13-11-2017

Trump dự APEC: Chỉ để muốn bán hỏa tiễn cho VN?

Thủ Tướng CSVN Nguyễn Xuân Phúc cầm tay dẫn Tổng Thống Donald Trump đi khi tổng thống Mỹ đến Hà Nội hôm Chủ Nhật, 12 Tháng Mười Một, một cử chỉ rất khác thường gây xì vào bàn tán trên mạng. Ông Phúc cũng cư xử như thế với Thủ Tướng Canada Justin Trudeau ở Đà Nẵng. (Hình: Jim Watson/AFP/Getty Images)

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã trực tiếp mời chào lãnh đạo Việt Nam mua thiết bị quân sự của Mỹ, nhất là máy bay và tên lửa.

“Chúng tôi mong muốn nước ngài mua thiết bị từ Hoa Kỳ. Chúng tôi sản xuất thiết bị tốt nhất. Chúng tôi sản xuất máy bay và thiết bị quân sự tốt nhất. Các tên lửa thì thuộc loại không ai có thể cạnh tranh nổi”, ông Trump nói với Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc hôm 12/11.

“Như tôi đã nói, một quả tên lửa gần đây đã được bắn từ Yemen vào Ảrập Xêút. Và một trong những hệ thống tên lửa của chúng tôi đã bắn hạ nó… như không có chuyện gì xảy ra. Chúng tôi sản xuất các tên lửa tốt nhất trên thế giới, các máy bay [quân sự] tốt nhất trên thế giới, các máy bay thương mại tốt nhất trên thế giới”.

Tổng thống Mỹ nói tiếp rằng “vì thế, chúng tôi muốn Việt Nam mua của chúng tôi, và chúng ta phải xóa bỏ việc mất cân bằng thương mại”, mà ông Trump nói là lên tới 32 tỷ đôla.

Còn trong cuộc gặp với Chủ tịch Trần Đại Quang, Tổng thống Trump nói rằng “quan hệ quốc phòng của chúng ta thật tuyệt vời”.

Ông nói: “Chúng tôi có nhiều giao dịch với nước ngài liên quan tới mua vật liệu và mua một số lượng đáng kể thiết bị quân sự. Và chúng tôi trân trọng điều đó. Nó tạo công ăn việc làm cho nước Mỹ, và nước ngài có được thiết bị tốt nhất thế giới”.

Nhà lãnh đạo này cũng nói thêm về việc “hồi tháng Năm năm nay, Hoa Kỳ đã chuyển giao tàu tuần tra Morgenthau của lực lượng tuần duyên Mỹ cho Việt Nam”.

“Được đặt theo tên của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Henry Morgenthau Jr., con tàu này từng tuần tra các bờ biển ở Việt Nam trong thời Chiến tranh Việt Nam. Ngày nay, cũng con tàu Mỹ này, món quà cho đối tác, lại ra khơi ở vùng biển Thái Bình Dương để tuần tra bờ biển cho người dân Việt Nam”, ông Trump nói trong buổi họp báo chung.

Tháng Năm năm ngoái, tổng thống tiền nhiệm Barack Obama đã loan báo bãi bỏ toàn diện lệnh cấm bán võ khí sát thương cho Việt Nam. Người ta thấy một số đoàn đại diện các nhà sản xuất võ khí hàng đầu của nước Mỹ đã theo nhau đến Việt Nam chào hàng nhưng đến nay vẫn chẳng thấy gì xảy ra. Võ khí Mỹ tối tân nhất thế giới nhưng cũng đắt nhất thế giới trong khi Hà Nội thì ngân sách thiếu trước hụt sau.

Giữa tuần trước, người ta thấy có tin chi nhánh tại Mỹ của Tập Đoàn Viễn Thông Viettel của quân đội CSVN chi khoảng $40,000 một tháng thuê công ty môi giới vận động về quốc phòng và vũ khí tại Washington.

