Bill Hayton thuộc Viện nghiên cứu Chatham House, cho đài VOA biết TQ đã đưa ra lời đe dọa dùng vũ lực, nếu VN không ngưng khai thác, thông qua đại sứ VN ở Bắc Kinh. Nhà báo, học giả Bill Hayton nói với VOA: “Sau khi Bộ Chính trị (của Đảng Cộng Sản VN) xem xét yêu cầu, họ đã quyết định ngừng khoan dầu.”

Hôm 23/7, một ngày trước khi bài báo của BBC và giáo sư Carl Thayer nói về quyết định của VN ngừng khoan dầu trên biển, hai nhà quan sát có uy tín khác là Giáo sư Vuving và Jonathan London, đều đưa tin trên trang Twitter cá nhân về việc TQ đang triển khai dàn khoan HYSY-760 cùng 40 tàu hải giám tới khu vực gần bãi Tư Chính, quanh lô 163-03.

Một thông báo ra ngày 25/7 của ban chỉ huy quân sự quận Bình Thạnh Tp. Hồ Chí Minh xuất hiện trên Facebook cho biết Bộ Tư lệnh thành phố đã ra công điện ngày 21/7 chỉ đạo “trực sẳn sàng chiến đấu, phòng chống biểu tình, bạo loạn” cao điểm dư kiến vào ngày thứ Bảy và Chủ nhật hàng tuần, do lo ngại sẽ diễn ra nhiều tình huống phức tạp khi “giàn khoan HY 760 của TQ đặt tại Biển Đông.”

Trả lời phỏng vấn báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng hôm 28/7, bà Phạm Hải Liên, một nhà nghiên cứu thuộc Học viện Ngoại giao VN thuộc Bộ Ngoại giao cho biết, Hà Nội sẽ thảo luận việc khoan dầu chung với Bắc Kinh chỉ sau khi vấn đề chủ quyền được giải quyết.

Bà Liên nói tiếp: "Những tranh chấp về biển giữa VN và TQ nên được giải quyết theo luật pháp quốc tế. Trong khi chờ đợi quyết định cuối cùng, Hà Nội sẽ không thảo luận về kế hoạch hợp tác với Bắc Kinh - một động thái mà người VN coi là phản bội."



29-7-2017

Quan chức VN đòi Mỹ trả hoa hồng cho các thương vụ mua vũ khí

Một hãng tin tình báo quốc phòng của Anh vừa tiết lộ rằng các quan chức chính phủ VN yêu cầu các đối tác của Mỹ trả 25% hoa hồng cho các thương vụ mua bán vũ khí.

Thông tin của Shephard Media trích dẫn một nguồn tin quốc phòng của Mỹ cho biết các giới chức quốc phòng VN thông báo cho phái đoàn của Mỹ biết trong một cuộc họp gần đây ở Hà Nội rằng các thương vụ mua bán vũ khí phải được “lại quả” 1/4 của tổng giá trị.

Cũng theo nguồn tin này, cuộc họp đã “đột ngột dừng lại” sau khi phía VN đưa ra yêu cầu đó. Nguồn tin quốc phòng Mỹ cho Shephard Media biết thông tin này tại một Hội nghị và triển lãm phòng thủ hàng hải IMDEX được tổ chức ở Singapore tháng 5 vừa qua.

Trả tiền hoa hồng, “lại quả” hay “phí bôi trơn” rất phổ biến ở VN và được coi là một hình thức “hối lội” trá hình. Khảo sát về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2016 của Phòng Thương mại và Công nghiệp VN cho thấy khoảng 66% doanh nghiệp tại VN phải trả “phí bôi trơn” cho quan chức để việc kinh doanh được thuận tiện.

Tổ chức Minh bạch Quốc tế xếp VN thứ 113 trên 176 của bảng xếp hạng chỉ số tham nhũng năm 2016.

Liên quan đến vấn đề tham nhũng ở VN, một nguồn tin khác của Shephard Media, hãng tin chuyên cung cấp thông tin tình báo có độ tin cậy cao về kinh doanh và quốc phòng trong 35 năm qua, từ Singapore cho biết các quan chức chính phủ VN rửa tiền ở nước Đông Nam Á này thông qua “các bà vợ” của họ. Hãng tin này không cho biết thêm chi tiết về những hoạt động rửa tiền này được tiến hành như thế nào.

Theo Đạo luật chống tham nhũng ở nước ngoài của Mỹ được đưa ra năm 1977, các doanh nghiệp Mỹ không được phép tiến hành các thương vụ mua bán theo phương cách này, tức trả hoa hồng hoặc “lại quả” theo cách gọi ở VN. Đạo luật này khép hành vi đưa nhận hối lộ vào tội hình sự cấp liên bang.

Điều này, theo nhà báo Wendell Minnick của Shephard Media giải thích trong bài viết đăng hôm 25/7, có thể là lý do vì sao “VN sẽ tiếp tục dựa vào nguồn vũ khí của Nga và chấm dứt bất kỳ mối hợp tác quân sự đích thực nào giữa Mỹ và VN.”

Theo thống kê của Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế (SIPRI) có trụ sở ở Stockholm, Thụy Điển, nhà cung cấp chính về vũ khí cho VN là Nga. SIPRI xếp VN nằm trong Top 10 của danh sách các nước nhập khẩu vũ khí lớn nhất thế giới. Trong thời gian từ 2012-2016, VN nhập khẩu vũ khí với giá trị ước tính khoảng 5 tỷ USD và chiếm 3% thị phần toàn cầu.

Trong chuyến thăm VN vào tháng 5/2016, Tổng thống Barack Obama đã tuyên bố dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho VN sau 1 thập kỷ cấm vận. Tuy nhiên, chưa có một thương vụ mua bán vũ khí nào giữa 2 chính phủ được ghi nhận trên truyền thông.

Theo các chuyên gia, VN được cho là đang gia tăng chi tiêu quốc phòng và mua sắm thêm nhiều vũ khí trong những năm qua trong bối cảnh TQ ngày càng hung hăng hơn trên biển Đông.