Theo nội dung của bản hợp đồng ký hai tháng trước chuyến thăm Việt Nam của Tổng Thống Mỹ Donald Trump mà ban phát thanh VOA Việt Ngữ có trong tay, VTA Telecom Corporation, chi nhánh tại Hoa Kỳ của Viettel, đã thuê công ty McDermott Will & Emery vận động với các cơ quan hành pháp và lập pháp của Hoa Kỳ về “các vấn đề liên quan tới an ninh quốc gia và quốc phòng của Việt Nam.”

“McDermott tìm cách tận dụng quyết định gần đây của Bộ Ngoại Giao Mỹ về việc dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí với Việt Nam nhằm tăng cường quan hệ giao thương quốc phòng giữa Hoa Kỳ và Việt Nam,” VOA dẫn văn bản ký hôm 6 Tháng Chín.

Hợp đồng kéo dài tới cuối Tháng Hai, 2018, cho hay rằng McDermott có kế hoạch gặp gỡ và vận động các thành viên quốc hội cũng như các quan chức quốc phòng, thương mại và ngoại giao Hoa Kỳ.

Theo tài liệu đăng ký với Bộ Tư Pháp Mỹ, VTA Telecom Corporation “hỗ trợ việc sản xuất thiết bị và các dịch vụ viễn thông của Viettel,” vốn được coi là “nhà cung cấp viễn thông lớn nhất ở Việt Nam,” “sản xuất cả thiết bị dân sự và quân sự.”

Giáo Sư Carl Thayer, chuyên gia về Việt Nam, nhận định với VOA Tiếng Việt rằng “Việc Viettel thuê một công ty vận động ở Mỹ là một diễn biến lớn và cho thấy rằng việc hợp tác về công nghệ quốc phòng rất có khả năng xảy ra.”

Hà Nội từng bày tỏ ước muốn mua một số máy bay tuần tra biển săn tàu ngầm Orion P-3 phế thải đang nằm ụ cả trăm chiếc ở sa mạc Arizona, các hệ thống radar tầm xa, trực thăng võ trang, máy bay chiến đấu F-15, F-16 cũ được tân trang.

Mấy năm trước, nghị sĩ John McCain được Hà Nội trao cho một danh sách rất dài những gì họ muốn được Washington cung cấp. Tuy nhiên, đến nay, người ta mới chỉ thấy một chiếc tàu tuần tra cỡ trung bình và một ít tàu cao tốc cỡ nhỏ cho cảnh biển của Việt Nam được cung cấp.



13-11-2017

Chiều lòng doanh nhân Trump, Việt Nam cố sắm vai đối tác làm ăn ưng ý

Khi ông Trump tới Văn phòng Chính phủ để hội đàm song phương hôm Chủ nhật, ông Nguyễn Xuân Phúc ra tận xe đón và nắm tay dẫn ông Trump bước lên những bậc thang.

Mặt đối mặt trong cuộc hội đàm, ông Phúc không tiếc lời khen ngợi bài phát biểu của ông Trump tại hội nghị thượng đỉnh CEO APEC ở Đà Nẵng hôm thứ Sáu.

“Ngài đã có một bài phát biểu tại APEC rất tuyệt vời,” ông Phúc nói, nhắc tới việc ông Trump đề cập tới cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng để nêu bật ý thức độc lập và chủ quyền của người Việt Nam trong bài phát biểu.

“Cũng như Ngài không dùng từ ‘Châu Á-Thái Bình Dương’ mà Ngài sử dụng ‘Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương,’” ông Phúc nói tiếp, cho biết thêm rằng ông đã “nghiên cứu” bài diễn văn này của ông Trump.

Nhưng ông Trump chưa bao giờ từ bỏ bản chất doanh nhân của mình, ngay cả trên cương vị tổng thống. Các cuộc tiếp xúc với các nhà lãnh đạo thế giới đối với ông như những giao dịch với các đối tác làm ăn. Các mối quan hệ quốc tế được ông nhìn nhận qua lăng kính thắng-thua hoặc như những cuộc đổi chác, mua bán.

Dân chủ và nhân quyền, những vấn đề mà các vị tổng thống Mỹ tiền nhiệm thường hay nêu lên khi họ gặp gỡ các nhà lãnh đạo chuyên quyền, không được nhắc tới trong những phát biểu công khai của ông Trump tại Việt Nam, và chỉ được nhắc tới đúng một lần trong một câu ngắn ngủi trong Tuyên bố chung Mỹ-Việt.

"Nhà lãnh đạo hai nước công nhận tầm quan trọng của việc bảo vệ và thúc đẩy nhân quyền," thông cáo viết.

Các tổ chức nhân quyền vẫn thường xuyên chỉ trích Việt Nam hạn chế các quyền tự do dân sự và tăng cường bắt giữ những người bất đồng chính kiến.

Một nhóm 20 nhà lập pháp lưỡng đảng của Mỹ trước đó trong tuần này đã viết thư hối thúc ông Trump thảo luận "thành tích nhân quyền tồi tệ của Việt Nam" khi gặp Chủ tịch Trần Đại Quang ở Hà Nội.

Nói chuyện với các nhà báo trên chuyên cơ Air Force One trên đường ra Hà Nội hôm thứ Bảy, ông Trump nói dù ông cảm thấy cần phải bàn về vấn đề nhân quyền ở Việt Nam, ông cũng tập trung lên tiếng về "nhiều thứ khác."

Hay, thương mại. Sau khi khen đáp lễ nước chủ nhà, ông Trump thẳng thừng nêu vấn đề với phái đoàn Việt Nam - đúng như phong cách quen thuộc của ông trên thương trường địa ốc New York thời tiền chính trị gia.

“Điều quan trọng đối với tôi là thương mại, bởi vì bây giờ chúng tôi bị mất cân bằng thương mại đáng kể với Việt Nam, gần 32 tỉ đôla,” ông nói.

Trước đó trong phát biểu mở đầu cuộc họp báo chung với ông Quang, ông Trump nhấn mạnh rằng Mỹ cần thương mại “công bằng và đối ứng” và lâu nay thương mại của Mỹ không được như vậy.

“Chúng tôi đang thay đổi điều đó, và chúng tôi đang thay đổi điều đó một cách nhanh chóng,” ông nói.

Thông điệp của ông Trump là không thể nhầm lẫn và Việt Nam đã dự liệu ông Trump sẽ nói gì.

Trong một nỗ lực dường như để giành sự thông cảm của phía Mỹ, ông Phúc chỉ ra rằng Việt Nam đã ký hợp đồng mua thiết bị của Mỹ đạt trên 20 tỉ đôla và nhấn mạnh đây là một cố gắng rất lớn của Việt Nam để mối quan hệ thương mại giữa hai nước “cân bằng và cùng có lợi.”

Nhưng đối với ông Trump, điều đó dường như vẫn chưa đủ. Ông tranh thủ quảng cáo cho hệ thống phòng thủ phi đạn của Mỹ mà Ả-rập Saudi dùng để bắn rơi phi đạn từ Yemen trong tuần này.

“Thế nên chúng tôi muốn Việt Nam mua của chúng tôi, và chúng tôi phải loại bỏ sự mất cân bằng thương mại,” ông Trump lái về điểm trình bày chính. “Chúng tôi không thể để bị mất cân bằng thương mại.”

“Ngoài chuyện đó ra, tôi nghĩ chúng ta sẽ có một mối quan hệ tuyệt vời,” ông Trump kết luận.



13-11-2017

Ông Tập tăng cường sức mạnh mềm ở Việt Nam?

Cùng ngày sau khi Tổng thống Mỹ rời Việt Nam hôm 12/11, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tới thăm lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và ký kết 12 văn kiện với Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Trước đó người đứng đầu nhà nước Trung Quốc đã tham dự lễ cắt băng khánh thành Cung hữu nghị Việt-Trung ở Hà Nội. Chủ tịch quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cùng ông Tập khai trương biển tên Trung tâm Văn hóa Trung Quốc cùng trong buổi lễ này.

Mặc dù chuyến đi của ông Tập lần này được truyền thông trong nước ca ngợi là làm phát triển thêm mối quan hệ toàn diện và chiến lược, nhưng mục tiêu của chủ tịch Trung Quốc được các chuyên gia cho rằng có mục đích tăng cường sức mạnh mềm ở Việt Nam để phục vụ mục tiêu bành trướng trên Biển Đông.

Nhận định về mục đích của Trung tâm Văn hóa Trung Quốc ở Hà Nội, tiến sỹ Nguyễn Xuân Diện của Viện nghiên cứu Hán-Nôm cho rằng nó chỉ là một trung tâm để Trung Quốc tiếp thị văn hóa của họ.

“Các trung tâm văn hóa ở Hà Nội như của Nhật Bản, Viện Goethe của Đức, Alliance Francaise của Pháp góp phần làm giàu thêm văn hóa cho Việt Nam nhưng trung tâm văn hóa của Trung làm dấy lên lo ngại đối với người Việt Nam. Cũng như Viện Khổng tử, trung tâm văn hóa Trung Quốc chỉ nhằm mục đích truyền bá du học, du lịch và ngôn ngữ của họ để bành trướng sức mạnh mềm của Trung Quốc”.

Tiến sỹ của Viện Hàn lâm khoa học Việt Nam cho rằng đằng sau đó sẽ là “sự tụ tập nhiều hơn của người Trung Quốc” và nhận định rằng gần đây người Trung Quốc ở Hà Nội đang có dấu hiệu gia tăng. Quan sát từ việc chào đón ông Tập đến Hà Nội, TS Diện cho biết rằng mặc dù báo chí trong nước cho rằng người dân Việt Nam ra chào đón nhưng thực tế phần lớn trong số họ là người Trung Quốc – gồm nhiều sinh viên, lưu học sinh.

Trước khi ông Tập Cận Bình tới Việt Nam tham dự APEC tại Đà Nẵng, một nhà hoạt động trẻ trong nước đã kêu gọi phản đối chuyến thăm này của người đứng đầu nhà nước Trung Quốc vì những hành động mà anh gọi là “phi pháp” trên Biển Đông.

Kể từ khi Trung Quốc đặt dàn khoan Hải Dương 981 trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam và nhất là khi quốc gia láng giềng này được cho là gây sức ép buộc Việt Nam ngừng khoan thăm dò dầu khí với tập đoàn Repsol của Tây Ban Nha trên Biển Đông mới đây, người dân Việt càng quan ngại về Trung Quốc, theo giới quan sát.

Luật sư Hoàng Việt chuyên nghiên cứu về luật biển đảo cho đài VOA biết rằng dư luận Việt Nam không thích Trung Quốc và nước này đang muốn bành trướng sức mạnh của mình thông qua sự ảnh hưởng về văn hóa.

"Quan điểm của Trung Quốc vẫn là muốn bắt Việt Nam phải thực hiện cái gọi là ‘gác tranh chấp cùng khai thác.’ Phương án này của Trung Quốc có những điểm rất bất lợi cho Việt Nam. Tên đầu đủ của nó là ‘chủ quyền của ta, gác tranh chấp cùng khai thác.’ Tuy vậy nếu (Việt Nam) chấp nhận ‘gác tranh chấp cùng khai thác với Trung Quốc tức là vô hình chung đã chấp nhận chủ quyền của Trung Quốc."

Theo TS Hoàng Việt, Chủ tịch Tập và Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng có bàn về vấn đề Biển Đông tại Hà Nội cuối tuần qua nhưng chỉ nhất trí chung chung về việc đảm bảo hòa bình ổn định trong vùng biển có tranh chấp này “như trước đây họ vẫn nói.” Trong khi đó Tổng thống Mỹ trong chuyến thăm tới Hà Nội đưa ra tuyên bố chung với Chủ tịch Trần Đại Quang nhắc đến vấn đề Biển Đông mạnh mẽ hơn.

Theo TS Nguyễn Xuân Diện và luật sư Hoàng Việt, trong khi mối quan hệ với Trung Quốc tiến triển tốt đẹp, nhưng Trung Quốc tiếp tục xây đảo nhân tạo và quân sự hóa Biển Đông thì người Việt Nam sẽ tiếp tục lo ngại và tinh thần bài Trung Quốc sẽ tăng lên.